مطالعۀ کیفی زمینه‌های اجتماعی مصرف سیگار در میان دانشجویان خوابگاه پسران دانشگاه یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه جامعه‌شناسی دانشگاه یزد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه یزد، ایران

چکیده

با وجود اینکه سیگار، ماده‌ای زیان‌آور برای سلامتی انسان شناخته ‌شده است، مصرف آن در میان جوانان روبه‌افزایش است. این پژوهش به‌دنبال شناسایی و فهم بسترهای تسهیل‌کنندۀ مصرف سیگار در میان دانشجویان است. در پژوهش حاضر از روش‌شناسی کیفی و راهبرد نظریۀ زمینه‌ای استفاده شد. جامعۀ آماری را دانشجویان پسر خوابگاهی دانشگاه یزد تشکیل می‌دهند. مصاحبه شوندگان به‌‌شیوۀ غیرتصادفی و هدفمند با تعداد 38 انتخاب شدند. بعد از تحلیل داده‌ها در چارچوب کدگذاری نظری، هشت مقولة اصلی و یک مقولة نهایی استخراج شد. این مقولات شامل مشکلات خانوادگی زمینه‌ساز، سیگار، نمادی برای غم و اعتراض، ترم اول: ترمی مخاطره‌انگیز، فشار هنجاری، شرایط زمینه‌ساز خوابگاه، خودنمایی و تمایزخواهی، مخاطرۀ واکنش منفی و طرد و به‌حاشیه‌رفتن درس است. "بازنمایی تجربۀ مصرف سیگار" به‌عنوان مقولۀ نهایی انتخاب و در پایان، مدل پارادایمی مستخرج از داده‌ها طرح شد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Qualitative Study about Social Context of Cigarette Smoking Among Students in Men Dormitory

نویسندگان [English]

  • Hossein Afrasiabi 1
  • Javad Maddahi 2
1 Yazd University, Iran
2 Yazd University, Iran
چکیده [English]

Introduction
Cigarette smoking recognized harmful for human health for decades biologically and psychologically and studied in different disciplines. According to "World Health Organization" report, cigarette introduced as addictive and Addiction to nicotine is as addictive and dangerous as heroin and dependence on it is progressive. Although smoking is known as a substance harmful to human health, this risky behavior increasingly raised specially among youth around world. The prevalence of smoking, especially smoking among students, as the educated class of society that can affect all segments of society. Many studies on the prevalence and risk factors of smoking among students was conducted. Most of these studies was quantitative and showed increasing the prevalence of smoking in universities. The aim of this study that done in qualitative approach, was to explore the meaning and facilitator motives and contexts for cigarette smoking among university students.
Material & Methods
Considering cigarette smoking as a meaningful social action, can be captured better in an interpretative and qualitative approach. Accordingly, present study used qualitative research. Qualitative research, versus quantitative one, the researcher merge in field and usually don’t use statistical methods for data analysis. Grounded theory strategy used as research design and data analysis. Research data collected by semi-structured interview that begins by the approach employed to achieve concepts and categories interview was informal dialogue. After the initial concepts were revealed, Using the general interview guide approach, elements and concepts in the interview process were followed. Research field was at Yazd University male dormitories. Participants sample included 38 male students that selected by purposeful sampling method and theoretical sampling is performed compatible with the nature of the underlying theory.Data gathered with semi-structured interview and analyzed by theoretical coding method in three stages including open, selective and axial coding.
 
Discussion of Results & Conclusions
In line by line analysis of data by open coding, 81 initial concept emerged and then linked together into 24 categories and sub-categories by selective coding. In this phase, main categories and a core Category emerged from Data include Family problems, Smoking as symbol of grief and protest, First semester, term hazard, Friends norm and pressure for conformity, dormitory conditions, and Marginalization of schooling. Experience and representation of smoking selected as core category. According to findings, cigarette smoking has multiple meaning and affecting factors among students. This meaningful action is a process that started before university entrance. Most of research participants started smoking in peer groups or families. They spoke about family bad sphere and family motivating as a main cause of tendency to smoking. Among different family conditions, family poverty, addicted or aggressive parents are two main ones. Some of participants interpreted smoking as a reaction to their family and social conditions or an instrument for social representation. They learned from their parents or close friends that manage their problems in risky ways. In this issue, adolescence experiences was crucial. In university stage, coming far away from family was reduced Family control and accelerated smoking action. Living in dormitory in close to smoker persons, available a situation that students experienced normative pressure for smoking with their roommates. These all conditions are more crucial for first semester that students were far away family and experienced relative autonomy in social relations. Learning from new friends in dormitory and sense of freedom from family and community control move students to smoking as an instrument for adopting with new conditions. Some other Themes such as leisure time and sign for protest and grief was important. Participant lack of meaningful leisure time play important role in smoking. Some students used cigarette for decreasing negative emotions. If they attain to a meaningful leisure, they manage their time better. Finally research main categories interconnected with a paradigm model and relations discussed.  
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Smoking
  • Cigarette
  • students
  • social context
  • Addiction
  • Grounded Theory

احمدی، ح. (1391). جامعه‌شناسی زنان، ترجمۀ: نجم عراقی، م.، تهران: نشر نی.

اراضی، ح. و رحیم‌زاده، م. (1392). «مقایسۀ میزان استعمال قلیان و سیگار در بین دانشجویان تربیت بدنی و غیرتربیت بدنی»،  فصلنامۀ دانشگاه علوم پزشکی جهرم، دوره 11، ش3، ص 63-57.

امین‌الرعایا، م.؛ عطاری، ع. و مرآثی، م. (1392). «عوامل مؤثر در گرایش به استعمال سیگار در دانشجویان دانشکدۀ پزشکی اصفهان»، تحقیقات علوم رفتاری، ویژه­نامۀ طب رفتاری، دوره 10، ش7، ص 734-726.

اووه، ف. (1387). درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمۀ: جلیلی، ه.، چاپ اول، تهران: نشر نی.

تیلور، ا. (1379). جامعه‌شناسی خودکشی، ترجمۀ: ربانی، ر.؛ انصاری، ا. و کارشناس، م.، تهران: انتشارات آوای نور.

جعفری، ف. و امین‌زاده، م. (1390). «بررسی شیوع و عوامل مرتبط با استعمال سیگار در بین دانشجویان دانشگاه هنر تهران»، مجلۀ علمی ابن سینا / ادارۀ بهداشت و درمان نهاجا، دوره 14، ش3، ص 28-24.

رابرتسون، ی. (1377). درآمدی بر جامعه‌ با تأکید بر نظریه‌های کارکردگرایی. ستیز و کنش متقابل نمادی، ترجمۀ: بهروان، ح.، چاپ سوم، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.

رضایی، ف.؛ مجدزاده، ر.؛ نجات، س. و گلستان، ب. (1386). «بررسی کیفی علل گرایش پسران 15-13 ساله تهران به سیگار»، مجلۀ دانشکدۀ بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، دوره 5، ش4، ص 33-25.

رمضانی، ح. (1378). کاربرد خانواده‌درمانی به‌عنوان یک روش پیشگیری از سوء مصرف مواد، اولین کنگرۀ سراسری راهکارهای بهداشتی مبارزه با اعتیاد.

رمضانی، ط.؛ گواری، ف.؛ علیزاده، س.؛ ریانی، م. و بهرامپور، م. (1389). «شیوع و علل گرایش به مصرف سیگار در دانشجویان دانشگاه‌های شهر کرمان»، مجلۀ دانشکدۀ پرستاری و مامایی رازی کرمان، دوره 10، ش 19، ص 6-1.

سلیمی، ص.؛ علیپور، س.؛ خرد پور، ل و میرزاپور، پ. (1385). «تحقیقی کیفی بر علل گرایش نوجوانان ارومیه به سیگار»، فصلنامۀ پرستاری و مامایی، دوره 16، ش 54، ص 57-43.

سیدمن، ا. (1391). کشاکش آراء در جامعه‌شناسی، ترجمۀ: جلیلی، ح.، تهران: نشر نی.

شجاع، م.؛ جویباری، ل.؛ قربانی، م.؛ ثناگو، ا.، کیاکجوری، ز. و ارگنجی، ح. (1389). «بررسی فراوانی مصرف و علل گرایش به سیگار در دانشجویان ساکن خوابگاه‌های دانشگاه علوم پزشکی گلستان»، مجلۀ پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دوره 15، ش3، ص 128 – 123.

شمسی‌پور، م.؛ کرانی، ب.؛ محمدپوراصل، ا. و منصوری، آ. (1391). «وضعیت مصرف سیگار و عوامل مؤثر بر گرایش به ترک در دانشجویان خوابگاه‌های دانشگاه علوم پزشکی تبریز»، مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی قم، دوره 6، ش1، ص 82 -75.

شولتز، د. و سیدنی، آ. ( 1387 ). نظریه‌های شخصیت، ترجمۀ: سیدمحمدی، ی.، تهران: ویرایش.

صدیق سروستانی، ر. (1383). آسیب‌شناسی اجتماعی جامعۀ انحرافات اجتماعی، تهران: انتشارات آن.

صدیق‌ سروستانی، ر. (1387). آسیب‌شناسی اجتماعی، چاپ دوم، تهران: انتشارات سمت.

قادر‌زاده، ا. و پیری، ک. (1393). «مطالعۀ پدیدارشناختی اقدام به خودکشی»، مجلۀ جامعه‌شناسی ایران، دوره 14، ش 1، ص 29-3.

قدوسی، آ. و امینورایی، م. (1392). «شیوع مصرف سیگار و برخی ویژگی‌های دموگرافیک و روان‌شناختی در بین دانشجویان دانشگاه آزاد واحد خوراسگان»، تحقیقات علوم رفتاری، دوره 10، ش 6، ص 410-401.

کوزر، لویس ا. (1368). زندگی و اندیشة بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمۀ: ثلاثی، م.، تهران: علمی.

محسنی تبریزی، ع. (1380). «بررسی وضعیت معتادان در ایران»، نشریۀ تأمین اجتماعی، ش 8، ص 236-209.

ناظمی، س.؛ چمن، ر. و دارو دوست، ن. (1391). «بررسی شیوع و علل گرایش به دخانیات در دانشجویان»، فصلنامۀ دانش و تندرستی، دوره 7، ش 3، ص 111-107.

نظری، آ.؛ احمدی، ف.؛ مرادی، م.؛ کاویانی، ک.؛ آرزومندی، م. و فقیه‌زاده، س. (1389). «سیگار در میان دانشجویان  علوم پزشکی دانشگاه سمنان»، مجلۀ سلامت بهداشت، س 2، ش 16، ص 161-156.

نهج‎البلاغه. (1379). ترجمۀ: دشتی، م.، تهران: انتشارات صحفی.

AlSwuailem, A. AlShehri, M. (2014) “Smoking among Dental Students at King Saud University: Consumption Patterns and Risk Factors”, The Saudi Dental Journal, 26: 88–95.

Catherine, G. Shanta, R. Dube Bridget, K. Ambrose, B. Benjamin, J. Apelberg, C Husten, G. (2014) “Cigar Smoking among U.S. Students Reported Use After Adding Brands to Survey Items”, On Behalf of American Journal of Preventive Medicine, 47(2):28–35.

Corbin, J. and Strauss, A. (2008) Basics of Qualitative Research, Third Edition, London: Sage Publications.

Corbin, J. and Strauss, A. (1998) Basics of qualitative Research, London: Sage publications.

Eid, K. Samah, S. Dalia, A. El-sayed, A. (2015) “Smoking Problem among Helwan University Students: Practical Versus Theoretical Faculty”, Egyptian Journal of Chest Diseases and Tuberculosis, 64(2):379–385.

Glaser, B. & Stauss, A. L. (1967) The Discovery of Grounded Theory; Strategies for Qualitative Research, New York: Aldin.

Hawkinz, J. D., Catalano, R.F. & Miller, J.Y. (1992) “Risk and Protective, Factors for Alcohol and other Drug Problems in Adolescence and Early Adulthood: Implication for Substance Abuse Prevention”, Psychologic Bulletin, 112: 64-105.

Hyunsoo, O. Hyesun, J. Whasook, S. (2013) “Integrative Smoking Cessation Stage Model for Chinese Students Studying in Korea”, Asian Nursing Research, 7:182-190.

Lic, Pants, M. A. & Chou, C. P. (2002) “Parental Substance Use as a Modifier of Adolescent Substance Use Risk,” Addiction, 97:31-50.

Neuman, L. (2006) Scial Research Methods: Quantitative and Qualitative Approaches, Third Edition. London: Allyn and Bacon.

Patton, M. (2001) Qualitative Research and Evaluation Methods, London: Sage Publication.

Vitzthum, F. Koch, D. Groneberg, B. Mache, S. Marx. Hartmann, T. Pankow, W. (2012) “Smoking Behaviour and Attitudes among German Nursing Students”, Nurse Education in Practice, P 407–412.

Wrighstman, L. S. Nictzel, M. T. & Furtune, W. H. (1994) Psychology and the Legal System, Pacific Grove, CA: Brooks/Cole, 1-24.