تحلیل زمانی- مکانی آسیب ­ های اجتماعی مرتبط با مواد مخدر (مطالعه موردی: منطقه 12 شهر تهران)

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه­ ریزی شهری، دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه­ ریزی شهری، دانشگاه اصفهان

چکیده

تحلیل فضایی آسیب­های اجتماعی شهری  به شناسایی الگوهای رفتار مجرمانه، کشف کانون­های آسیب‏خیز و در نهایت به تغییر این شرایط و خلق فضاهای مقاوم در برابر آسیب­های اجتماعی و رفع آسیب­های شهری کمک می­کند. در واقع، توجه به مکان، به عنوان عامل بی واسطه در وقوع آسیب­های اجتماعی، در مقایسه با عوامل فردی یا ساختاری این امکان را محقق می­سازد تا راهکارهای عملی­تری برای پیشگیری از آسیب­های اجتماعی ارایه شود. براساس آمار رسمی، میزان جرایم ارتکابی منطقة 12 که به تهران عهد ناصری شهرت دارد، بسیار بیش از سایر مناطق شهر تهران است. بنابراین افزایش آسیب­های اجتماعی در کنار آسیب­های کالبدی از جمله مسایل و معضلات این منطقه در مقطع کنونی است و این محدوده را از نظر ناهنجاری­های اجتماعی دچار مشکل جدی نموده است و دستیابی به راهکارهایی برای کنترل و مقابله با این ناهنجاری را ضروری ساخته است. بر همین اساس، این پژوهش با هدف تحلیل زمانی- مکانی جرایم شهری، جرایم مرتبط با مواد در منطقة 12 کلانشهر تهران انجام گرفته است. روش پژوهش حاضر، توصیفی- تحلیلی و از نوع کاربردی است و به منظور تحلیل زمانی- مکانی جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 شهر تهران، از آزمون­های آماری مرکز متوسط، بیضی انحراف معیار، آزمون خوشه‌بندی، شاخص‌های نزدیک‌ترین همسایه و آزمون تراکم کرنل در محیط سامانه­های اطلاعات جغرافیایی­(GIS)­ استفاده شده است. جامعة آماری پژوهش، مجموع جرایم مرتبط با مواد است که در سال 1387 در محدودة منطقة 12 شهر تهران به وقوع پیوسته است و به عنوان نمونة آماری، 88 فقره از جرایم مرتبط با مواد  اتفاق افتاده منطقة 12 شهرداری تهران بررسی شده است. بررسی الگوی فضایی جرایم مرتبط با مواد مخدر نشان می­دهد، این جرایم از الگوی خوشه­ای و متمرکز پیروی می­کند و تحلیل زمانی روزهای هفته و ساعات شبانه روز این جرایم نشان می‏دهد زمان اوج و مرکز ثقل زمانی وقوع این جرایم در ساعت 13 و در روز چهارشنبه با فراوانی 10-8 رویداد آسیب اجتماعی در این ساعت و روز می­باشد. همچنین، بررسی پراکندگی مکان­های وقوع جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 نشان می­دهد، میدان محمدیه (اعدام) در جنوب غربی منطقة 12 و همچنین میدان استقلال در شمال غربی این منطقه کانون­های اصلی ارتکاب جرایم مرتبط با مواد می‏باشند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Time - Space Analysis of Social Pathologies Related to Drugs (Case Study: Tehran 12th District)

نویسندگان [English]

  • Ali Zangiabadi 1
  • Faryad Parhiz 2
  • Ehsan Khayambashi 3
1 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, University of Isfahan, Iran
2 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, University of Isfahan, Iran
3 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, University of Isfahan, Iran
چکیده [English]

Introduction
Spatial analysis of urban social pathologies helps to identify patterns of criminal behavior, discover at-risk areas and eventually change the situation by creating spaces for defeating social pathologies and eliminate them from the city. In fact, considering the place, as the immediate cause of social pathologies compared with the individual or structural factors, it seems more feasible to provide practical solutions from prevention of social pathologies. One of the most important and complex issues of Tehran metropolitan city at the present time is the high frequency of crimes and social disorders in the context of the city's old areas. In addition to creating a sense of insecurity and pessimism, this has caused heavy mental and physical injuries on the shoulders of citizens despite great efforts and budget expenditures. According to the official statistics, the number of crimes of the 12th District of Tehran that is known as the Nasery-eraTehran, is much higher than other areas of Tehran. Thus, increase in social pathologies with physical injuries has made this area a dangerous place and hard to live. The first step should be to provide a time-space analysis of various social pathologies of the area, so that strategies to confront these disorders will be decided soon.
 



Materials & Methods
This study is a practical study with comparative and analytical approach. To identify and understand the spatial pattern of crime in the city, it has used statistical models and graphics based on the geographical information system (GIS). The most important statistical tests used are Mean Center, Standard Deviation Distance and Standard Deviation Ellipse tests and among the clustering tests the nearest neighbor index is used to identify the centers of mass rise. In this study, in addition to statistical tests, graphics methods such as kernel density estimation method has been also used. The data related to crimes of the 12th District have been considered as point events.
 
Discussion of Results & Conclusions
Among Iran's cities, Tehran has the highest rate of social pathologies because of specific, spatial, physical and social conditions. This positive relationship between population growth and increase in the rate of social Pathologies can be regarded as a result of quantitative increase in the city's population. So it is essential to, with scientific methods and new technologies, identify place-time circumstances in which crimes are committed in Tehran. Tehran's 12th district with 1600 hectares equivalent to 2/7 percent of the total area of Tehran has allocated according to statistics 3.17 percent of the total population of Tehran. Evaluation of the relative density of population in 12th district show that in these area 154.5 people live per hectare, while the relative density of population in Tehran is 131.6 people per hectare. Therefore relative density of population in district 12 of Tehran is greater than the average density in Tehran city. 
The findings show that although district 12, only has allocated 2.7 percent of the land area, but the most percentage occurrence of social pathologies occurred in this area of Tehran. In other words, from 6006 cases of studied crime in this study that occurred in Tehran, about 560 cases, occurred in the 12th district.
Based on the time analysis which determines the type and extent of crime in the 12th district, the peak time and the time center of gravity of crimes is 13 and Wednesday, with frequency of 10-8 crime events in this hour and day. Also on the same time at 12:30 to 13:30, 8-6 cases of crime occurs. The findings show that the average center of crimes related to drugs on 12 district is coincided largely with the geographical center of this region, on the streets of Nasser Khosrow, leading to the 15 Khordad street. Standard deviation ellipse of this type of crimes has mode circle, which represents the geographic distribution of crimes on different directions. It seems that the location of subway stations Saadi, Molavi and Rahahan has influenced the direction of this ellipse, because the highest concentration of crimes has been towards these stations.
The nearest neighbor index on dispersion of the whole crimes related to drug on 12th district of Tehran is equal to 0.62 and based on the Z value of these crimes, that is 7.62, cconfirms the cluster of the spatial distribution of points related to the whole crimes associated with drug on area of the study.
With the study of spatial pattern of crimes related to drug in the 12th district using the kernel density method, the results of previous studies were confirmed in this test, indicating that the distribution of crimes within this district gathered a cluster. In other words, parts of 12th District are faced with high rates of criminality and in other parts this criminality is minimal or zero. The distribution of places of crimes in 12th District shows that Square Mohammedia in the southwestern of the District and Esteghlal Square in the northwestern are the main focus of crimes related to drug. There is a good market for the supply and sale of drugs, due to excess consumption in these areas, easy distribution of material in these Squares, Lack of official control. Finally, the existence of subway stations in Mohammedia and Esteghlal Squares has created appropriate focus for crimes related to drug in these areas.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Time - Space Analysis
  • Social pathologies
  • Crimes Related to Drug
  • 12 District
  • Tehran City

مقدمه

بیان مسأله

رشد شتابان جمعیت شهرها، به بروز و وقوع انواع ناهنجاری‏های اجتماعی(افزایش جرم و جنایت) منجر شده است. از آنجایی­که مجرمین در انتخاب مکان بسیار سنجیده و منطقی عمل می‏کنند، مکان‏هایی را برای اعمال مجرمانه خود بر می‏گزینند که ارتکاب جرم با خطر کمتر و سرعت بیشتر امکان‏پذیر است. از این رو، ساختار کالبدی شهرها در بروز جرایم تأثیر بسزایی دارد و تغییر در مشخصه‏های مکانی به شکل‏گیری الگوهای زمانی و مکانی خاص بزهکاری منجر می‏شود. برنامه‌ریزی کاربری زمین یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی شهری است که همراه با برنامه‌ریزی شبکه، فضای سبز و باز، تأسیسات و غیره، استخوان‌بندی اصلی شهر و نحوة توسعة آتی آن را مشخص می‌کند. چگونگی برنامه‌ریزی کاربری، نه فقط نقش اساسی در کیفیت و کارایی برنامة جامع شهری خواهد داشت، بلکه می‏تواند نقش مهمی در تغییر شرایط فیزیکی و مکانی شهرها برای کاهش جرایم ایفا نماید.از لحاظ پایداری محیط زیست شهری، نحوة قرارگیری کاربریها در فضای شهری بسیار مهم می باشد. زیرا قرارگیری مناسب کاربری‏های هماهنگ با یکدیگر در یک فضا و جداسازی کاربری‏های معارض یکدیگر، از بروز بسیاری از مسایل زیست محیطی جلوگیری می­کند. آنچه روشن است بعضی مکان­ها به علت ویژگی­های کالبدی و محیطی و همچنین خصوصیات اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی ساکنان آن، امکان و فرصتی بیشتری برای وقوع جرم دارند. برعکس بعضی مکان­ها مانع و بازدارندة فرصت­های مجرمانه هستند و همین امر موجب شده است تا در دو دهة گذشته، سیاستمداران و محققان به مکان و زمان جرم برای کنترل و جلوگیری از بروز جرم توجه ویژه‏ای نشان دهند (تقوایی، 1389: 110). از این رو، شناسایی شرایط مکانی به وجود آورنده و تسهیل کنندة این فرصت‏ها و ارائه رهنمود برای تغییر این شرایط و تبدیل آن به فضاهای مقاوم در برابر ناهنجاری‏های اجتماعی، از مهم‏ترین اهداف بررسی‏های جغرافیایی جرم و جنایت در شهرها محسوب می‏شود (زنگی‏آبادی و رحیمی نادر، 1389: 183).

یکی از مهم‏ترین و پیچیده­ترین مسایل در کلان­شهر تهران در مقطع کنونی، بروز انواع جرایم و ناهنجاری‏های اجتماعی در محدودة  بافت‏های فرسوده این شهر می‏باشد که علاوه بر ایجاد حس ناامنی و بدبینی، لطمات سنگین روحی و جسمی بر دوش شهروندان نهاده و از طرفی موجب شده است تا عملکرد قضایی و انتظامی شهر در جهت کاهش نرخ جرایم و علی‏رغم تلاش بی‏دریغ آنها و رشد دایرة فعالیت و صرف بودجه و امکانات بیشتر، ناکارآمد و کم فایده به نظر رسد. جالب اینکه میزان جرایم ارتکابی بر منطقة 12 که به تهران عهد ناصری شهرت دارد، بسیار بیشتر از سایر مناطق شهر تهران می‏باشد. بنابراین، جانمایی اصولی، منطقی و نظام‌مند کاربری‏های اراضی شهری نقش بسیار مهمی در کاهش نابسامانی‏های شهری به‏ویژه انواع جرایم دارند. برنامه‏ریزان شهری می‏توانند با شناخت ویژگی‏ها و تسهیلات مکانی جرم در شهرها و با اعمال تغییرات در این محیط و همچنین با برنامه‏ریزی و طراحی محیطی به منظور حذف تسهیلات محیطی جرم، نرخ جرایم را در سطح شهرها به حداقل برسانند.

 

اهداف پژوهش

در این پژوهش نیل به اهداف زیر مد نظر است:

- ارزیابی حوزه­های آسیب­پذیر و آلوده شهر و بررسی تأثیر این مکان­ها در رفتار و فعالیت­های مجرمانه و آسیب‏هایی که در این محدوده در پیکرة شهر باقی می­گذارد؛

- سعی در درک قواعد و منطق مجرمین در انتخاب مکان و زمان فعالیت مجرمانه در سطح منطقة 12 شهر تهران و همچنین کمک به فهم بهتر الگوهای فضایی و عوامل مکانی مؤثر در بروز آسیب­های اجتماعی؛

- شناسایی و تعیین محدوده­های آسیب­پذیر منطقة 12 از نقطه نظر آسیب­های اجتماعی که نیاز به حضور بیشتر نیروهای انتظامی، عملیات گشت­زنی، تجسّس و تعقیب و مراقبت دارد.

 

پیشینة پژوهش

بررسی­های متکی به روش علمی و مبتنی بر اصول و روش‏های آماری در خصوص محیط جغرافیایی و ارتباط آن با آسیب­های اجتماعی برای اولین بار در نیمة اول قرن نوزدهم به وسیله کتله و گری صورت گرفته است (پرهیز، 1389). خانم جین جاکوبز نخستین کسی است که در سال 1961 در اثر خود با عنوان «مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکا» به موضوع جرم و محیط پرداخت او معتقد بود نظارت معمولی شهروندان به قابلیت حیات شهر کمک خواهد کرد و با طراحی و برنامه‏ریزی مناسب شهری می‏توان امکان کنترل اجتماعی برای پیشگیری از آسیب­های اجتماعی را فراهم آورد. او سعی داشت کانون مطالعات مربوط به آسیب­های اجتماعی را به علم طراحی و برنامه‏ریزی شهری نزدیک کند (عبدالهی حقی، 1383: 3). در سال 1969، جفری اولین کسی بود که عبارت پیشگیری جرم از طریق طراحی محیطی را به کار برد. او به برنامه‏ریزی شهری و طراحی ساختارهای شهری و واحدهای همسایگی به منظور کنترل و پیشگیری از آسیب‏های اجتماعی تأکید داشت. به نظر او مراقبت‏های طبیعی شهروندان و طراحی اصولی و صحیح ساختمان‏ها و فضاهای شهری عامل مهم کنترل آسیب­های اجتماعی شهری است. در سال 1973 و در راستای اندیشه‏های پیشگیری از جرم از طریق طراحی و برنامه‏ریزی شهری اسکار نیومن دیدگاه فضای مقاوم در برابر جرم را مطرح کرد (همان). شرمن، گارتین و برگر در سال 1989 برای نخستین بار واژه کانون‏های جرم خیز را مطرح کردند. شرمن و همکارانش در مطالعة شهر مینیاپلیس دریافتند 50 درصد تماس‏های تلفنی با پلیس تنها از 3/3 درصد کانون‏های شهری انجام گرفته است Sherman et al. 1989:27-55)). پژوهش دیگر، مطالعة جرایم مرتبط با مشروبات الکلی در مرکز شهر نانتینگام می‌باشد که در سال 2004 انجام شده است. در این تحقیق راهبردهای مورد استفاده در کشور انگلیس برای کاهش آسیب­های اجتماعی در مرکز شهر و نواحی تجاری آن مورد بررسی قرار گرفته است. این تحقیق نشان می‌دهد، افزایش تعامل و مشارکت بین پلیس و مدیریت مشروب فروشی‌ها و مراکز مصرف مشروبات الکلی (عشرتکده‌ها) و حضور و مراقبت بیشتر پلیس می‌تواند موجب کاهش بزهکاری در این محدوده‌ها گردد (Hopkins, 2004:53-66). در این زمینه پژوهش دیگری در شهر کمبریج با هدف شناسایی، تشریح و هدف‏گیری نقاط آلوده‏تر بزه سرقت در سال 1995 انجام شده است که با استفاده از فنون تهیه و تحلیل نقشه‏های بزهکاری و مصاحبه با بزهکاران و بزه دیدگان و مشاهدات مأمورین انتظامی اقدام به شناسایی و تعیین نقاط جرم‏خیز گردیده است (Bennett, 1995: 113-123). همچنین، در سال 2001، ام سی کاملی در مقاله‏ای رابطه جرم، طراحی و برنامه‏ریزی شهری را با تئوری و تکنیک در استرالیا و نیوزیلند به کار می‏گیرد و راهکارهای پیشگیری جرم از طریق طراحی محیطی را در پلیس NSW ارزیابی می‏کند و راهبردهای طراحی امنیت را بیان می‏کند .(Mc Camley, 2001: 17)

 

سؤال‌های پژوهش

- توزیع فضایی کانون­ های آسیب­های اجتماعی مرتبط با مواد در محدودة جغرافیایی منطقة 12 شهر تهران چگونه است؟

- مهم‏ترین ویژگی­های کالبدی یا عوامل مکانی مؤثر ترغیب‏کننده یا تسهیل کنندة آسیب­های اجتماعی مرتبط با مواد در این محدوده­ها کدام است؟

- اقدامات علمی و عملی به منظور مقابله با آسیب­های اجتماعی و افزایش ضریب خطر (ریسک) ارتکاب آسیب­های اجتماعی در کانون­های جرایم مرتبط با مواد  منطقة 12 شهر تهران چیست؟

 

 

روش تحقیق

پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش آن تحلیلی، تطبیقی می‏باشد و برای شناسایی و درک الگوهای مکانی بزهکاری در سطح شهر از مدل‌های آماری و گرافیک مبنا در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده است. مهم‏ترین آزمون‌های آماری مورد استفاده، آزمون مرکز متوسط[1]، فاصله از انحراف معیار[2] و بیضی انحراف معیار[3] بوده است و از بین آزمون‌های خوشه‌بندی[4]، شاخص نزدیک‌ترین همسایه[5] برای شناسایی کانون‌های جرم‌خیز به کار گرفته شده است. در این پژوهش علاوه بر آزمون‌های آماری، برخی روش‌های آماری گرافیک مبنا از جمله روش تخمین تراکم کرنل[6] به کار گرفته شده است. در این ارتباط، داده‌های مربوط به جرایم مورد مطالعه به صورت وقایع نقطه‌ای در محدودة قانونی منطقه 12 شهر تهران در نظر گرفته شده است.

روش‌های آماری یکپارچه به تحلیل‏گران کمک می‌کند تا الگوهای کلی و عمومی آسیب­های اجتماعی را درک نمایند. نقطه مرکز متوسط را می‌توان به عنوان معیاری تقریبی برای مقایسه توزیع فضایی انواع گوناگون آسیب­های اجتماعی یا برای بررسی وقوع یک نوع جرم خاص در دوره‌های زمانی مختلف به کار گرفت. شاخص فاصله از انحراف معیار به تشریح سطح و نحوه توزیع داده‌های مجرمانه کمک کند. هرچه اندازة فاصله از انحراف معیار بیشتر باشد، پراکندگی داده‌های بزهکاری بیشتر است. سطوح پراکندگی را نیز می‌توان به وسیله بیضی انحراف معیار نشان داد. اندازه و شکل بیضی، میزان پراکندگی را معین می‌کند و امتداد آن برای حرکت رفتارهای مجرمانه را نشان می‌دهد. مفیدترین آزمون آماری جامع، آزمون خوشه‌بندی است. چندین روش برای آزمون خوشه‌بندی در توزیع بزهکاری قابل استفاده است. شاخص نزدیک‌ترین همسایه از جمله آزمون‌های خوشه‌بندی است. شاخص نزدیک‌ترین همسایه روشی ساده و سریع برای آزمون تجمع بزهکاری در یک محدودة جغرافیایی است. در آزمون شاخص نزدیک‌ترین همسایه، توزیع واقعی داده‌های جرم با گروهی از داده‌ها به همان تعداد نمونه و با توزیع بی‌قاعده مقایسه می‌شود (اک و همکاران، 1388: 15).

مناسب‌ترین روش برای به تصویر کشیدن داده‌های بزهکاری به صورت سطح پیوسته، روش تخمین تراکم کرنل چهارگانه است. این روش از جمله روش‌های درون‌یابی و هموارسازی سطوح پیوسته است که تعداد نقاط جرم درون شعاع تعیین شده جستجو را با هم جمع می‌کند و سطح هموار و پیوسته‌ای ایجاد می‌نماید که نمایانگر حجم یا تراکم توزیع جرم در محدودة مورد مطالعه است. روش تخمین تراکم کرنل به جای خوشه‌بندی برخی جرایم و حذف بقیه آنها، میزان تمرکز در تمامی سطوح جرایم را در نظر می‌گیرد (همان: 26).

گفتنی است در این پژوهش برای تشکیل پایگاه داده‌ای از نرم‌افزار Excel و برای تحلیل تطبیقی و گرافیکی از نرم‌افزارهای سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و نرم‌افزار جانبی Crime Analysis در محیط Arc GIS استفاده شده است.

جامعة آماری این پژوهش مجموعه جرایم مرتبط با مواد بوده است که در سال 1387 در محدودة قانونی منطقة 12 به وقوع پیوسته است و به عنوان یک واقعة مجرمانه برای آن پرونده و سابقه تشکیل شده است. نوع و درصد فراوانی این جرایم در جدول 1 آورده شده است.

 

جدول 1- بررسی نوع و میزان جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 شهر تهران

نوع جرم

فراوانی در تهران

درصد فراوانی در تهران

فراوانی در منطقه 12

درصد فراوانی در منطقه 12

خرید و فروش تریاک

403

71/30

41

59/46

خرید و فروش حشیش

100

62/7

8

09/9

خرید و فروش سوخته

5

38/0

-

-

خرید و فروش شیره مطبوخ

7

53/0

-

-

خرید و فروش کوکائین

2

15/0

-

-

خرید و فروش گراس

3

22/0

-

-

خرید و فروش مواد مخدر شیمیایی

33

51/2

-

-

تولید آلات ساخت و استعمال مواد مخدر

17

29/1

-

-

خرید و فروش مواد مخدر صنعتی

186

17/14

19

59/21

خرید و فروش هروئین

44

35/3

6

81/6

خرید و فروش سایر مواد

443

76/33

11

5/12

سوء مصرف

69

25/5

3

40/3

مجموع جرایم مرتبط با مواد مخدر

1312

100

88

100

مأخذ: نیروی انتظامی تهران بزرگ، 1387 و محاسبات نگارندگان

 

 

معرفی محدودة مورد مطالعه

منطقه 12 بیش از سه چهارم شرقی تهران دورة قاجار را در بر می‏گیرد. خیابان‏های انقلاب، 17 شهریور و شوش بر حصار ناصری منطبق هستند و تنها لبة غربی بر ضلع چهارم آن؛ یعنی خیابان کارگر انطباق ندارد. بیش از 80 درصد کارکردهای تجاری، اداری- حکومتی، کارگاهی و انبار و بالاتر از 50 درصد کارکردهای فرهنگی- مذهبی و پذیرایی آن نقش شهری و فراشهری دارند. 22 درصد واحدهای تجاری (عمده و خرده فروشی)، 2/22 درصد کارگاه‏ها، 10 درصد انبارها و 8/4 درصد فضاها و بناهای اداری- حکومتی تهران بزرگ در منطقه 12 قرار دارند. 27 درصد از سطح منطقه (داخل باروی اول) بیش از 400 سال و 73 درصد از بافت بیش از 200 سال قدمت دارد. بیش از 34 درصد محدودة منطقه، فرسوده (اعم از ارزشمند یا غیر آن) محسوب می‏شود. به عبارت دیگر، مرکز تاریخی تهران بزرگ در منطقه 12 قرار دارند. این منطقه از شمال به مناطق 6-7 (خیابان انقلاب)، از شرق به مناطق 13 و 14 (خیابان 17 شهریور)، از جنوب به مناطق 15 و 16 (خیابان شوش) و از غرب به منطقه 11 (خیابان حافظ و وحدت اسلامی) محدود می‏شود. منطقه 12 شهرداری تهران در حال حاضر از 13 محله تشکیل شده است (حاتمی‏نژاد و همکاران، 1390: 34-35). هر چند بسیاری از عناصر و فضاهای شاخص و با کیفیت بافت قدیمی در منطقه 12 تهران در گذر زمان از بین رفته است، اما استخوان‏بندی موجود بافت کمابیش با استخوان بندی تاریخی بخش مرکزی شهر انطباق دارد. بازار بزرگ تهران در حد فاصل چهار خیابان 15 خرداد، مصطفی خمینی، شوش و خیام، مرکز ثقل و ستون فقرات منطقه 12 را تشکیل می‏دهد، و امتدادهای منشعب از آن- به خصوص به سمت جنوب و شمال- با پذیرش فعالیت‏های اصلی، استخوان‏بندی منطقه را تعیین می‏کنند. محورهای خیام جنوبی و صاحب جمع با پذیرش فعالیت‏های تجاری- تولیدی با مقیاس فرامنطقه‏ای دارای پیوندهای قوی با بازار هستند و بخش جنوبی این استخوان‏بندی را تشکیل می‏دهند و با امتداد از طریق محورهای شهید رجایی و فدائیان اسلام به بزرگراه آزادگان می‏رسند. در بخش شمالی بازار، فعالیت‏های عمده تجاری- اداری منشعب از بازار از طریق خیابان‏های خیام، ناصر خسرو و پامنار به سمت خیابان امیرکبیر و میدان توپخانه تداوم می‏یابند. میدان توپخانه یکی از نقاط عطف تمرکز فعالیت‏های فرامنطقه‏ای است و خیابان‏های سعدی، لاله‏زار، فردوسی و قوام‏السلطنه امتدادهای اصلی و مکان استقرار فعالیت‏های مهم منطقه (از نوع تجاری- تولیدی و اداری- حکومتی) است که به خیابان انقلاب منتهی می‏گردد. بنابراین، می‏توان گفت استخوان‏بندی اصلی منطقه 12، شمالی- جنوبی است و از جنوب به شمال بر حجم فعالیت‏های اداری- تجاری در کنار فعالیت‏های تجاری فرامنطقه‏ای، اضافه شده است (منزوی و همکاران، 1389: 3-4).

 

 

 

 

شکل 1- منطقه 12 و موقعیت آن در شهر تهران

 

 

مبانی نظری

جرم و جنایت موجب تحمیل هزینه­های بسیار گزافی در سطوح فردی، اجتماع و ملی می­گردد.(Mc Collster et al. 2010:104) از این رو در زمینه پیدایش و افزایش ناهنجاری­های اجتماعی در محیط­های شهری بزرگ، سیستم­های تئوریک مختلف در چارچوب بررسی­های اجتماعی، اقتصادی، جغرافیایی و حتی روان‏شناسی به تحلیل و ارزیابی این موضوع پرداخته و کوشیده­اند، با ارایة فرضیات، الگوهای تبیین و مدل­های عملی مؤثر جوانب گوناگون آن را مورد بررسی قرار دهند. “جاکوبز”[7] (1961) در کتاب زندگی و مرگ شهرهای بزرگ آمریکا به این مسأله پرداخته است که بین جرم و محیط کالبدی ارتباط نزدیکی وجود داشته که قابل سنجش و کنترل می­باشد. وی شهرهای مدرن را که براساس الگوی منطقه­بندی و تفکیک عملکردی شکل گرفته نقد کرده و کاربری مختلط را پیشنهاد می‏کند و با تمجید از خیابان‏های سرزنده و شلوغ، تأمین امنیت و ایجاد صلح عمومی را به وسیله نظارت بهره‏برداران از فضا مناسب می‏داند و معتقد است که به تقویت ارتباطات اجتماعی آنان می‏انجامد. یکی از راهکارهای ایجاد نظارت بر فضاها، قرارگیری پنجره‏ها و بالکن‏ها رو به خیابان‏ها و فضاهای عمومی است که بدین ترتیب چشمان بیشتری ناظر بر فعالیت‏ها بوده و بدین وسیله امکان وقوع فرصت‏های جرم کاهش می‏یابد (رضازاده و خبیر، 1389: 59). پس از آن جامعه­شناسان مکتب شیکاگو مبادرت به ترسیم موقعیت بزهکاران نمودند. با این وجود در دهه‏های 1960 و 1970 پژوهش­های لینچ، جاکوبز، آنجل و جفری بر این امر صحه گذاشت که طراحی شهری به طور قطع می­تواند بر وقوع بزهکاری تأثیر داشته باشد (Cozens, 2008:429-444). علاوه بر این، طی دو دهه اخیر در نگرش و سیاست‌های پیشگیرانه جرم‏شناسان برای مقابله با بزهکاری شهری تغییرات مهمی به وقوع پیوسته است. مطابق این نگرش برای پیشگیری از جرم علاوه بر "بزهکار" بایستی مکان وقوع بزه نیز مورد تأکید قرار گیرد تا با حذف فرصت‌های مجرمانه در محیط جغرافیایی، امکان به حداقل رساندن نرخ بزهکاری فراهم گردد (کلانتری و همکاران، 1389: 42).

مطالعة بزهکاری و مکان‏های بزه در سال 1993 به وسیله پل و پاتریشا برانتینگهام برای کشف عمل متقابل مجرمان و محیط‏های کالبدی و اجتماعی که به عنوان هدف جرم آنها  انتخاب می‏شود،  ارائه شد. نظریة  آنها این  است که  جرم  نتیجه عمل متقابل مردم و حرکت در  چشم‏انداز شهری در فضا و زمان می‏باشد. (بزهکاران و قربانیان) همچنین، برای وقوع جرم در یک مکان بایستی چهار عنصر اصلی وجود داشته باشد: 1)قانون، 2) بزهکار،3) هدف، 4) مکان.(Chi pun Chung, 2005:10) جرم‏شناسی محیطی[8]، مطالعةجرم، جنایت، آزار و اذیت است به گونه‏ای که علت وقوع آنها در وهلة اول، مربوط به مکان‏های ویژه و در وهلة دوم، مربوط به شیوه‏ای است که اشخاص و سازمان‏ها به فعالیت‏هایشان به وسیلة فاکتورهای فضایی یا مکان محور شکل می‏دهند.(Bottoms and Wiles, 1997: 305) پیشگیری از جرم ازطریق طراحی محیط[9] (CPTED) مشتمل بر طراحی و مدیریت محیط کالبدی به منظور کاهش فرصت‏های جرم، جنایت و بزهکاری می‏باشد. افزون براین، این نگرش براساس این فرض استوار است که مجرمان و بزهکاران قبل از آنکه مرتکب جرم شوند، وارد یک فرایند تصمیم‏سازی منطقی می‏شوند. در واقع، مجموعه نظریه‏های CPTED پیشنهاد روش‏شناسی برنامه‏ریزی و طراحی مجدد محیطی است که بر آن اساس، معماران و شهرسازان می‏توانند مجال ترس از جرم و تبهکاری را کاهش داده و کیفیت زندگی را بهبود بخشد .(Atlas, 1999:11) عموماً  CPTEDبر روی زمینه‏هایی که در آن جرم اتفاق می‏افتد و تکنیک‏هایی که آسیب‏پذیری محیط را کاهش می‏دهند، تأکید می‏کند (صالحی، 1388: 129-130). این دیدگاه همواره در معرض اصلاح و ارزیابی است و بر مبنای چهار استراتژی کلیدی مشتمل بر تملک قلمرو، نظارت طبیعی، حمایت فعالیت‏ها و کنترل دسترسی‏ها بنا نهاده شده است .(Cozens, 2002:132) تئوری بسیار تأثیرگذار "پنجره­های شکسته شده[10]" ویلسون و کلینگ به مقولة پیشگیری از جرم با تمرکز بر روی آگاهی ساکنان از رفتارهای مشکوک، حفاظت از محیط و پیامدهای آن می‏پردازد .(Wilson & Kelling, 1982: 29–38)

مطابق نظریة فضای قابل دفاع نوع طراحی شهری هم در انتخاب مکان جرم و هم در ارتکاب به جرم به تبهکار کمک می‏کند .(Newman, 1973:3) نکته حائز اهمیت دیگر؛ اینکه توزیع جغرافیایی جرایم تحت تأثیر متغیرهای محل و زمان وقوع بزه، مرتکب جرم و قربانی بزه قرار دارد. تحقیقات نشان می‌دهد در برخی مکان‌های شهر به علت ساختار کالبدی ویژه و مشخصه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ساکنیان و استفاده‏کنندگان این مکان‌ها، امکان و فرصت بزهکاری بیشتر است به عکس در برخی محدوده‌های شهری به علت وجود موانع و شرایط باز دارنده، نرخ بزهکاری اندک است. درحقیقت، به طور قطع جرم به طور یکسان در سراسر شهر پخش نمی‏شود و عقیدة کانون‏های جرم‏خیز در سالیان اخیر توجه روزافزونی را به خود جلب کرده است (پرهیز، 1389: 41). 

بسیاری از صاحبنظران و از جمله طرفداران نظریه فعالیت روزمره[11] علت توزیع تمرکز بزهکاری در محدوده‌های خاص جغرافیایی را همگرایی و ترکیب سه عامل زیر دانسته‌اند که موجب شکل‌گیری کانون‌های جرم‌خیز می‌شود:

الف) وجود اهداف مجرمانه.

ب) وجود بزهکارانی که دارای انگیزه، توان و مهارت کافی برای انجام عمل مجرمانه هستند.

ج) نبود مراقبت و کنترل مناسب برای مقابله با اقدامات مجرمانه از سوی مردم و مسؤولان (فلسون، کلارک، 1387: 11).

عده‌ای از پژوهشگران وجود برخی کاربری‌ها را در شکل‌گیری کانون‌های جرم‌خیز شهری مؤثر دانسته‌اند."شرمن، گارتین و برگر" از جمله کسانی هستند که به ارتباط نوع کاربری و شکل‌گیری کانون‌ها اشاره نموده‌اند (Sherman et al. 1989: 27-55).

در این میان "ویزبرد" و "اک"[12] چهار مفهوم اساسی زیر را در شکل‌گیری کانون‌های جرم‌خیز مؤثر دانسته‌اند:

الف)وجود امکانات و تسهیلات مناسب بزهکاری.

ب) ویژگی‌های مکانی[13] چون دسترسی راحت، نبود گشت و نگهبان، نبود مدیریت صحیح بر مکان و در کنار آن وجود برخی امکانات مجرمان را ترغیب به جنایت در برخی مکان‌های خاص می‌نماید.

ج) اهداف مجرمانه[14] یا وجود اموال یا اشیایی که مطلوب بزهکاران است.

د) بزهکار[15] وجود تعداد بیشتر بزهکاران و داشتن توانایی و انگیزه کافی برای عمل مجرمانه از دیگر عوامل مؤثر در شکل‌گیری کانون‌های جرم‌خیز است (اک و همکاران، 1388: 160).

مرکز کاهش بزهکاری متعلق به وزارت کشور انگلستان، "کانون‌های جرم‌خیز" را به شرح زیر تعریف است:

یک ناحیة جغرافیایی که در آن وقوع بزه از حد متوسط بالاتر است. یا ناحیه‏ای که وقوع بزهکاری در آن نسبت به توزیع جرم در کل ناحیه متمرکزتر است. مطابق این تعریف مکان جرم‏خیز محدوده‏ای مشخص و معین است که سهم زیادی از کل جرایم در کل محدودة مورد مطالعه را در خود جای داده است (پرهیز، 1389: 42).

بنابر تعریف فوق کانون جرم‏خیز محدوده‏ای است که متوسط وقوع بزهکاری در آن بیش از مناطق پیرامون است. این مکان می‏تواند به صورت یک خانه، گوشة خیابان، مغازه یا هر مکان دیگری باشد (Sherman et al. 1989: 27-55).

 

یافته­ها

داده­های این پژوهش بر پایة آمار موجود در سیستم 110 نیروی انتظامی اخذ گردیده است، بر این اساس افرادی که از تاریخ 1/1/87 تا 30/11/87 در محدودة قانونی شهر تهران مرتکب جرم شده و در کلانتری­های تهران و واحدهای اجرایی (پلیس آگاهی، پلیس مبارزه با مواد مخدر) برای آنها پرونده تشکیل شده است، مورد بررسی قرار گرفته­اند. مصادیق جرایم مرتبط با مواد مخدر شامل خرید و فروش تریاک، خرید و فروش حشیش، خرید و فروش مواد مخدر صنعتی، خرید و فروش هروئین، خرید و فروش سایر مواد و سوء مصرف[16] و اعتیاد به مواد مخدر بوده است. به منظور تحلیل فضایی و جغرافیایی جرایم ارتکابی ابتدا محل وقوع این جرایم به صورت نقاط منفرد در پایگاه داده مکانی ذخیره و با استفاده از مدل‌های تحلیلی (آماری و گرافیکی) الگوی فضایی این جرایم در سطح شهر و منطقة مورد مطالعه استخراج و بر این اساس شکل‌گیری کانون‌های جرم‌خیز جرایم مرتبط با مواد مخدر مورد سنجش قرار گرفت.

تحلیل زمانی وقوع جرایم مرتبط با مواد مخدر

تحلیل زمانی بزهکاری بر پایه تغییرات نوع و میزان بزهکاری در بستر زمان براساس مقاطع زمانی فصل­های سال یا ماه­های مختلف سال، روزهای هفته و ساعات شبانه روز انجام می‏گیرد. این تحلیل می­تواند به دست‏اندرکاران قضایی و انتظامی در شناسایی بهتر کانون­های جرم‏خیز، الگوهای بزهکاری و پیشگیری از بزهکاری کمک نماید.

تحلیل زمانی روزهای هفته و ساعات شبانه روز کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقه 12 نشان می‏دهد زمان اوج و مرکز ثقل زمانی وقوع جرایم ارتکابی در ساعت 13 و در روز چهارشنبه با فراوانی 10-8 رویداد بزه در این ساعت و روز می­باشد. همچنین، در همین روز در ساعت 30/12 تا 30/13 تعداد 8-6 فقره بزه روی داده است. البته جرایم مرتبط با مواد مخدر دارای پراکندگی زمانی در روزهای سه‏شنبه تا پنج‏شنبه با تعداد 6-4 مورد بزه می­باشد. بنابراین مجرمان جرایم مرتبط با مواد مخدر، بیشتر، ساعات ظهر را برای ارتکاب جرم انتخاب می­کنند.

 

 

 

 

نمودار 1- توزیع زمانی وقوع تمامی جرایم مرتبط با مواد مخدر در روزهای هفته و ساعات شبانه روز در منطقة 12 شهر تهران

                                                                                                                             مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

تحلیل زمانی روزهای هفته و ساعات شبانه روز بزه خرید و فروش تریاک در منطقة 12 نشان می‏دهد که زمان اوج این جرم روزهای سه‏شنبه ساعت 13 با فراوانی 8-6 فقره بزه می­باشد. همچنین، در همین روز و در ساعات 30/12 تا 30/13، 6-4 مورد جرم به وقوع پیوسته است. این نشان می‏دهد که مجرمان بزه خرید و فروش مواد مخدر بیشتر ساعات ظهر را برای ارتکاب جرم انتخاب می­کنند. بنابراین، گرایش کلی این جرم در روزهای میانی هفته و بیشتر سه‏شنبه و در ساعات 30/12 تا 30/13 ظهر می‏باشد.

 

 

نمودار2- توزیع زمانی وقوع جرم مربوط به خرید و فروش تریاک در روزهای هفته و ساعات شبانه روز در منطقة 12

                                                                                                                  مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

تحلیل زمانی بزه خرید و فروش مواد­ مخدر صنعتی در منطقة 12 نشان می­دهد که زمان اوج این جرم روزهای دوشنبه ساعت­های 30/16 تا 30/17 با فراوانی 5/1 تا 2 رویداد بزه در این ساعت و روز می­باشد. گرایش کلی این جرم در روزهای میانی هفته و در ساعات بعد از ظهر و اولیه شب می­باشد.

 

 

 

نمودار 3- توزیع زمانی وقوع جرم مربوط به خرید و فروش مواد مخدر صنعتی در روزهای هفته و ساعات شبانه روز در منطقة 12

                                                                                                                                         مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

مرکز متوسط و بیضی انحراف معیار جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 کلانشهر تهران

برای سنجش توزیع فضایی و مرکز ثقل جرایم مورد بررسی، مدل‌های آماری گرافیک مبنا شامل آزمون مرکز میانگین و بیضی انحراف معیار مورد استفاده قرار گرفته است. مرکز میانگین، مکان مرکزی را به صورت میانگین مبنایی تمام مکان‌های بزهکاری مشخص می‌کند. بیضی انحراف معیار، با استفاده از انحراف معیار فاصله مکان هر جرم تا مرکز میانگین، پراکندگی، جهت و موقعیت آن را مشخص می‌کند. در شکل‌ 2 مرکز میانگین و بیضی انحراف معیار مکان‌های جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقه 12 کلانشهر تهران نشان داده شده است. تفاوت میان بیضی‌ها بیانگر تفاوت‌های نسبی در الگوهای پراکندگی و جهت آن در داده‌های مختلف جرم است. براساس نقشه‌های حاصل از آزمون‌های آماری یاد شده، الگوهای فضایی بزهکاری در منطقة 12 به شرح زیر است:

کل جرایم مرتبط با مواد مخدر: مرکز متوسط جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 شهر تهران تا حدود زیادی بر مرکز جغرافیایی این منطقه یعنی؛ بر خیابان ناصر خسرو منتهی به خیابان 15 خرداد منطبق است. بیضی انحراف معیار این نوع جرایم حالت دایره دارد که از توزیع جرایم در جهت­های مختلف جغرافیایی خبر می دهد. به نظر می­رسد قرارگیری ایستگاه­های مترو سعدی، مولوی و ایستگاه راه­آهن در چگونگی امتداد این بیضی تأثیر گذار بوده است. زیرا بیشترین تمرکز ارتکاب این جرایم به سوی این ایستگاه­ها بوده است.

به نظر می­رسد علت بالا بودن میزان این جرایم در این محدوده­ها، از ویژگی های حاکم بر ایستگاه­های مترو و نواحی مجاور آن (شلوغی، رفت و آمد زیاد، کنترل نظارتی اندک و گمنامی) تأثیر پذیرفته است. در این میان میدان محمدیه (اعدام) و میدان استقلال وضعیت بسیار حادی نسبت به سایر میادین و معابر دارند، زیرا که میزان جرایم ارتکابی در این مکان­ها بسیار زیاد است.

 

 

 

شکل 2- مرکز متوسط و بیضی انحراف معیار کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقه 12 شهر تهران

                                                                                              مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

بزه خرید و فروش تریاک: مرکز میانگین بزه خرید و فروش تریاک بر مرکز جغرافیایی منطقة 12 یعنی؛ خیابان ناصر خسرو نزدیک میدان 15 خرداد منطبق است. بیضی انحراف معیار این بزه دارای کشیدگی شمال غربی- جنوب غربی و این بیضی دارای کشیدگی زیادی بخصوص در قسمت جنوب غرب منطقة 12 می­باشد که از پراکندگی و توزیع فضایی این جرم در قسمت جنوب غرب منطقه خبر می­دهد. میزان وقوع جرم خرید و فروش تریاک در محدودة منطقة 12 زیاد است به گونه­ای که این تعداد قابل توجه بزه بر روی الگوی فضایی و شکل‏دهی توزیع کل جرایم در محدودة منطقة 12 تأثیرگذار بوده و به کشیدگی بیضی انحراف معیار در این جهت منجر شده است.

 

 

 

شکل 3- مرکز متوسط و بیضی انحراف معیار بزه خرید و فروش تریاک در منطقه 12 شهر تهران

                                                                                        مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

خرید و فروش مواد مخدر صنعتی: محل تمرکز نقاط ارتکاب این نوع جرم به سمت شمال شرق منطقة 12 کشیده شده است و مرکز متوسط آن نیز در همین سمت و بر نزدیکی سه راه مجاهدین و خیابان ابن­سینا منطبق است. بیضی انحراف معیار تقریباً جهتی شرقی- غربی دارد و به سمت شمال شرق منطقه 12 کشیده شده است. می‏توان گفت تفاوت در ساختار اجتماعی اقتصادی این محدوده با محدوده­های جنوبی منطقة 12، باعث تغییر در عرضه و تقاضای مواد مخدر صنعتی می‏شود یعنی؛ با تغییر ویژگی­های اقتصادی و اجتماعی در بخش­های مختلف منطقة 12 نوع مصرف مواد در این محدوده­ها نیز تغییر می­یابد، بدین صورت که در محدوده های جنوبی منطقة 12 خرید و فروش هروئین و در محدوده­های شمالی منطقة 12 خرید و فروش مواد مخدر صنعتی بیشتر اتفاق افتاده است.

 

 

 

 

شکل4- مرکز متوسط و بیضی انحراف معیار خرید و فروش مواد مخدر صنعتی در منطقه 12 شهر تهران

                                                                                                 مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

آزمون خوشه‌بندی

از دیگر شاخص­های آماری مورد استفاده برای تحلیل الگوهای فضایی بزهکاری در منطقة 12 کلانشهر تهران، آزمون خوشه‏بندی و شاخص نزدیک‌ترین همسایه[17] بوده است. به کمک این آزمون، نحوة پراکنش الگوهای بزهکاری در محدودة مورد مطالعه بررسی شده است که آیا داده‌های مجرمانه توزیع خوشه‌ای[18] دارند و آیا کانون جرم‌خیز در این محدوده شکل گرفته است؟

 

جدول 2- نتایج تحلیل شاخص نزدیک‏ترین همسایه جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 شهر تهران

ردیف

جرم

شاخص نزدیک ترین همسایه

نمره Z

1

خرید و فروش تریاک

5/0

6-

2

خرید و فروش مواد صنعتی

99/0

04/0-

3

خرید و فروش هروئین

34/1

61/1

4

خرید و فروش حشیش

37/1

2

5

خرید و فروش سایر مواد

64/0

22/2-

6

سوء مصرف

27/3

53/7

7

کل جرایم

62/0

62/7-

                                                                                             مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

میزان شاخص نزدیک‏ترین همسایه در پراکندگی کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 شهر تهران (88 فقره بزه) برابر 62/0 می­باشد. براساس این مقدار توزیع فضایی کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 خوشه­ای است، زیرا اگر نتیجة آزمون شاخص نزدیک‏ترین همسایه برابر یک باشد، داده­های بزهکاری به صورت تصادفی توزیع شده است. اگر نتیجة کوچک‏تر از یک باشد، بیانگر خوشه­ای بودن داده­های مجرمانه است و اگر شاخص نزدیک‏ترین همسایه بزرگ‏تر از یک باشد، نشانگر توزیع یکنواخت داده­های مجرمانه است. براساس مقدار Z این جرایم که معادل 62/7- می­باشد، تأییدکنندة خوشه­ای بودن توزیع فضایی نقاط مربوط به کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در محدودة مورد پژوهش؛ یعنی منطقة 12 شهر تهران می­باشد. نمرة Z را می‏توان برای اطمینان از صحت آزمون شاخص نزدیک‏ترین همسایه به کار گرفت. هر چه نمرة Z عدد منفی بزرگ‏تری باشد می­توان به درستی نتیجه آزمون شاخص نزدیک‏ترین همسایه اطمینان کرد. این نشان می­دهد محدودة خاصی از منطقة 12 محل تمرکز بزهکاری است و از الگوی متمرکز پیروی می­کند و در نقطة مقابل سایر بخش­های این محدوده از نظر ارتکاب بزهکاری محدوده­های پاک[19] محسوب می­شوند.

 

تحلیل فضایی جرایم مرتبط با مواد مخدر منطقة 12 کلانشهر تهران به روش تخمین تراکم کرنل

با بررسی الگوی فضایی جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 کلانشهر تهران به روش تراکم کرنل، نتایج آزمون قبلی در این آزمون نیز تأیید شده و نشان می­دهد که توزیع جرایم مورد بررسی در محدودة مورد مطالعه به صورت خوشه­ای، گرد آمده است. به عبارت دیگر، بخش­هایی از منطقة 12 با میزان بسیار بالای بزهکاری مواجه است و در دیگر مناطق شهر میزان بزهکاری اندک یا در حد صفر است. در شکل 5 کانون‏های جرایم مرتبط با مواد مخدر به روش تخمین تراکم کرنل در منطقة 12 نشان داده شده است.

کل جرایم مرتبط با مواد مخدر: بررسی پراکندگی مکان‏های وقوع کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در سطح منطقة 12 کلانشهر تهران نشان می­دهد، میدان محمدیه (اعدام) در جنوب غربی منطقة 12 و همچنین میدان استقلال در شمال غربی این منطقه کانون­های اصلی ارتکاب جرایم مرتبط با مواد مخدر می­باشد. وجود بازار مناسب عرضه و فروش مواد مخدر به علت مصرف زیاد آن در این محدوده­ها، توزیع آسان مواد در این میدان­ها، ناکافی بودن کنترل رسمی، وجود ایستگاه­های مترو در میدان محمدیه و استقلال پاتوق‏های مناسب و آشنایی برای ارتکاب جرایم مرتبط با مواد مخدر در این محدوده­ها به وجود آورده است.

در کنار این کانون­های اصلی، چندین کانون فرعی در اطراف میدان استقلال و خیابان جمهوری منتهی به میدان بهارستان، ایستگاه پل چوبی و خیابان مازندران منتهی به میدان ابن سینا، محلة خانی­آباد در جنوب غربی و میدان شوش در جنوب شرقی منطقة 12 وجود دارد.

به نظر می­رسد جرایم مرتبط با مواد مخدر در این کانون‏های جرم خیز به­راحتی امکان‏پذیر است و آن هم ناشی از احساس امنیتی است که توزیع‏کنندگان این مواد در این کانون­های جرم‏خیز دارند و نیز شاید به علت سطح پایین آموزش، بیکاری وسیع، عدم وجود نظارت اجتماعی و انتظامی، فقر، ویژگی­های اجتماعی، ویژگی­های کالبدی نامناسب، فقدان برنامه صحیح برای پر کردن اوقات فراغت، نابرابری­های اجتماعی و اقتصادی و برای رهایی یافتن مقطعی از برخی فشارهای روحی و... میل به استعمال مواد مخدر در این مکان­ها بیشتر است. از طرف دیگر، انزوای اجتماعی و نبود اعتماد سبب شده تا رفتارهای مشارکتی نیز در میان ساکنان منطقة 12 شکل نگیرد و امکان بهره­برداری از ابزارهای مشارکتی نظارت و کنترل اجتماعی فراهم نیاید.

 

 

 

 

شکل 5- توزیع فضایی کانون‏های تمرکز کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقه 12 شهر تهران

                                                                                         مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

بزه خرید و فروش تریاک: بررسی نحوة پراکندگی این جرم نشان می­دهد که در منطقة 12 دو کانون جرم‏خیز در ارتباط با این بزه شکل گرفته، کانون اولی در شمال غرب منطقه شکل گرفته که مرکز ثقل آن میدان استقلال و خیابان منتهی به آن؛ یعنی سعدی و جمهوری است. میدان محمدیه (اعدام) و خیابان منتهی به آن (مولوی) در جنوب غرب منطقه، دومین کانون بحرانی خرید و فروش این مواد به شمار می­رود. واقع شدن این محدوده در نزدیکی بازار تهران و وجود ایستگاه مترو، اندک بودن کنترل­های رسمی، رفت و آمد و تردد زیاد و شلوغی را می­توان از علت‏های شکل­گیری کانون جرم‏خیز خرید و فروش تریاک در این میدان و خیابان‏های منتهی به آن دانست.

 

 

 

 

شکل 6- توزیع فضایی کانون های بزه خرید و فروش تریاک در محدود 12

                                                             مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

جرم خرید و فروش مواد مخدر صنعتی: بررسی توزیع فضایی این جرم از شکل‏گیری دو کانون جرم‏خیز در منطقة 12 شهر تهران خبر می­دهد: یک کانون جرم‏خیز در پل چوبی منتهی به خیابان انقلاب اسلامی که از تمرکز بالای جرم در این محدوده خبر می­دهد که علت آن را می­توان ایستگاه پل‏چوبی دانست که یکی از محدوده­های پر جمعیت شهر تهران محسوب می­شود و روزانه پذیرای جمعیت کثیری از مردم تهران می­باشد و در کنار این کانون چندین کانون فرعی تشکیل شده است از جمله: خیابان روشندلان منتهی به خیابان انقلاب اسلامی و میدان ابن سینا، خیابان احمدی و خیابان کفایی امانی منتهی به خیابان مازندران.

دومین کانون جرم‏خیز در خیابان باربد منتهی به خیابان فردوسی شکل گرفته است. در کنار این کانون اصلی چندین کانون فرعی با تراکم جرم کمتر در خیابان لاله‏زار نو منتهی به خیابان جمهوری، خیابان ارباب جمشید منتهی به خیابان منوچهری، میدان استقلال، خیابان جمهوری منتهی به میدان استقلال، خیابان مراغه­ای منتهی به خیابان جمهوری، سه راه نخشب منتهی به خیابان مصطفی خمینی و چهار راه سرچشمه شکل گرفته است.

وجود بازار مناسب خرید و فروش مواد مخدر صنعتی به علت مصرف بسیار زیاد آن و سود فراوان ناشی از فروش در این محدوده­ها، از جمله علت‏های بالا بودن میزان ارتکاب این جرم در منطقة 12 است. از سوی دیگر، توزیع مواد مخدر در این مناطق به راحتی امکان‏پذیر است و آن هم ناشی از احساس امنیتی است که توزیع‏کنندگان این مواد در منطقه 12 دارند و به لحاظ عدم آگاهی ساکنان این منطقه و بیکاری وسیع و برای رهایی یافتن مقطعی از برخی فشارهای روحی و غیره میل به استعمال مواد مخدر در این منطقه بیشتر می‌باشد. برخی از جوانان بیکار و حتی نوجوانان شغل و حرفه خود را خرید و فروش مواد مخدر قرار داده‌اند و یا مکان و وسایل استفاده از آن را در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند و از این راه به کسب سود نایل می‌آیند.

 

 

 

شکل7- توزیع فضایی کانون‏های بزه خرید و فروش مواد مخدر صنعتی در محدوده 12

                                                                           مأخذ: محاسبات نگارندگان

 

 

نتیجه­ گیری و راهکارها

آنچه در بررسی جغرافیای جرایم شهری اهمیت دارد، رابطة فضا و محیط شهری با رفتارهای اجتماعی (از نوع منفی و ناهنجار آن) است. در واقع این موضوع که طی چند دهة اخیر به مطالعات جغرافیایی شهری افزوده شده است، چارچوب عملی برای تحلیل فضایی و مکانی جرم و مطالعة رابطة ناهنجاری با فضا و زمان در محدودة شهرها فراهم می‏نماید. به طور کلی در این مطالعات چگونگی پیدایش، کیفیت و نحوة پراکندگی اعمال مجرمانه در محدودة جغرافیای شهر مورد بررسی قرار گرفته و به کمک نمایش فضایی اعمال مجرمانه و تلفیق این اطلاعات با داده­های مکانی محل ارتکاب جرایم و شاخص­های اجتماعی- اقتصادی مجرم و محل سکونت او، امکان شناسایی کانون­های جرم‏خیز، پیش­بینی محل­های احتمالی وقوع ناهنجاری در محدودة شهر فراهم می‏شود. در نهایت، این اطلاعات به شکل مؤثری می­تواند به کاهش میزان جرایم در سطح شهر کمک نماید. شناسایی و تحلیل محدوده­های جرم‏خیز و آلوده شهری این فرصت را فراهم می­آورد تا پلیس بتواند سریع­تر و مؤثر نسبت به بزهکاری واکنش نشان دهد و به کشف جرم و تعقیب و دستگیری متهمان اقدام کند و یا برای شناسایی مظنونین یا مجرمان با سابقه و محل زندگی یا فعالیت آنها گام بردارد. با استفاده از نتایج این تحلیل­ها پلیس می­تواند میزان کنترل و مراقبت خود را در این محدوده­ها افزایش دهد و با تخصیص بیشتر منابع اعم از تجهیزات، امکانات و نیروی انسانی از تعداد بزه ارتکابی در این محدوده­ها بکاهد. از سوی دیگر این شیوه به درک و فهم مجموعه عوامل و شرایط مکانی، زمانی و اجتماعی که منتهی به شکل­گیری محدوده­های فوق شده است، کمک می­نماید و با استفاده از نتایج این مطالعه می­توان از شکل­گیری محدوده­های آلوده در آینده پیشگیری نمود و یا مناطقی را که در آینده احتمال آلودگی آنها زیاد است را شناسایی و تحت کنترل درآورد و از آنجا که الگوهای فضایی توزیع بزهکاری تحت تأثیر نوع کاربری اراضی و ویژگی های کالبدی یا جمعیتی می‏باشد و این عوامل در شکل­گیری کانون­های جرم‏خیز تأثیر می­گذارد، لذا با تحلیل­های فضایی آسیب­های اجتماعی می­توان نسبت به تغییر این شرایط و ویژگی­ها، احیاء و طراحی مجدد فضاها اقدام نمود و از طرفی برخی موانع و شرایط بازدارنده برای ارتکاب آسیب­های اجتماعی را ایجاد نمود تا بدین وسیله ضمن افزایش سطح امنیت اجتماعی، در استفاده از امکانات و منابع صرفه­جویی شود و جامعه نیز سهل­تر راه سلامت را در پیش گیرد. تجربه بسیاری از کشورها و از جمله ایران طی سال‏های گذشته نشان داده است که مقابله با آسیب­های اجتماعی با افزودن به نیروهای انتظامی، تشکیلات قضایی، وضع قوانین و مجازات‏های شدیدتر، چندان ثمربخش نیست و صاحب نظران از دیرباز مهم‏ترین راهکار پیشگیری از وقوع آسیب­های اجتماعی را شناسایی عوامل بروز این آسیب­ها و سعی در از بین بردن این عوامل و یا کاهش اثرات آن دانسته‏اند.

نکته حائز اهمیت اینکه در میان شهرهای کشور، شهر تهران به علت شرایط خاص فضایی، کالبدی، اجتماعی، دارای بالاترین آمار آسیب­های اجتماعی در بین شهرهای کشور است، گرچه این رقم با عنایت به رابطه مثبت رشد جمعیت و میزان آسیب­های اجتماعی می­تواند به عنوان تابعی از افزایش کمی جمعیت در این شهر تلقی شود، لیکن آنچه بیشتر اهمیت دارد، نسبت نرخ رشد آسیب­های اجتماعی در شهر تهران می‏باشد که بسیار بیش از روند رشد جمعیت این شهر بوده است. لذا ضرورت دارد به شیوة علمی و با استفاده از فناوری‏های نوین، ضمن شناسایی شرایط مکانی- زمانی ارتکاب این جرایم در محدوده شهر تهران، اقدامات علمی و اجرایی برای حذف این شرایط یا کاهش اثرات آن انجام گیرد. در این میان منطقه 12 شهر تهران با 1600 هکتار بیش از سه چهارم تهران ناصری را به خود اختصاص داده است. این بخش از شهر طبق آمار 17/3 درصد از کل جمعیت شهر تهران را به خود اختصاص داده است. از سوی دیگر، این بخش از شهر وسعتی در حدود 7/1601 هکتار معادل 7/2 درصد مساحت کل شهر تهران را دارا می­باشد. بررسی میزان تراکم نسبی جمعیت منطقه 12 نشان می­دهد که در این محدوده تعداد 5/154 نفر در هر هکتار سکونت دارند، این در حالی است که تراکم نسبی جمعیت در شهر تهران 6/131 نفر در هر هکتار است، بنابراین تراکم نسبی جمعیت در محدوده منطقة 12 شهر تهران بیشتر از متوسط تراکم در شهر تهران است. یافته‏های این پژوهش نشان می‏دهد با وجود اینکه منطقة 12، تنها 7/2 درصد مساحت شهر را به خود اختصاص داده اما بیشترین درصد وقوع آسیب­های اجتماعی شهر تهران در این محدوده از شهر رخ داده است. به عبارت دیگر، از مجموع 6006 فقره بزه مورد مطالعه این پژوهش که در محدوده شهر تهران به وقوع پیوسته است. تعداد 560 مورد آن (88 فقره بزه مرتبط با مواد) در منطقة 12 رخ داده است.

براساس تحلیل­های زمانی نوع و میزان بزهکاری در منطقة 12 شهر تهران، مشخص شد زمان اوج و مرکز ثقل زمانی وقوع جرایم ارتکابی در ساعت 13 و در روز چهارشنبه با فراوانی 10-8 رویداد بزه در این ساعت و روز می­باشد. همچنین، در همین روز در ساعت 30/12 تا 30/13 تعداد 8-6 فقره بزه روی داده است. البته، جرایم مرتبط با مواد دارای پراکندگی زمانی در روزهای سه‏شنبه تا پنج‏شنبه با تعداد 6-4 مورد بزه می­باشد. بنابراین مجرمان جرایم مرتبط با مواد مخدر بیشتر ساعات ظهر را برای ارتکاب جرم انتخاب می­کنند. همچنین، یافته ها نشان می‏دهد مرکز متوسط جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 شهر تهران تا حدود زیادی بر مرکز جغرافیایی این منطقه‏؛ یعنی بر خیابان ناصر خسرو منتهی به خیابان 15 خرداد منطبق است. بیضی انحراف معیار این نوع جرایم حالت دایره دارد که از توزیع جرایم در جهت­های مختلف جغرافیایی خبر می‏دهد. به نظر می­رسد قرارگیری ایستگاه­های مترو سعدی، مولوی و ایستگاه راه­آهن در چگونگی امتداد این بیضی تأثیرگذار بوده است زیرا بیشترین تمرکز ارتکاب این جرایم به سوی این ایستگاه­ها بوده است.

میزان شاخص نزدیک‏ترین همسایه در پراکندگی کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در منطقة 12 شهر تهران برابر 62/0 می‏باشد و براساس مقدار Z این جرایم که معادل 62/7- می‏باشد، تایید­کنندة خوشه­ای بودن توزیع فضایی نقاط مربوط به کل جرایم مرتبط با مواد مخدر در محدودة مورد پژوهش؛ یعنی منطقة 12 شهر تهران می­باشد.

با بررسی الگوی فضایی جرایم ارتکابی مرتبط با مواد مخدر در محدوده منطقة 12 به روش تراکم کرنل، نتایج آزمون قبلی در این آزمون نیز تأئید شده و نشان می‏دهد که توزیع جرایم ارتکابی در محدوده مورد بررسی به صورت خوشه‏ای، گرد آمده است. به عبارت دیگر بخش‏هایی از منطقه 12 با میزان بسیار بالای بزهکاری مواجه است و در دیگر بخش‏های محدوده، میزان بزهکاری اندک یا در حد صفر است. بررسی پراکندگی مکان­های وقوع کل جرایم در سطح منطقه 12 نشان می‏دهد، میدان محمدیه (اعدام) در جنوب غربی منطقة 12 و همچنین میدان استقلال در شمال غربی این منطقه، کانون­های اصلی ارتکاب جرایم مرتبط با مواد مخدر می­باشد. وجود بازار مناسب عرضه و فروش مواد مخدر به علت مصرف زیاد آن در این محدوده­ها، توزیع آسان مواد در این میدان­ها، ناکافی بودن کنترل رسمی، وجود ایستگاه­های مترو در میدان محمدیه و استقلال پاتوق­های مناسب و آشنایی برای ارتکاب جرایم مرتبط با مواد مخدر در این محدوده­ها به وجود آورده است. با توجه به تحلیل یافته­ها و به منظور کاهش نرخ بزهکاری در محدوده منطقة 12 شهر تهران، پیشنهاداتی در جهت کنترل و مقابله با ناهنجاری­های مرتبط تهیه شده است. برخی از این پیشنهادات به سازمان­های تصمیم گیرنده و اجرایی باز می‏گردد و برخی دیگر شامل پیشنهاداتی است که جنبه مکانی و کالبدی جرایم را مورد بررسی قرار داده و مبتنی بر مقاوم سازی فضاهای جرم خیز شهری می­باشد.

- ساماندهی فضاهای شهری، به ویژه خرابه‏ها و فضاهای متروکه که پناهگاه مجرمان شده است.

- از بین بردن بی‏نظمی‏های کالبدی و به هم ریختگی فیزیکی محله‏های کثیف، ساختمان‏های مخروبه، دیوارهای ترک خورده که به نوعی باعث جذب بزهکاران و اعمال غیرقانونی آنها می‏شود. این محله‏ها که در آنها نشانه‏هایی از بی‏توجهی و خرابی وجود دارد، نشان می‏دهد ساکنان آن محله احساس آسیب‏پذیری بیشتری دارند و از مشارکت و محافظت اجتماع خود کنار کشیده‏اند. بنابراین نظم و کنترل اجتماعی در آنها بسیار پایین است. این شاخص‏ها می‏توانند زمینة ایجاد جرم را فراهم کنند زیرا نشانه‏هایی هستند که ساکنان علاقه‏ای به مواجهه با بزهکاری ندارند تا خطر بزهکاری را در محل کاهش دهند.

- تعریض معابر و گذرگاه‏ها مطابق اصول شهرسازی و معماری که امکان گشت‏زنی، کنترل و نظارت را برای پلیس تسهیل کند.

- همراه سازی اقشار مختلف جامعه در مشارکت برای پیشگیری و تأمین امنیت اجتماعی در مبارزه با جرایم بسیار مفید و مؤثر است. بدین منظور به کارگیری تدابیری برای تقویت حس اعتماد بین مردم و دستگاه­هایی که به پیشگیری از وقوع جرم می‏پردازند، ضروری به نظر می­رسد.

- فراهم کردن خدمات و زیرساخت­های مطلوب و همچنین تخصیص و ساماندهی سرانه­های تأسیساتی، تجهیزاتی و خدمات مورد نیاز شهروندان این منطقه و برقراری تعادل و توازن در نوع و ترکیب کاربری اراضی.

- اولویت بخشی به فعالیت­های پلیس از طریق به روز کردن اطلاعات رایانه­ای در مورد جرم، تحلیل جرم بر مبنای نقاط جرم‏خیز و تهیة نقشه جامع جرم می­تواند مسؤولان امر را نسبت به رشد جرایم هوشیار و پاسخگو نگه دارد. در این میان فناوری اطلاعات جغرافیایی (GIS) کمک بسیار مؤثری در پیشگیری و کنترل بزهکاری خواهد داشت. این سیستم از قابلیت بسیار وسیعی در زمینة تهیه پایگاه داده­ای، تهیه نقشه‏های بزهکاری و تحلیل الگوهای جرم در آینده و یا تخمین محل اقامت بزهکاران برخوردار است.

- پیش‏بینی احتمالات و موقعیت‏های جرم آتی به واسطة استخراج مداوم نقشه‏های جرم در سطح منطقه.

- جلوگیری از جرم‏های احتمالی آتی با بهره­گیری از اصول پیشگیری جرم از طریق طراحی محیطی.



[1] Mean Center

[2] Standard Deviation Distance

[3] Standard Deviation Ellipse

[4] Tests for clustering

[5] Nearest Neighbor Index (NNI)

[6] Kernel Density Estimation

[7] Jacobs

[8] Environmental Criminology

[9] Crime Prevention Through Environmental Design

[10] Broken

[11] Routine Activity

[12] Eck         

[13] Site Features

[14] Crime Targets

[15]  Offender

[16] Drug Abuse

[17] Nearest Neighbor Index (NNI)

[18] Clustered

[19] Cool Spot

اک، جان ای، چینی، اسپنسر، کمرون، جیمز، جی، لیتنر، مایکل و ویلسون، رونالد وی. (1388). تهیه نقشه برای تحلیل بزهکاری: شناسایی کانون‌های جرم‌خیز، ترجمه: محسن کلانتری و مریم شکوهی، زنجان: نشر آذرکلک.

پرهیز، فریاد. (1389). تحلیل فضایی- کالبدی ناهنجاری‏های اجتماعی در مناطق اسکان غیررسمی (مطالعه موردی: منطقه اسکان غیررسمی اسلام‏آباد در شهر زنجان)، پایان‏نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان.

تقوایی، مسعود. (1389). «بررسی و مقایسه شاخص‏های ششگانه جرم در سطح مناطق مختلف شهر شیراز»، جغرافیا (فصلنامه علمی- پژوهشی انجمن جغرافیایی ایران)، دوره جدید، سال هشتم، ش 26، ص 105-133.

حاتمی‏نژاد، حسین و محمدپور، صابر و منوچهری، ایوب و حسام، مهدی. (1390). «بررسی و پیشنهاد معیار و استاندارد برنامه‏ریزی توسعه فضای سبز شهری (نمونة موردی: منطقه 12 شهر تهران)»، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 26، شماره سوم، ص 25-50.

رضازاده، راضیه و خبیر، سولماز. (1389). «بررسی رویکردهای موقعیتی پیشگیری از جرم از منظر معماران و طراحان شهری»، فصلنامه آبادی، سال بیستم، ش 31 (پیاپی 66)، ص58-63

زنگی آبادی، علی و رحیمی نادر، حسین. (1389). «تحلیل فضایی جرم در شهر کرج (با استفاده از GIS)»، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 40، ش 2، ص 179-198.

صالحی، اسماعیل. (1388). «نقش شهرسازی (نظریة محیطی) در پیشگیری از رفتارهای ناهنجارشهری»، نشریة هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، ش 39، ص127-137.

عبداللهی حقی، مریم. (1383). «کمبود توقف‏گاه‏های عمومی و تأثیر آن در وقوع سرقت وسایل نقلیه یا لوازم آن در بخش مرکزی شهر زنجان»، مجله اصلاح و تربیت، ش70، ص 2-5.

فلسون، مارکوس و کلارک، رونالد. وی. (1387). فرصت و بزهکاری، نگرشی کاربردی برای پیشگیری از بزهکاری، ترجمه: محسن کلانتری و سمیه قزلباش، زنجان: نشر دانش.

کلانتری، محسن و قزلباش، سمیه و یغمایی، بامشاد. (1389). «بررسی جغرافیایی کانون‏های جرم‏خیز شهر زنجان (مطالعة موردی: جرایم مرتبط با مواد مخدر)»، فصلنامه پژوهش‏های جغرافیای انسانی، ش 74، ص 41-60.

منزوی، مهشید و سلیمانی، محمد و تولایی، سیمین و چاووشی، اسماعیل. (1389). «آسیب‏پذیری بافت‏های فرسوده بخش مرکزی شهر تهران در برابر زلزله (مورد:  منطقه 12)»، پژوهش‏های جغرافیای انسانی، ش73، ص 1-18.

Atlas, R. (1999) Environmental Design that Prevents Crime, the construction specifier, Atlas Safety & Security Design. Santamonica.

Bennett, T. (1995) "Identifying, Explaining and Targeting Burglary Hot Spots", European Journal on Criminal Policy and Research, Vol. 3, p. 113-123.

Bottoms, A.E. and Wiles, P. (1997). Environmental criminology. In The Oxford Handbook of Criminology, (Eds) Maguire, R Moran and R Reiner. Clarendon Press, Oxford.

Chi pun chung, Edward. ( 2005) Use of GIS in campus crime analysis: A case study of the university of Hong Kong. For the degree of master of geographic information systems at the University of Hong Kong.

Cozens P.M. (2002) "Viewpoint Sustainable Urban Development and Crime Prevention Through Environmental Design forth British City". Towards an Effective Urban Environmentalism for the21st Century, Cities, Vol. 19, No. 2, P. 132-143.

Cozens, P.M. (2008) "New Urbanism, Crime and the Suburbs: A Review of the Evidence", Urban Policy and Research, Vol. 26, No. 4, p. 429–444.

Hopkins, M. (2004) "Targeting Hot Spots of Alcohol Related Town Centre Violence: a Nottingham Shire Case Study", Security Journal, Vol.7, p. 53-66.

Mc Camley, Phil. (2001) Crime design and urban planning: from theory to practice, first published in the royal Australian planning institute magazine, new planner.

McCollister, K.­E. French, M.T. Fang, H. (2010) The cost of crime to society: New crime-specific estimates for policyand program evaluation Drug and Alcohol Dependence 108.

Newman, O. (1973) Defensible Space: Crime Prevention through Urban Design. New York: Macmillan.

Sherman, L. W. and Gartin, P. R. and Buerger, M. E. (1989) "Hot Spots of Predatory Crime: Routine Activities and the Criminology of Place." Criminology, No. 27(1),  P. 27-55.

Wilson, J.Q. and Kelling, G.L. (1982) "Broken Windows: The Police and Neighborhood Safety," Atlantic Monthly, March.