بررسی رابطة هوش اخلاقی و آگاهی ترافیکی با تخلف رانندگی در شهر یاسوج

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشیار، بخش جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز، ایران

2 دانشیار، گروه جامعه‌شناسی دانشگاه یاسوج، ایران

3 کارشناس ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه یاسوج، ایران

چکیده

در تحقیق حاضر، رابطه هوش اخلاقی و آگاهی ترافیکی با تخلف رانندگی در شهر یاسوج بررسی شده است. چارچوب نظری در این پژوهش، نظریه‌های هوش اخلاقی لنیک و کیل و نظریه عقب‌ماندگی فرهنگی آگ‌برن است. این پژوهش به روش پیمایشی و با استفاده از تکنیک پرسش‌نامه‌ای انجام شد. جامعه آماری کلیه شهروندان 60-18ساله بودند که گواهینامه رانندگی داشتند و طی بازه زمانی 2 ماه قبل از انجام پژوهش، در سطح شهر یاسوج رانندگی کرده بودند. حجم نمونه 367 نفر بودند و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. اعتبار متغیرهای تخلف رانندگی و آگاهی ترافیکی از روش تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آنها با استفاده از همسانی درونی به روش کودرریچاردسون تعیین شد. همچنین برای سنجش اعتبار سازه هوش اخلاقی از تحلیل عاملی اکتشافی و برای سنجش پایایی آن، از آلفای کرونباخ استفاده شد. نتایج توصیفی پژوهش، نشان می‌دهد میزان تخلف ترافیکی در بین رانندگان بسیار زیاد است. نتایج تحلیلی تحقیق، رابطه‌ای معکوس و معنادار را بین هوش اخلاقی و آگاهی از تخلف رانندگی نشان می‌دهد؛ به‌گونه‌ای‌که با افزایش هوش اخلاقی و آگاهی ترافیکی تخلفات ترافیکی کاهش می‌یابد. این دو متغیر، با هم حدود 18درصد از تغییرات متغیر تخلف رانندگی را تبیین می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Relationship between Moral Intelligence and Traffic Awareness withTraffic Violations of Drivers in Yasouj

نویسندگان [English]

  • Asghar Mirfardi 1
  • Siroos Ahmadi 2
  • Razieh Amiri 3
1 university of Shiraz, Iran
2 Yasouj University, Iran
3 Yasouj University, Iran
چکیده [English]

Introduction: Many people die around the world, especially in developing world, in traffic events and crashes, which is one of driving deviations' consequences, so that about 1.2 people die and more than 50 million people injured, annually. About 90 percentages of this statistics contribute to low or medium income countries and it estimate that this rate will be increased during 2000 to 2020 years about 65 percentages in the world and 80 percentages in low or medium income countries (Ekhteyari and Shams, 2009). Mortality of deriving crashes in Iran is 15 times more than developed countries and more prevalent factor influencing it is human agency (Soori et. Al., 2009, Mirfardi et. Al., 2013), so that human factors is about in 90 to 95 percentages of driving accidents, the human factor has been fault, solely or commonly with other factors (Yaaghouubi, 2000).The road accidents in Iran is 20 times more than world average and 2.5 percentages of world road accidents are happened in Iran while Iran has just 1 percentage of world population (Mirfardi et al, 2013). Driving deviation, besides leading to urban disordering, already had harmful financial and life dimension consequences for different societies, especially for Iran society, and caused traffic insecurity. The present study examined the relationship between moral intelligence and traffic awareness with traffic violations of drivers in Yasouj.
 
Material & Methods: Using survey method and questionnaire technique, this study has been done. The statistical society, were all 18 -60 years old citizens of Yasouj with a driver's license and driving their own vehicles during 2 months before collecting data of this study. Sample size were estimated by Morgan sampling table (1970) regarding significant level (0.95), statistical society size include all 18 -60 years old citizens of Yasouj with a driver's license and driving their own vehicles during 2 months before collecting data of this study (about 8000 persons), from which about 367 persons were estimated as sample size. Using multi-stage random sampling method, a total of 367 people were selected. A questionnaire designed by the researchers and the content validity used for validity evaluation, and internal consistency and reliability was determined via the Kuder and Richardson method. Data were collected based on multi-stage random sampling method in the areas of Salem Abad, Rahnamaiee, Terminal, Mahmood Abad, Eram, Shahed, Golestan, Keshavarzi, Moalem, Shohada, Zirtol, Bensenjan, DolatAbad, SharafAbad, Emamat) which are representative areas of Yasouj city, socio-economically.
 
Discussion of Results & Conclusions: Descriptive results of the study indicated that there is a high rate of traffic violations among drivers so that about 94.8 percentages of drivers in Yasouj, during the two months before collecting data have been committed to driving violations. As Yasouj city has been experienced a large amount of population increase during the past three decades and has been transformed from traditional communities to a semi-modern and semi- traditional community, this finding is consistency with Agburn's theory about cultural lag in transformation of societies. Analytical results of research showed significant indirect relationship between moral intelligence and traffic awareness with traffic violations. The mentioned dominant variables determine about 18 percentages of the variances changes in dependent variable (traffic violations). Findings of this study showed significant indirect relationship betweenmoral intelligence and traffic awareness with traffic violations. This finding is compatible with the result of study of Avaz & Meyghat (2010) and the result of study of Ferasat & sadeghi (2011) which all of them showed that traffic awareness has significant relationship with driving performance and violation. As theoretical framework indicates, this situation is one of indicators of communities with cultural lag traits. Yasouj city has been experienced increasing growth during past decades in land size and population size, and as well the numbers of automobiles have been increases, consequently; while the driving styles and methods among considerable numbers of drivers in Yasouj is not compatible with driving and traffic rules. This situation has been created a kind of discoordination in quantity and quality of material and cultural changes, and, as a result, has created traffic violations in this city. By other words, increasing in traffic awareness is lead to less driving violations; while traffic awareness of Yasouj city drivers has not been formed regarding the extension of transportation vehicles in this city and has not been increases to ideal level. The average level of traffic awareness among Yasouj city drivers has been less than expected average amount or even in the low level. Results showed that increasing in moral intelligence of drivers is lead to less driving violations. In the other words, knowledge of people about their environment and life world and its behavioral regularities, will be effective in optimizing of individual and social behaviors if it be with a kind of moral commitment. Individual and knowledge, beside of its morality existence, may lead to behavioral disasters, in spite of improvement for own person and others. Moral commitment and moral intelligence caused to prevention of deviances and errors. Driving, as a behavior, which may lead to dangerous behaviors, need to applying moral intelligence by drivers for having and keeping more security feeling for drivers, passengers and passers. The moral intelligence reduce need to police for regularizing the behaviors of drivers and commitment with individual creativity become efficient in making healthy and secure driving.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Traffic violation
  • Moral intelligence
  • Traffic awareness Drivers
  • Yasouj
احمدی، س. (1388). بررسی تخلفات ترافیکی رانندگان و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن در شهر یاسوج، طرح پژوهشی، یاسوج، معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه یاسوج.

احمدی، س. (1389). «بررسی تاثیر عامل خودرو بر تخلف رانندگی» فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک، سال 5، ش 17، ص82-73.

احمدی، س. (1390). «بررسی رابطه آگاهی از قوانین راهنمایی و رانندگی و  تخلف رانندگی در بین رانندگان» فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک، سال ششم، ش 21، ص 18- 1.

احمدی، س.؛ عادلی، ع. و امیری، ر .(1391). «بررسی رابطه احساس بی‌نظمی و احساس ناامنی در بین شهروندان یاسوجی»، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال1، ش 3، ص80- 63.

احمدی، س. و امیری، ر. (1391). «بررسی رابطه عملکرد پلیس راهنمایی رانندگی و تخلف رانندگی»، فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک (در دست چاپ).

آگ‌برن، و. (1367). «پس‌افتادگی فرهنگین»، ترجمه: یوک محمدی، مجله کیهان فرهنگی، ش 57، ص 37 -35.

آل عمران، ر. و آل عمران، ع. (1391). «بررسی تأثیر ارتقای سطح سواد بر میزان تخلفات راهنمایی و رانندگی در ایران»، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات راهور، سال 1، ش 3، ص50- 37.

امین‌بیدختی، ع.؛ شریفی، ن. و زرگر، م. (1391). «تدوین و اولویت‌بندی راهبردهای کاهش ناهنجاری‌های رفتار رانندگی با استفاده از مدل SWOT»، پژوهش‌نامه نظم و امنیت انتظامی، ش 17، ص 26- 1.

آواز، ز. و حبیبیان، م. (1389). «بررسی جامعه شناختی تأثیر اخلاق ترافیک شهروندی بر تخلفات رانندگی، به تفکیک جنسیت؛ مطالعه موردی: کلانشهر تهران»، یازدهمین کنفرانس بین المللی حمل و نقل و ترافیک ایران.

پایگاه خبری تحلیلی فردا نیوز. (1390). 20 میلیارد دلار خسارت سالانه تصادفات، پایگاه خبری تحلیلی فردا نیوز، تاریخ انتشار 6/11/1390،http://www.fardanews.com/fa/news/184773/20-%D9%85%DB%8C

خاکی، ع.؛ جعفری حقیقت‌پور، پ. و خسروپور، م. (1393). «ارزیابی نقش کلیدی فرهنگ و آموزش مجازی ترافیک در درک علائم ترافیکی برای کاهش تصادفات براساس سناریوهای مختلف»، سومین کنفرانس ملی تصادفات جاده‌ای، سوانح ریلی و هوایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان.

پایگاه خبری تحلیلی فردا نیوز. (1390). 20 میلیارد دلار خسارت سالانه تصادفات، پایگاه خبری تحلیلی فردا نیوز، تاریخ انتشار 6/11/1390، http://www.fardanews.com/fa/news/184773/20-%D9%85%DB%8C

رشیدآبادی، ز. و پارسا، ز. (1393). «بررسی تطبیقی اصول هوش اخلاقی از دیدگاه میکله بوربا و خواجه نصیرالدین طوسی»، نخستین همایش ملی علوم تربیتی و روان‌شناسی، مرودشت.

سازمان مشاوره فنی و مهندسی شهر تهران، مهندسین مشاور سبزینه. (1379). «رویکرد جامعه‌شناختی به تخلف‌زایی ترافیکی در تهران»، مجله شهرداری‌ها، ش 14، ص 19- 15.

سلیمان اختیاری، ی. و شمس، م. (1388). «بسیج‌های رسانه‌ای اطلاع‌رسانی آموزشی و پیشگیری از حوادث ترافیکی»، پژوهش‌های مدیریت انتظامی، ش 2، ص 267-252.

سوری، ح.؛ رویانیان، م.؛ زالی، ع. و موحدی‌نژاد، ع. (1388). «بررسی سوانح ترافیکی قبل و بعد از اجرای چهار فعالیت اجرایی پلیس راهنمایی‌ و رانندگی کشور»، مجله پژوهنده، سال 14، ش67، ص 20-15.

فراست، م. و صادقی، ز. (1390). «بررسی انگیزه تخلفات از دیدگاه رانندگان وسایل نقلیه شخصی شهر اصفهان»، اولین همایش ملی ترافیک، ایمنی و راهکارهای اجرایی ارتقای آن، کرمان.

فکوهی، ن. (1375). «تخلف رانندگی، فرهنگ، قانون و مشارکت» مجله صنعت حمل‌ونقل، ش150، ص 55-54.

محمدی، س.؛ نخعی، ن.؛ برهانی، ف. و روشن‌زاده، م. (1392). «ابعاد هوش اخلاقی در حرفه پرستاری یک مطالعة توصیفی‌مقطعی در شرق ایران»، مجله ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره 6، ش 5، ص 66-57.

مرفوک، راهنمایی‌و‌رانندگی استان کهگیلویه و بویر احمد. (1392). گزارش‌های داخلی از تخلفات ترافیکی در استان کهگیلویه و بویر احمد، یاسوج.

مرکز آمار ایران. (1391). نتایج سرشماری سال 1390، تهران:مرکز آمار ایران.

میرفردی، ا.؛ احمدی، س. و امیری، ر. (1392). «بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و آگاهی ترافیکی با نظم گریزی عابران پیاده (مورد مطالعه شهر یاسوج)»، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال دوم، ش 2 (6)، صص 25-40.

میرفردی، ا.؛ احمدی، س. و امیری، ر. (1393). «رابطه سرمایه اجتماعی و تخلفات رانندگی (مورد مطالعه شهر یاسوج)»، فصلنامه مطالعات پژوهشی راهور (علمی-پژوهشی)، ش 9، ص 11 - 37.

نقوی، م. (1381). سیمای مرگ‌ومیر در 18 استان کشور در سال 1380، معاونت سلامت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی.

هلاکویی نایینی، ک. و مرادی، ع. (1385). «آگاهی، نگرش و عملکرد عابرین پیاده، درزمینه رعایت مقررات راهنمایی ‌و رانندگی در عبور از محدوده‌های چهارراه‌های اصلی شهر تهران»، فصلنامه پایش، سال 6، ش 1، ص 35- 27.

یعقوبی، ح. (1379). «بررسی نقش عوامل انسانی در بروز تصادفات رانندگی در ایران»، مجله اندیشه و رفتار، سال 6، ش 1، ص 67-60.

یونسیان، م. و مرادی، ع. (1383). «آگاهی، نگرش و عملکرد رانندگان، درزمینه مقررات راهنمایی ‌و رانندگی در تهران»، مجله بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، دوره 3، ش 3، ص 66-57.

Borba, M. (2005) Building Moral Intelligence: The Seven Essential Virtuse That Teach Kids To Do The Right Thing. San Francisco Jossey- Bass.

Duane, F. Shell, A. Ian M. Newmana, Ana Lucía Córdova-Cazar Jill, B. Heese, M. (2015) “Driver Education and Teen Crashes and Traffic Violations in the First two Years of Driving in A Graduated Licensing System” Accident Analysis and Prevention, 82: 45–52.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970) “Determining Sample Size for Research Activities”. Educational and Psychological Measurement, 30: 607-610.

Lennick, D. E. Kiel, F. (2011) Moral Intelligence, Enhancing Business Perforship Success in Turbulent Times. New Jersey: Pearson Education.

Pelsmacker, P. D. Janssens, W. (2007) "The Effect of Norms, Attitudes and Habits on Speeding Behavior: Scale Development and Model Building and Estimation". Accident Analysis and Prevention, 39:6-15.

White, K. M. Hyde, M. A. Walsh, SH. P. Watson, B. (2010) "An Investigation of the Beliefs Influencing Drivers’Hands-Free and Hand-Held Mobile Phone Use", Transportation Research Part F, 13:9–20.

World Health Organization. (2009) Global status report on road safety: time for action, Geneva, WHO Publishing.