شعارهای تبلیغاتی پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد: کشف و فهم پیام‌های ارتباطی

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

2 استادیار، گروه علوم اجتماعی- دانشگاه بجنورد- بجنورد، ایران

10.22108/srspi.2020.121534.1507

چکیده

محتوای اقلام تبلیغاتی نامزدهای انتخابات شوراهای اسلامی شهر، که شهر را در جای شهروند درک کرده­اند، پیام­های ارتباطی آشکار و پنهانی از چگونگی انجام‌دادن کارها توسط مدیریت شهری در شهر دارد؛ بنابراین، در این نوشتار کوشیده شده است با استفاده از روش تحلیل محتوای تلفیقی (کمّی و کیفی)، اهداف کلان و مضامین استراتژیک مکنون در محتوای اقلام تبلیغاتی نامزدهای پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد از چهار منظر کارت امتیازی متوازن، کشف شود. یافته‌ها نشان می­دهند از 1175 شعار تبلیغاتی، به‌لحاظ فراوانی به‌ترتیب، منظر شهروند (64 درصد)، فرایندهای داخلی (68/20 درصد)، مالی (36/9 درصد) و یادگیری و رشد (96/5 درصد)، بیشترین و کمترین مفاهیم موجود در محتوای متنی اقلام تبلیغاتی را به خود اختصاص داده­اند. مضامین استراتژیک مکنون در شعارهای تبلیغاتی به‌ترتیب، «تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان به‌طور متعادل و متوازن»، «عدالت در منابع و منافع مالی»، «برنامۀ اجرایی همسو با شهر و شهروند» و «ارتقای سرمایه­های فکری» برحسب چهار منظر شهروند، مالی، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد است.درمجموع، مقدار بیشتر فراوانی داده­ها در منظر شهروند (64 درصد) ممکن است ناشی از رفتار انتخاباتی معمول برای جذب نظر رأی­دهندگان باشد؛ اما همچنین طرح مسئله از منظر مشکل در نسبت با عملکرد شهرداری و شورای شهر نیز است؛ مبنی بر اینکه فرایندهای داخلی، که عملیات اصلی اجرای استراتژی‎های منظرهای شهروند و مالی در آن اتفاق می­افتد، به‌علت همسو نبودن با شهر و شهروندان، نتوانسته اند به الزامات شهر و خواسته‎های شهروندان، پاسخ لازم و کافی بدهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Campaign Slogans of the Fifth Islamic City Council Elections of Bojnord: Discovering and Understanding of Communication Messages

نویسندگان [English]

  • Saeid Rafiepour 1
  • Maryam Rahmani 2
1 University of Bojnord, Bojnord, Iran
2 University of Bojnord, Bojnord, Iran
چکیده [English]

Introduction
Contents of the campaign items of the Islamic City Council Elections candidates, which have inherently understood the city through the eyes of the citizens, contain explicit and implicit communication messages indicating that how urban issues are administered by the managers. Therefore, this study aims to explore major objectives and strategic themes hidden in the contents of campaign items of the fifth Islamic City Council Elections’ candidates of Bojnord based on four perspectives of balanced scorecard by using both quantitative and qualitative content analysis.

 

 



Material & Methods
The research method, which is indicative of how the project or the research is carried out, with considering the aim of the present study that seeks discovering the macro-strategic goals as well as the strategic themes as hidden messages in the content of the campaign items of the fifth Islamic City Council Elections of Bojnord, relies on the strategy of integrative (cumulative) content analysis. In terms of importance, the quantitative content analysis method has the top priority and plays the basic role while the qualitative content analysis method plays the complementary and secondary role. First, the macro-strategic goals were identified in four balanced scorecard perspectives and their importance and status are obtained in terms of frequency. Then, in the second phase, the hidden strategic theme which lies in the macro-strategic goals obtained from the first phase of the research, was understood and perceived.
The method of data collection was documentary, relying on the textual systems of campaign items, such as brochures, tracts, cards and posters. The statistical population of the research was the campaign items of 194 candidates registered for 9 positions of the fifth Islamic Council of Bojnord. In order to select the statistical sample, the researcher collected the textual advertising campaign items during the final 4 days of the election by walking around the main streets and squares of Bojnord city, where most of the campaigns were held. Since not all 194 candidates of the fifth Islamic City Council Elections of Bojnord have distributed promotional items, the statistical sample consisted of only 54 candidates out of all candidates of the fifth Islamic City Council Elections of Bojnord, who were chosen non-randomly and based on the availability of their campaign items.
 
Discussion of Results & Conclusions
The content of the candidates’ campaign items of the election of the fifth Islamic Council of Bojnord includes communication messages on the need to improve the performance of Bojnord Municipality and City Council in four balanced scorecard perspectives by answering four basic questions as follows: 1- What values do we create for citizens? (Customer/Citizen Perspective); 2- How to supply and distribute funds needed to create value for citizens? (Financial perspective); 3. What is the system of carrying out tasks to create value for citizens? (Internal Processes Perspective); and 4- How can we learn and improve in the three perspectives of finance, internal processes, and customer/citizen? (Learning and Growth Perspective).
The findings of this study showed that, out of 1175 campaign slogans of 54 candidates of Bojnord City Council, in terms of frequency, citizen perspective (64%), internal processes perspective (20.68%), financial perspective (9.36%), and learning and growth perspective (5.96%), had the highest and lowest concepts in the contextual content of the campaign items, respectively. Thus, 752 concepts under the citizen perspective can be classified into 11 macro-strategic goals, 110 concepts under the financial perspective into 9 macro-strategic goals, 243 concepts under internal processes perspective into 13 macro-strategic goals, and 70 concepts under learning and growth perspective into 5 strategic macro goals.
The hidden strategic theme in the citizen perspective is balance and equilibrium in terms of space-location and social characteristics. In other words, in supplying the spatial and local needs of the citizens, balance and equilibrium are principles that give meaning to themselves in relation to the space-location and social characteristics.
The hidden strategic theme in the financial perspective is the desirability of income sources in terms of social justice. The criterion of justice in the distribution of funds is equilibrium and balance in its distribution in terms of space. The criterion of justice in financing is also balance and equilibrium of income combination by diversifying income sources and not relying solely on people.
The executive plan, in accordance with the city and citizens, is the hidden strategic theme in the context of internal processes perspective. This perspective rejects the usual procedure of city management in the country that relies on specific projects of the mayor and City Council members which are dismissed with the change of management (Municipality and City Council). Citizen involvement in the decision-making and the decision-building process, formulation of the executive planning system in line with the features specified in the urban development plans, and the prospect of the city and Municipality are conditions that pave the way for the alignment of the executive plan with the needs of the city and the citizens, dismiss the specific projects of the mayor and individual members of the City Council, and prevent the members from dividing the city in terms of their ethnic and neighborhood benefits and interests. An aspect that will certainly extend to both the financial and the citizen perspectives, and will bring balance and equilibrium to distribution of resources and benefits.
Out of the 38 candidates of the Bojnord City Council election who have focused on learning and growth perspective, the general themes of their goals, plans and slogans are to develop and utilize knowledge resources to improve the performance of the Municipality and City Council. In other words, for about 70 percent of the 54 candidates running for Bojnord City Council election, success in managing the city is dependent on the promotion of the three dimensions of intellectual capital: 1) human capital, 2) structural capital, and 3) relational capital. But, for Bojnord City Council candidates, relational capital is the most important and valuable aspect of intellectual capital to create greater value in the urban management organization. They attribute the successful performance of city management to having useful and applied knowledge among citizens. In their opinion, building a network of interactive relationships with citizens and, consequently, the knowledge gained from them, enhances the understanding of urban management of city and citizens and adapts the performance of urban management to the real needs of the city and its citizens.
Even though the citizen-customer perspective includes most of the concepts of the content of the candidates’ campaign items of the fifth Islamic City Council Elections of Bojnord, the internal processes perspective has the most strategic goals. Since the main operations of implementing the financial and customer perspectives strategies take place in the context of internal processes, the greater number of macro-strategic goals in the internal processes perspective may reflect the fact that from the point of view of the candidates of the fifth Islamic City Council Elections of Bojnord, Bojnord’s municipal and Islamic City Council system of affairs are not currently accompanied by financial and customer perspectives. As a result, the outcome of the work done by the city administration (municipality and city council), has not been able to respond enough to citizens' demands and necessities. But, what is the solution to this problem or issue?
The analysis of the hidden content of the campaign slogans of Bojnord City Council candidates indicates that, for them, the problem of unbalanced distribution of resources and interests in the city which arises from the process of accomplishing tasks, such as imposing the desired projects of the city council and municipality on the city and its citizens, as well as the delimitation of the city by City Council members in terms of ethnic and neighborhood benefits, will be resolved by the popularization of urban management. In other words, the solution to the problem is to apply alteration in urban management by promoting intellectual capital and aligning the system of accomplishing tasks with the city and the citizens.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Balanced scorecard
  • content analysis
  • Elections
  • Campaign Slogans
  • Islamic City Council

مقدمه

پیشروی و برتری­جویی در انتخابات، مستلزم مجهزبودن به کلیدهای گفتاری است که مخاطب را جلب کند و ناخودآگاه این احساس را در او برانگیزد که مخاطب آن گفتار است. این گفتارها بیش از هر چیز در پیام­های (شعارهای) انتخاباتی نامزدها متجلی می­شوند. بر این اساس، نخستین گام در راه تبلیغات منسجم و اتکاپذیر، انتخاب پیام و نقطۀ متمرکز مناسب برای بناکردن فعالیت تبلیغاتی بر پایۀ آن است (علوی­پور، 1391: 39)؛ اما محتوای شعارهای تبلیغاتی نامزدهای تصدی کرسی شورای شهر، به‌علت اینکه عموماً برآمده از تجربۀ زیسته خود آن نامزدها به‌عنوان ساکنان شهر از چگونگی انجام‌دادن کارها توسط مدیریت شهری (شهرداری و شورای شهر) است، پیام­های ارتباطی واقعی­تری با مخاطبانشان در مقایسه با سایر انتخابات سیاسی در کشور دارد که کشف و فهم این پیام­های آشکار و پنهان به همسویی[1] استراتژی‌های مدیریت شهری با شهر و شهروندان کمک می‌کند. این امر در این پژوهش با مدل کارت امتیازی/ ارزیابی متوازن (BSC)[2] انجام می‌شود.

کارت ارزیابی متوازن، یک الگو و یا به عبارتی، چارچوبی مفهومی برای تدوین مجموعه­ای از شاخص­های عملکرد برای اهداف استراتژیک است (حمیدیان و همکاران، 1396: 173) که وظیفۀ آن، ترجمۀ اهداف استراتژیک به مجموعه­ای از شاخص­های عملکردی است که به‌طور معمول از میان چهار منظر[3] مالی، مشتریان، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد انتخاب می­شوند (بابایی چمازکتی و مختاری، 1395: 338). به‌طور بالقوه، سنجه­های استفاده‌شده در چهار منظر کارت امتیازی برای کسب رضایت انواع ذی‌نفعانی استفاده می‌شوند که بهترین ارزش را به دست آورند یا برای کمک به مسئولان در شناسایی مکان­هایی که به بهترین ارزش دست نیافته­اند و بهبود عملکرد بیشتری را می‌طلبند (Wisniewski and Olafsson, 2004: 604).

بدین‌ترتیب، این پژوهش با تکیه بر مدل کارت امتیازی متوازن بر این فرضیه استوار است که شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی نامزدهای شورای شهر بجنورد با چهار منظر - مالی، مشتری، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد - کارت امتیازی متوازن، منطبق است؛ به عبارت دیگر، محتوای اقلام تبلیغاتی نامزدهای پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد، پیام­های ارتباطی در نسبت با ضرورت بهبود عملکرد مدیریت شهر بجنورد در چهار منظر کارت امتیازی متوازن دارد و به چهار پرسش اساسی ذیل پاسخ می‎دهد:

1- چه ارزش‌هایی برای شهروندان خلق کنیم؟ (منظر مشتری/ شهروندان)؛

2- منابع مالی لازم برای خلق ارزش برای شهروندان چگونه تأمین و توزیع شود؟ (منظر مالی)؛

3- نظام انجام‌دادن کارها برای خلق ارزش برای شهروندان چگونه باشد؟ (منظر فرایندهای داخلی)؛

4- چگونه می‎توانیم یاد بگیریم و در سه منظر مالی، فرایندهای داخلی و مشتری (شهروند) بهبود یابیم؟ (منظر یادگیری و رشد).

 

پیشینۀپژوهش

بررسی پیشینه در این پژوهش بر محور موضوع «پیام­های تبلیغات انتخاباتی» استوار است؛ به عبارت دیگر، اجزای تشکیل‌دهندۀ پژوهش برحسب این موضوع شکل می‌گیرد.

مؤسسه­های تبلیغاتی معمولاً از مشتریان تجاری یا سیاسی خود می­خواهند - یا به آنان کمک می­کنند - اهداف خود را مشخص کنند. موضع آنان چیست؟ تفاوت آنان با رقبایشان چیست؟ چرا مردم باید به آنان رأی بدهند؟ پرسش‌های مهمی که آنان برای تدوین استراتژی از مدیران احزاب می‌پرسند – مانند پرسش­هایی که از مشتریان تجاری خود مطرح می­کنند – عبارتند از:

چه می­خواهید بگویید؟

به چه کسانی می­خواهید بگویید؟

چگونه می­خواهید بگویید؟ (کاوانگ[4]، 1380).

بیشتر پژوهش­هایی که موضوع «پیام تبلیغات انتخاباتی» را بررسی کرده‌اند، به‌نحوی بر مواضع این سه پرسش تکیه داشته­اند و با تحلیل محتوای اقلام تبلیغاتی انتخابات بر مبنای سه پرسش مذکور به دنبال کشف پیام­های مکنون در آنها بوده­اند؛ ازجمله بر مبنای پرسش دوم – به چه کسانی می‎خواهید بگویید؟ - طالب و همکارانش (1387) گروه­های هدف در تبلیغات هشتمین انتخابات مجلس شورای اسلامی شهر تهران را بررسی کرده‌اند. نتایج نشان دادند بیشترین توجه نامزدهای منفرد و احزاب، به جوانان و زنان و با اهمیت کمتری از این دو گروه، فقرا بوده است. در پژوهش دیگری، ابراهیمی (1397) میزان توجه به گروه­های در معرض طرد اجتماعی در تبلیغات دهمین دورۀ انتخابات مجلس شورای اسلامی شهر تهران را با استفاده از روش تحلیل محتوا بررسی کرد و به این نتیجه دست یافت که از میان 10 گروه عمدۀ در معرض طرد اجتماعی، بیشترین توجه نامزدها به دو گروه جوانان و بیکاران بوده است و پس از آن به‌ترتیب، فقرا، زنان، بیماران، سالخوردگان، کودکان و معلولان قرار دارند. دربارۀ پرسش سوم – چگونه می­خواهید بگویید؟- در پژوهشی، استفادۀ نامزدهای شرکت‌کننده در انتخابات 2014 شهرداری‎های یونان از شبکه­های اجتماعی[5]مانند فیس­بوک، توییتر و یوتیوب بررسی شد. نتایج نشان دادند نامزدهایی که از شبکه­های اجتماعی استفاده کرده­اند، در مقایسه با نامزدهایی که اهل شبکه­های اجتماعی نبودند، آرای بیشتری کسب کرده‎اند(Lappas et al., 2016) .

فارغ از چارچوب این سه پرسش، پژوهش­های بسیاری دربارۀ موضوع انتخابات ازجمله دربارۀ «رفتار انتخاباتی» (یزدخواستی و همکاران، 1394؛Houston and Ong, 2011; Hajnal and Lewis, 2003; Wood, 2002) انجام شده است؛ اما ازآنجاکه این پژوهش، براساس پرسش اول – چه می­خواهید بگویید؟ - با تحلیل محتوای اقلام تبلیغاتی نامزدهای پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد به دنبال کشف پیام­های مکنون در آنهاست، بررسی پیشینۀ پژوهش به موارد ذیل محدود می­شود.

صدیق سروستانی، ایمانی جاجرمی و فیروزآبادی (1386)، با تحلیل محتوای پیام­های تبلیغاتی انتخابات شورای اسلامی شهر تهران، با این فرض که شعارهای انتخاباتی مطرح‌شده در تبلیغات مکتوب انتخابات شورای شهر تهران، نشان‌دهندۀ ادراک و شناخت نامزدها از مردم، نیازها و خواسته­هایشان است، در چارچوب مدل‌های حکمرانی شهری (رفاهی، مدیریتی، شراکت‌گرا و طرفدار رشد) مهم­ترین ارزش­ها و عناصر ادارۀ شهر را از منظر نامزدها و رأی­دهندگان سومین دورۀ انتخابات شورای شهر تهران بررسی کرده‌اند. یافته­های آنان نشان می­دهند محتوای بیشتر پیام­های تبلیغاتی و برنامه­های نامزدها و تشکل­ها با مدل حکمرانی رفاهی، همخوانی بیشتری دارد.

طالب، ایمانی جاجرمی، فیروزآبادی و صادقی (1390)، با این پیش‌فرض که بررسی محتوای برنامه­ها و سیاست­های انتخاباتی به فهم دیدگاه توسعه­ای نخبگان سیاسی و سیاست­گذاران و ترجیحات سیاسی شهروندان کمک می‌کند و ارتباط آن را با نظام اجتماعی و سیاسی، وقایع اجتماعی و گفتمان غالب و رایج در جامعه روشن می‌کند، با استفاده از روش تحلیل محتوا، رویکردهای توسعه (رفاهی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اداری و زیست‌محیطی) در شعارهای تبلیغاتی هشتمین انتخابات مجلس شورای اسلامی شهر تهران را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که گفتمان «رفاهی- اجتماعی» در شعارهای تبلیغاتی نامزدها غالب بوده است و محتوای اهداف و برنامه­ها به رویکرد توسعه­ای «نیازهای اساسی»، نزدیکی بیشتری دارد.

طالب، یوسفوند و یوسفوند (1392)، با این پیش­فرض که شناخت اهداف و برنامه­های رقیبان انتخاباتی و ادراک ترجیحات و اولویت­های آنها برای توسعۀ شهر خرم­آباد، داده‎های مفیدی را برای شناسایی رفتارهای سیاسی، سیاست‎گذاری عمومی، برنامه­ریزی واقع­بینانه و نقد ساختارها و روش­های موجود فراهم می‌آورد، با استفاده از روش تحلیل محتوا، رویکردهای توسعه (فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، رفاهی- خدماتی، اجتماعی، زیست­محیطی، مدیریتی- اداری و تولیدی) در شعارهای تبلیغاتی نامزدهای نهمین دورۀ انتخابات مجلس شورای اسلامی در شهر خرم­آباد را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که گفتمان رفاهی- خدماتی و تولیدی (صنعت و معدن) در شعارهای تبلیغاتی نامزدها غالب است و محتوای اهداف و شعارهای آنها به رویکردهای توسعه‌ای «نیازهای اساسی» و «رویکرد مهندسی و تولیدی»، نزدیکی بیشتری دارد.

طبیعی، امینی­زاده و کریمی (1397) برای آشکارکردن اهمیت طراحی گرافیک پوستر انتخاباتی در نشان‌دادن هویت ملی، با استفاده از روش تحلیل نشانه­شناسی لایه­ای بر مبنای ابعاد هویت ملی (اجتماعی، تاریخی، فرهنگی، جغرافیایی، سیاسی، مذهبی) پوسترهای انتخاباتی شورای شهر شیراز را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که ابعادی همچون ابعاد اجتماعی، مذهبی و فرهنگی در طراحی گرافیک پوسترهای انتخاباتی شهر شیراز برای بازنمایی مؤلفه­های هویت ملی، بیشترین کاربرد را دارند.

کارلتون[6](2014) در پژوهشی در نیوزیلند برای بررسی تأثیر متقابل سیاست و فضای شهر پس از زلزلۀ 1/7 ریشتری، محتوای پوسترهای تبلیغاتی انتخابات 2013 شورای شهر کرایست­چرچ[7] را بررسی کرد و به این نتیجه رسید که احتمالاً تمایل نامزدها به اظهارنظر دربارۀ بازسازی شهر با تأکید بر آینده، کنایه از نارضایتی از روند بازسازی فعلی شهر باشد. برتری جلوه­های خاصی از شهر کرایست­چرچ بر اقلام تبلیغاتی نشان می‌دهد نامزدها، انتخابات را ابزاری برای اثرگذاشتن بر بازسازی شهر پس از بحران تصور کرده­اند تا تأثیر مثبتی بر ساخت آیندۀ شهر داشته باشند.

برای بررسی دقیق گسست دانش، که ارزش مطالعه دارد، درابتدا، پژوهشگر باید درک جامعی از دانش موجود دربارة موضوع مدنظر خود داشته باشد؛ سپس بتواند از این درک برای تحلیل پژوهش­هایی استفاده کند که در حوزة مدنظر وی انجام شده­اند و نقطة خالی یا کمرنگی را در این پژوهش­ها بیابد (نظری، 1392: 32). پژوهش­های پیشین، که برای کشف پیام­های مکنون در تبلیغات انتخابات کوشیده‌اند، ازآنجاکه در زمینۀ دانش خاص پژوهشگران فارغ از معیارهای اندازه­گیری عملکرد ظاهر شده­اند، نتوانسته­اند نتایج را از مواضع مشخص و معینی برخوردار کنند که مبنای ارزیابی عملکرد برای مدیران اجرایی قرار گیرد. این امر ناشی از این است که مبانی نظری (مدل­های حکمرانی شهری، رویکردهای توسعه، دیالکتیک فضا و سیاست و هویت) برای تحلیل محتوای اقلام تبلیغاتی انتخابات محلی (شورای شهر و شهرداری)، متناسب با عرصه­های عمل مدیران اجرایی نبوده است؛ به همین علت، این پژوهش، بررسی محتوای اقلام تبلیغاتی نامزدهای پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد را با تکیه بر مبانی نظری مدل کارت امتیازی متوازن در چهار منظر شهروند، مالی، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد بررسی می‌کند تا نتایج آن از مواضع مشخص کاربردی برای ارزیابی و بهبود عملکرد مدیریت شهری شورای اسلامی شهر و شهرداری بجنورد برخوردار شوند.

 

کارت امتیازی متوازن

مبانی نظری این پژوهش بر کارت امتیازی متوازن تکیه دارد که زمینۀ تحلیل محتوای اقلام تبلیغاتی مکتوب نامزدهای پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد را با طبقه­بندی محتوای این اقلام در چهار منظر مشتری، مالی، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد فراهم می‌کند.

کارت امتیازی متوازن، که اولین‌بار، رابرت کاپلان[8] و دیوید نورتون[9]آن را در سال 1992 در مجلۀ کسب‌و‌کار هاروارد[10] (کارت امتیازی متوازن – معیارهایی که عملکرد را هدایت می­کند) معرفی کردند، چارچوب جامعی برای مدیران اجرایی فراهم می­کند که اهداف استراتژیک یک شرکت را به مجموعه­ای منسجم از سنجه­های عملکرد ترجمه کنند (Kaplan and Norton, 1993: 134). کارت امتیازی با چهار منظر– مالی[11]، مشتری[12]، فرایندهای داخلی[13] و یادگیری و رشد[14]– تصویری متوازن از عملکرد عملیات جاری و محرک‎های عملکرد آتی ارائه می­دهد (Kaplan and Norton, 1996: 53) و به مدیران، چهار منظر مختلف برای انتخاب معیار اندازه‌گیری معرفی می‌کند؛ به عبارت دیگر، کارت امتیازی متوازن، شاخص­های سنتی مالی را با معیارهای عملکردی مشتریان، فرایندهای داخلی و فعالیت­های نوآوری و بهبود تکمیل می­کند (Kaplan and Norton, 1993: 134).

امّا کارت امتیازی متوازن بیش از آنکه یک تکلیف اندازه­گیری باشد (Kaplan and Norton, 1993: 134) یک سیستم یا روش مدیریت استراتژیک است (Kaplan and Norton, 1993: 134; Vanti et al., 2008: 4) که به مدیران کمک می‌کند گستره و کلیّت طرز کار شرکت را ببینند (Kaplan and Norton, 1993: 142)، به کاهش مشکل نزدیک­بینی[15]]نبود قدرت آینده­نگری[ و کوتاه­مدت‌گرایی[16]مدیریت کمک می­کند (Madsen et al., 2019: 1)، در توسعۀ دسته­جمعی داستان استراتژی یک سازمان و مشخص‌کردن ارتباط ظرفیت، فرایندها، ارزش مشتری و نتایج مالی (Perry, 2011: 3) و به عمل تبدیل‌کردن چشم­انداز و استراتژی مؤثر است (Isoraitė, 2008: 19). کارت امتیازی متوازن، سازوکاری برای آبشاری‌ریختن استراتژی در درون اهداف عملیاتی خاص است (Shangahaidonhi, 2014: 16). کارت امتیازی متوازن، روشی برای مدیریت استراتژیک با تأکید بر کنترل استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی است (Vanti et al., 2008: 4). بسیاری از بنگاه­های تجاری، کارت امتیازی متوازن را به‌عنوان راهی برای به مرحلۀ عمل درآوردن استراتژی و سنجش عملکرد بنگاه اتخاذ کرده‌اند (Crabtree and DeBusk, 2008: 8).

مضامین استراتژیک[17]، عناصر استراتژیک بنیادی­ای هستند که شالودۀ کارت ارزیابی متوازن را تشکیل می­دهند. با وجود این، به محض اینکه کارت امتیازی ساخته شد، نقش بنیادینی که مضامین استراتژیک بازی می­کنند همیشه با چشم غیرمسلح، تشخیص‌دادنی نیست. مضامین استراتژیک به‌مثابه دیوارهای باربر[18] در یک ساختمان، که ساختار را به دست می­دهند، از آن پشتیبانی می­کنند و اغلب مرزهایی برای کارت ارزیابی متوازن شما فراهم می­کنند. از همه مهم­تر، مضامین استراتژیک، استراتژی­ها و مدل کسب‌وکار شما را تعریف می­کنند (Perry, 2011: 1). مضمون استراتژیک، عموماً برشی عمودی در نقشۀ استراتژی از زیرمجموعة یک استراتژی فراگیر است که یک دسته متمایز از اهداف استراتژیک مرتبط با هم را شامل می­شود. نقشۀ استراتژی[19]، یک مدل خلق ارزش از طریق پیوندهای علت و معلولی بین اهداف استراتژیک در چهار منظر کارت ارزیابی متوازن است (Kaplan and Jackson, 2007: 1).

کارت امتیازی متوازن درابتدا برای سودآوری بخش خصوصی به کار برده شد؛ امّا پتانسیل آن برای بهبود مدیریت سازمان­های بخش عمومی[20] بیشتر است (Kaplan, 1999: 3). سازمان­های بخش عمومی با ترکیب منظرهای مالی و مشتری در کارت ارزیابی متوازن، مضامین استراتژیک را شناسایی می‌کنند. برای تحقق مأموریت خود، یک سازمان بخش عمومی باید – با حداقل هزینه – ایجاد ارزش کند و بر پشتیبانی از منابع بودجۀ خود بیفزاید (مطابق شکل شمارۀ 1)(Kaplan, 1999: 4) .

 

 

 

 

شکل 1- سه مضمون متفاوت منظرهای مالی و مشتری برای سازمان­های بخش عمومی (Kaplan, 1999: 4).

 

 

چهار منظر کارت ارزیابی متوازن، که کاپلان و نورتون پیشنهاد کرده‌اند، برای سازمان­های بخش خصوصی طراحی شده­اند و تلاشی برای تشویق چنین سازمان­هایی برای گسترش اندیشۀ ارزیابی عملکردشان فراتر از سنجه­های مالی صرف بوده است. در بخش عمومی، همواره تمایل بر این بوده است که اطمینان حاصل شود سنجه­های عملکرد صرفاً بر هزینه­ها متمرکز نشده باشد؛ بلکه برای بررسی‌کردن کارآیی و اثربخشی[21]بکوشند. بدین‌ترتیب، منظر مشتری حداقل به یکی از اهداف نهایی تبدیل می­شود. منظر مالی به‌عنوان هدف مشترک قابل قیاس ازنظر دستیابی به ارزش برای پول با بودجۀ عمومی در دسترس دیده می‌شود (شکل شمارۀ 2، بخش عمومی الف). با وجود این، استدلال­هایی مبنی بر این موضوع وجود دارد که منظر مالی را در درجۀ اول، یک تواناکننده[22] تلقی کرد و نه یک هدف (شکل شمارۀ 2، بخش عمومی ب) (Wisniewski and Olafsson, 2004: 605).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل 2- سلسله‌مراتب منطقی ضمنی کارت ارزیابی متوازن (Wisniewski and Olafsson, 2004: 606)

 

 

روش پژوهش

روش پژوهش، که بر چگونگی انجام‌دادن کار دلالت دارد، با توجه به هدف این پژوهش، که درصدد کشف اهداف کلان استراتژیک و مضامین استراتژیک به‌عنوان پیام‌های مکنون در محتوای اقلام تبلیغاتی پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد است، بر استراتژی تحلیل محتوای تلفیقی (تجمعی) تکیه دارد.

در تحلیل محتوای تلفیقی همانند تحلیل محتوای کمی، پژوهشگر به شمارش کلمات، جمله­ها و مفاهیم دست می­زند؛ اما فرایند پژوهش در این بخش متوقف نمی‌شود و پژوهشگر به جای تمرکز بر فراوانی داده­ها و ارائۀ تحلیل آماری از آن، توجه خود را به استفاده از کلمات در هر بافت خاص معطوف می­کند. دنبال‌کردن این هدف موجب می­شود که همانند سایر تحقیقات کیفی، داده­ها در بستر ظهورشان و در رابطه با سایر عوامل اثرگذار درک شوند. با تمرکز بر محتوای پنهان در تحلیل محتوای تجمعی، یافته­های حاصل از شمارش داده­ها با در نظر گرفتن عوامل گوناگونی تعدیل می­شوند؛ ازجمله اینکه چه معانی پنهان و آشکاری در استفاده از هر لغت یا مفهوم خاص، مدنظر است؟ (تبریزی، 1393: 134-133).

بدین‌ترتیب، این پژوهش بر روش پژوهش تلفیق روشی متکی است که ازنظر وزن‌بندی، روش تحلیل محتوای کمّی در اولویت است و نقش پایه دارد و نقش روش تحلیل محتوای کیفی، نقش مکمّلی و ثانویه است. ابتدا، اهداف کلان استراتژیک در چهار منظر کارت امتیازی متوازن شناسایی می‌شوند و اهمیت و جایگاه آنها برحسب فراوانی به دست می­آید؛ سپس در مرحلۀ دوم، مضمون استراتژیک مکنون و نهفته در اهداف کلان استراتژیک به‌دست‌آمده از مرحلۀ اول، فهم و ادراک می­شود.

روش گردآوری داده­ها به شیوۀ اسنادی است که بر نظام­های نوشتاری (متنی) اقلام تبلیغاتی – بروشور، تراکت، کارت و پوستر – اتکا دارد. جامعۀ آماری، اقلام تبلیغاتی 194 نامزد ثبت­نام‌کرده در انتخابات برای تصدی 9 کرسی پنجمین دورۀ شورای اسلامی شهر بجنورد است. برای انتخاب نمونۀ آماری، پژوهشگر در فاصلۀ 4 روز پایانی انتخابات با گردش به‌صورت پیاده در خیابان­ها و میدان‌های اصلی شهر بجنورد، که بیشتر ستادهای تبلیغاتی نیز در طول مسیر یا پیرامون آنها دایر شده بودند، اقلام تبلیغاتی با محتوای متنی را گردآوری کرد. ازآنجاکه همۀ 194 نامزد پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد به تبلیغ و انتشار اقلام تبلیغاتی اقدام نکرده بودند، درنهایت، نمونۀ آماری شامل 54 نفر از کل نامزدهای پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد شد که به‌صورت غیرتصادفی و براساس در دسترس بودن اقلام تبلیغاتی انتخاب شده‌اند.

 

یافته‌ها و بحث

محتوای شعارهای انتخاباتی 54 نامزد شورای شهر بجنورد پس از مقایسۀ داده­ها برحسب شباهت­ها و تفاوت‌ها به چهار منظر شهروند، مالی، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد تقسیم شدند. همانگونه که در جدول شمارۀ 1 نشان داده شده است، به‌لحاظ فراوانی از 1175 برنامۀ پیشنهادی، به‌ترتیب، منظر مشتری (شهروند) (64 درصد)، منظر فرایندهای داخلی (68/20 درصد)، منظر مالی (36/9 درصد) و منظر یادگیری و رشد (96/5 درصد)، بیشترین و کمترین شعارها – اهداف و برنامه­های پیشنهادی - را به خود اختصاص داده‌اند.

 

 

جدول 1- شعارهای 54 نامزد شورای شهر بجنورد برحسب چهار منظر کارت امتیازی متوازن

ردیف

کد نامزدها

منظر شهروند

منظر مالی

منظر فرایندهای داخلی

منظر یادگیری و رشد

ردیف

کد نامزدها

منظر شهروند

منظر مالی

منظر فرایندهای داخلی

منظر یادگیری و رشد

1

245

5

0

1

2

28

572

30

4

8

1

2

674

21

2

3

1

29

175

12

1

3

1

3

195

3

1

0

0

30

154

20

4

9

1

4

197

7

1

3

0

31

524

20

4

9

1

5

287

7

0

5

1

32

612

20

4

9

1

6

645

2

1

0

0

33

276

20

4

9

1

7

426

6

6

9

0

34

484

20

4

9

1

8

215

0

0

2

0

35

671

50

3

1

1

9

451

16

1

4

4

36

198

78

9

21

5

10

297

7

3

7

2

37

621

29

5

10

1

11

628

11

0

1

1

38

462

13

0

1

1

12

646

10

0

4

0

39

129

15

4

9

6

13

416

12

0

2

1

40

192

8

3

2

2

14

194

22

3

20

3

41

465

16

1

4

2

15

565

9

0

1

0

42

241

11

8

3

2

16

564

1

0

8

2

43

187

7

2

1

1

17

492

20

2

1

3

44

454

8

2

4

3

18

457

11

4

1

2

45

496

14

0

3

2

19

176

13

1

3

2

46

421

7

0

1

2

20

514

20

2

8

0

47

474

5

0

3

2

21

485

21

0

2

3

48

141

13

3

6

0

22

161

13

2

3

1

49

167

1

1

5

0

23

616

12

2

1

2

50

168

2

0

0

0

24

429

7

1

2

0

51

216

5

0

2

0

25

598

22

4

7

1

52

164

1

0

0

0

26

214

9

1

4

0

53

672

1

0

0

0

27

417

31

5

7

1

54

254

8

2

2

1

 

 

 

 

 

 

جمع

752

110

243

70

 

 

منظر مشتری (شهروند)

از بین 1175 مفهوم مستخرج از شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی 54 نامزد شورای شهر بجنورد،تعداد 752 مفهوم در ذیل منظر شهروند به 11 هدف کلان استراتژیک، دسته­بندی می‌شود (مطابق جدول شمارۀ 2) که به‌ترتیب برحسب فراوانی شامل 1- افزایش کمّی و کیفی کاربری­ها و فضاهای کالبدی (19/27 درصد)؛ 2- بهبود حمل‌ونقل و ترافیک شهری (71/16 درصد)؛ 3- پویایی اقتصاد شهر (33/12 درصد)؛ 4- توسعه اجتماعی- فرهنگی (54/11 درصد)؛ 5- ارتقای کیفیت محیط­زیست (63/6 درصد)؛ 6- ارتقای کیفی سیما و منظر شهری (5/6 درصد)؛ 7- ارتقای کیفیت خدمات شهری (91/4 درصد)؛ 8- ارتقای مبلمان شهری (77/4 درصد)؛ 9- تعدیل ضوابط و مقررات شهرسازی (11/4 درصد)؛ 10- سامان‌دهی بافت­های مسئله­دار شهری (85/3 درصد) و 11- گسترش فضاهای شهری (19/1 درصد) است.

از مجموع 752 برنامۀ پیشنهادی نامزدهای شورای شهر در وجه شهروند، 331 عدد (9/43 درصد) از آنها، دو هدف استراتژیک افزایش کمّی و کیفی کاربری­ها و فضاهای کالبدی و بهبود حمل‌ونقل و ترافیک شهری را پوشش می­دهد؛ بنابراین ازنظر 45 نفر (33/83 درصد) از نامزدهای شورای شهر بجنورد (از مجموع 54 نامزد)، کاربری اراضی شهری و حمل‌ونقل شهری، از اجزای اساسی و استراتژیک در منظر شهروند محسوب می‌شوند. ازنظر آنان، برنامه­ریزی در حوزۀ کاربری زمین، به‌ترتیب فراوانی 1- پارک و فضای سبز (05/18 درصد)؛ 2- ورزشی (59/16 درصد)؛ 3- تفریحی (61/15 درصد)؛ 4- فرهنگی- هنری (15/14 درصد)؛ 5- گردشگری (78/8 درصد)؛ 6- تجاری (85/5 درصد)؛ 7- درمانی (88/4 درصد)؛ 8- صنعتی (39/4 درصد)؛ 9- تأسیسات شهری (41/3 درصد)؛ 10- تجهیزات شهری (95/1 درصد)؛ 11- آموزشی (95/1 درصد)؛ 12- خدماتی (46/1 درصد)؛ 13- طبیعی (46/1 درصد)؛ 14- مسکونی (98/0 درصد)؛ 15- نظامی (49/0 درصد) از الزامات اساسی تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان است. به‌طور کلی، ازنظر نامزدهای شورای شهر بجنورد، کاربری­های پارک و فضای سبز، ورزشی، تفریحی و فرهنگی- هنری درمجموع، بیش از 4/64 درصد نیازهای فضایی و مکانی شهروندان را برحسب نوع کاربری به خود اختصاص داده است.

اما با اینکه به‌نظر نامزدهای شورای شهر بجنورد، برنامه‎ریزی در حوزۀ کاربری زمین و حمل‌ونقل، اساسی­ترین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان را پوشش می­دهد، با تحلیل مضمون همۀ مفاهیم، که در ذیل 11 هدف کلان استراتژیک در منظر شهروند دسته­بندی شده­اند، دو مقولۀ فرعی «تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان برحسب ویژگی­های مکان- فضا» و «تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان برحسب ویژگی‌های اجتماعی» به‌عنوان الگوها و ویژگی­های تکراری و متمایز در درون داده­ها یا مفاهیم، استخراج‌شدنی است که در ترکیب با یکدیگر، مضمون استراتژیک «تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان به‌طور متعادل و متوازن» را درون مفاهیم ذیل منظر شهروند آشکار می‌کند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 2- اهداف کلان استراتژیک در منظر شهروند (مشتری)

ردیف

شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی نامزدهای شورای شهر بجنورد در منظر شهروند

اهداف کلان استراتژیک

تعداد نامزدها

(53 نفر)

درصد از کل راهبردها

(100 %)

1

1- افزایش سرانۀ فضای سبز، 2- ایجاد پارک بانوان، 3- ایجاد خانه فرهنگ، 4- توسعۀ میدان‌ها و سالن­های ورزشی، ... و 205- راه­اندازی بازارچه.

افزایش کمّی و کیفی کاربری­ها و فضاهای کالبدی

43

19/27 %

2

1- احداث پارکینگ طبقاتی، 2- بازگشایی معابر، 3- ساماندهی حمل‌ونقل عمومی، 4- پیاده‌مداری، ... و 126- تمرکززدایی از مرکز شهر.

بهبود حمل‌ونقل و ترافیک شهری

39

71/16 %

3

1- ایجاد زمینه­های اشتغال شهروندان، 2- توجه به صنعت گردشگری، 3- توسعۀ مشاغل خانگی، ... و 93- افزودن به درآمد شهر.

پویایی اقتصاد شهر

38

33/12 %

4

1- ارتقای منزلت شهروندی، 2- نشاط اجتماعی، 3- توجه به آسیب­های اجتماعی، 4- توجه به مسائل فرهنگی، ...   87- برگزاری جشنواره.

توسعۀ اجتماعی - فرهنگی

32

54/11 %

5

1- ایجاد کمربند سبز، 2- سامان‌دهی مشاغل آلاینده، 3- سامان‌دهی باغات، 4- سامان‌دهی خندق، 5- بازگشایی مسیل‌ها، ... و 50- بازیافت زباله­ها.

ارتقای کیفیت محیط­زیست

24

63/6 %

6

1- زیباسازی و بهبود ورودی و خروجی­های شهر، 2- ارتقای سیما و منظر شهر، ... و 49- جمع­آوری نازیبایی­های موجود در سطح شهر.

ارتقای کیفی سیما و منظر شهری

25

5/6 %

7

1- رسیدگی به آرامستان­ها، 2- توسعۀ متوازن خدمات شهری، 3- جمع­آوری به‌موقع زباله­ها، 4- لکه­گیری آسفالت، ... و 37- رنگ­آمیزی جدول‌ها.

ارتقای کیفیت خدمات شهری

16

91/4 %

8

1- رسیدگی به مبلمان شهری، 2- روشنایی معابر، 3- سامان‌دهی بیلبوردها، استندها و تلویزیون­های شهری، ... و 36- نصب ست­های ورزشی در پارک.

ارتقای مبلمان شهری

22

77/4 %

9

1- صدور مجوز ساخت مسکن برای زمین­های مساحت کم با قولنامه عادی، ... و 31- تعدیل ضوابط و مقررات شهرسازی در حاشیۀ شهر.

تعدیل ضوابط و مقررات شهرسازی

17

11/4 %

10

1- سامان‌دهی بافت­های قدیمی و فرسوده و ناکارآمد شهری، ... و 29- ساما‌ن‌دهی وضعیت حاشیه‌نشینی و زاغه‌نشینی.

سامان‌دهی بافت­های مسئله­دار شهری

22

85/3 %

11

1- ایجاد محیطی فرح­بخش برای عموم، 2- فضاهای خاطره‌انگیز، ... و 9- سرزنده­سازی محیط شهری در تمامی محلات و برای همۀ مردم.

گسترش فضاهای شهری همگانی

7

19/1 %

 

 

 

شکل 3- مضمون استراتژیک در منظر شهروند

 

 

تعادل و توازن، درونمایۀ اصلی مضمون استراتژیک مکنون در منظر شهروند را برحسب ویژگی­های مکان- فضا و ویژگی­های اجتماعی تشکیل می­دهد؛ به عبارت دیگر، در تأمین نیازهای مکانی و فضایی شهروندان، تعادل و توازن، اصلی است که در مقایسه با ویژگی­های مکان – فضا و ویژگی­های اجتماعی، به خود معنا و مفهوم می­بخشد. مطابق جدول شمارۀ 3، ویژگی­های مکان- فضا، که در برنامه­ریزی­ها برای تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان لحاظ شده است، به‌ترتیب فراوانی شامل 1- مناطق حاشیه­نشین، 2- کل شهر، 3- بافت فرسوده و قدیم، 4- شهرک­ها، 5- محله، 6- مناطق محروم، 7- مرکز شهر و 8- حوزۀ استحفاظی شهر است.

ویژگی­های اجتماعی، که در برنامه­ریزی­ها برای تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان لحاظ شده است، (مطابق جدول شمارۀ 4) به‌ترتیب فراوانی برحسب جنس (بانوان، زنان، خانم­ها)، سن (جوانان، سالمندان، کودکان، نوجوانان)، معلولان و جانبازان، درآمد (اقشار ضعیف، اقشار کم‌درآمد، افراد کم‌درآمد)، زنان سرپرست خانوار، همۀ اقوام و سایر (ورزشکاران، پیشکسوتان، افراد کارآفرین، رانندگان، گروه­های هنرمند، کامیون­داران، هیئت­های ورزشی، مسافران، گردشگران، زائران، سرمایه­گذاران) تفکیک‌شدنی است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 3- تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان برحسب ویژگی­های مکان -فضا

ردیف

مفاهیم

ویژگی­های مکان- فضا

فراوانی

1

1- توسعه و توزیع عادلانۀ امکانات فرهنگی، ورزشی، تفریحی، آموزشی و هنری در نقاط مختلف شهری، 2- توسعۀ بازارهای روزانه در تمامی منطقه­های جغرافیایی شهر به‌ویژه حواشی شهر، 3- ادامه و تکمیل عملیات بازسازی و مبلمان شهری که به تمامی مناطق و حتی حاشیۀ شهر تسری یابد، 4- افزایش تعداد خطوط تحت پوشش وسایل نقلیۀ عمومی در سطح شهر، و ... 27- پیگیری ایجاد بازار روز در شمال، جنوب، شرق و غرب شهر.

نقاط/ مناطق/ مختلف شهر، سطح شهر، کل شهر

27

2

1- توجه به مناطق حاشیۀ شهر و حاشیه­نشینان محترم، 2- رسیدگی ویژه به حاشیۀ شهر و نظارت بر تقسیم عادلانۀ امکانات، 3- واگذاری امتیاز ویژه به حاشیۀ شهر در زمینۀ ساخت‌وساز، 4- توسعۀ متوازن خدمات شهری با توجه ویژه به مناطق حاشیه­ای، و ... 62- توجه بیشتر به نقاط محروم و کمتر برخوردار (سامان‌دهی حاشیۀ شهر، افزایش فضاهای سبز و تفریحی، ارتقای کیفی وضعیت ساخت‌وسازها).

حاشیۀ شهر، حاشیه‌نشینان، محلات حاشیه­نشین، حواشی شهر، زاغه­نشینی

62

3

1- پیگیری مؤثر در برقراری عدالت در ارائۀ خدمات به شهروندان مرکز و حاشیۀ شهر، 2- شناسایی زمین­های قابل تملک برای ساخت مراکز بهداشتی درمانی در مراکز پیرامونی برای تمرکززدایی از مرکز شهر، 3- احداث بوستان ویژۀ بانوان در بافت مرکزی شهر برای دسترسی آسان و امن­تر، 4- تسهیل در اخذ پروانۀ ساختمانی، مناطق اطراف شهر در تفکیک زمین­های با کاربری ساختمانی و نواحی مرکز شهر.

مرکز شهر، نواحی مرکز شهر

4

4

1- سامان‌دهی بافت­های قدیمی و فرسوده و ناکارآمد ،رسیدگی به مشکلات بافت­های فرسودۀ شهری، 2- رفع مشکل بافت فرسوده، 3- سامان‌دهی بافت فرسوده، 4- سامان‌دهی بافت­های قدیمی و فرسوده و ناکارآمد شهری، ... 10- توجه به حاشیۀ شهر و محلات هدف ستاد بازآفرینی شهری.

بافت قدیم/ فرسوده، محلات هدف بازآفرینی شهری

10

5

1- کاهش تعرفه­ای پروانۀ ساخت مخصوصاً در مناطق محروم، 2- اجرای عدالت اجتماعی و برخورداری در توسعۀ شهر و خدمات با اولویت مناطق محروم، 3- کاهش تعرفه­ای پروانۀ ساخت مخصوصاً در مناطق محروم، 4- تغییرات اساسی در ساختار خیابان­ها و پیاده­روهای مناطق محروم و حاشیۀ شهری، ... و 6- تسهیل صدور مجوز درمانگاه در اماکن کم‌برخوردار.

مناطق محروم، مکان­های کم‌برخوردار، نقاط محروم، مکان­های کم‌برخوردار

6

6

1- توجه ویژه به حاشیه­نشینی و شهرک­های اطراف، به‌خصوص شهرک گلستان، 2- احداث پارک تفریحی در وسعت زیاد برای مردم شریف و پرجمعیت گلستانشهر بجنورد، 3- تلاش برای رفع مشکلات شهرک­های تازه‌تأسیس، و ... 10- افزایش وسایل نقلیۀ عمومی شهری برای خدمات­رسانی به ساکنان شهرک­ها.

شهرک­های اطراف، حومۀ شهر، شهرک­های اقماری

10

7

1- توسعۀ فضای سبز و پارک­های محله­ای، 2- پیگیری تأسیس سالن ورزشی برای بانوان (مانند سالن مهربانو در شهربازی) در محلات مختلف، 3- پیگیری ایجاد کتابخانه در محلات، و ... 6- پیگیری ایجاد خانه فرهنگ در محلات.

محله­ای، محلات

6

8

1- تکمیل زیرساخت­های شهر در حوزۀ استحفاظی مطابق طرح تفصیلی شهر بجنورد.

حوزه استحفاظی

1

 

 

جمع

126

 

 

 

 

 

جدول 4- تأمین نیازهای فضایی و مکانی شهروندان برحسب ویژگی­های اجتماعی

ردیف

مفاهیم

ویژگی­های اجتماعی

فراوانی

1

1- تجهیز و تکمیل پارک ویژۀ بانوان در نقاط مختلف شهر، 2- گسترش فضاهای پارک ورزشی بانوان و جوانان، 3- احداث پارک­ها و سالن ورزشی مختص بانوان، 4- اتخاذ برنامه­های ویژه برای افزایش نشاط اجتماعی با ایجاد مکان ورزشی مخصوص بانوان، ... و 28- توسعۀ زیرساخت­های بهداشتی و تلاش برای ایجاد زمینۀ حضور پزشکان متخصص خانم برای خدمات­رسانی تخصصی به زنان.

بانوان، زنان، خانم­ها

28

2

1- احداث و توسعۀ اماکن ورزشی و تفریحی برای جوانان، 2- اهتمام به ایجاد و گسترش فضاهای ورزشی و تفریحی برای نوجوانان، جوانان و به‌ویژه بانوان، 3- برنامه­ریزی و ایجاد تسهیلات لازم برای اوقات فراغت سالمندان، 4- فراهم‌کردن امکانات رفاهی، ورزشی و فرهنگی مختص اقشار خاص(معلولان، جانبازان، بانوان، بازنشستگان، جوانان و کودکان)، 5- کمک به دستگاه­های متولی در رفع مشکلات مسکن جوانان، ... و 14- صدور پروانۀ رایگان برای مسکن زوج­های جوان.

جوانان (8)، سالمندان (2)، زوج­های جوان (2)، کودکان (1)، نوجوانان (1)

14

3

1- ایجاد و تأسیس مکان­های مناسب با مقتضیات سازمان‌دهی‌شده در زمینۀ عرضۀ محصولات سنتی و اصیل استان و ایجاد بازار مناقصه و فروش برای آن دسته از افرادی که نمی‌توانند مکان تجاری احداث کنند، ... و 5- تأمین زمین برای احداث مسکن برای اقشار کم‌درآمد.

اقشار ضعیف، اقشار کم‌درآمد، افراد کم‌درآمد

5

4

1- پیگیری کارآفرینی و اشتغال­زایی برای زنان سرپرست خانوار با در اختیار گذاشتن مکان­های مربوط به شهرداری، 2- حمایت از مشاغل خرد و دستفروشان با تقویت بازارچه­های خوداشتغالی برای افراد کم‌درآمد و زنان سرپرست خانوار، 3- طرح برای توانمندسازی بانوان و اقشار کم­درآمد (ایجاد بازارچه­های فصلی، بازارچه­های شبانه برای حمایت از اقشار کم‌درآمد و زنان سرپرست خانوار).

زنان سرپرست خانوار

3

5

1- برنامه­ریزی و ایجاد تسهیلات لازم برای اوقات فراغت سالمندان، معلولان جسمی و حرکتی، 2- طرح ایجاد پارک­ها، توسعۀ فضای سبز،  فراهم‌کردن امکانات رفاهی و ورزشی و فرهنگی مختص اقشار خاص (بانوان، بازنشستگان و جوانان و معلولان و جانبازان)، و ... 7- مناسب­سازی معابر و خیابان­ها برای استفادۀ آسان به‌ویژه برای معلولان و جانبازان عزیز.

معلولان (4)، جانبازان (3)

7

6

1- در جامعۀ مدنی، همه شهروند و برابرند و همۀ اقوام حق برخورداری برابر از امکانات شهری و... را دارند، 2- همان.

همۀ اقوام

2

7

1- پیگیری دربارۀ توسعۀ میدان‌ها و سالن­های ورزشی و حمایت از ورزشکاران و پیشکسوتان، 2- ایجاد مکان­های مناسب برای گروه­های هنرمند و کارآفرین با تسهیلات ویژه، 3- ایجاد مجتمع­های خدماتی و رفاهی برای رانندگان محترم تاکسی­ها (عمومی، تلفنی، سرویس­ها، وانت و نیسان­های باربری و ....) برای ارائۀ خدماتی همچون باطری‌سازی، مکانیکی و ... و رفاهی؛ همچون جشن­ها، سینما، گردهمایی و ...، 4- امکان‌سنجی تأمین زمین مناسب برای عزیزان برای انتقال مکان کامیون­داران، 5- ایجاد امکانات عمومی و رفاهی برای جذب و نگهداری مسافران و زائران، 6- حل مشکل اسکان و چادرزدن مسافران در پارک­ها و فضای سبز با تأسیس مکان­هایی با خدمات بهداشتی و امنیتی مناسب برای اسکان و چادرزدن مسافران، 7- تلاش برای جذب سرمایه­گذار و فراهم‌کردن بستر اشتغال جوانان، ...

ورزشکاران (1)، پیشکسوتان (1)، افراد کارآفرین (1)، رانندگان (2)، گروه­های هنرمند (1)، کامیون­داران (1)، هیئت­های ورزشی (1)، مسافران (4)، گردشگران (1)، زائران (1)، سرمایه‌گذاران (1)

15

 

 

جمع

74

 

 

 

 

منظر مالی

از بین 1175 مفهوم مستخرج از شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی 54 نامزد شورای شهر بجنورد، تعداد 110مفهوم در ذیل منظر مالی به 9 هدف کلان استراتژیک قابل دسته­بندی است (مطابق جدول شمارۀ 5) که به‌ترتیب برحسب فراوانی شامل راهبردهای منابع درآمدی پایدار (45/39 درصد)، آماده‎سازی بودجه و مدیریت آن (18/20 درصد)، تأمین مالی دارایی­های زیرساختی (01/11 درصد)، شفافیت مالی (42/6 درصد)، عوارض قانون­مند و عادلانه (42/6 درصد)، وصول مطالبات شهرداری از دستگاه­های دولتی (42/6 درصد)، نظارت دقیق بر عملکرد مالی شهرداری (5/5 درصد)، جذب اعتبارات و کمک­های دولتی (75/2 درصد)، و کاهش هزینه‎های جاری (83/1 درصد) است.

 

 

جدول 5- اهداف کلان استراتژیک در منظر مالی

ردیف

شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی نامزدهای شورای شهر بجنورد در منظر مالی

اهداف کلان استراتژیک

تعداد نامزدها

(37 نفر)

درصد از کل راهبردها

(100 %)

1

1- ایجاد درآمد پایدار، 2- درآمد پایدار از محل ایجاد طرح­های درآمدزا، سرمایه­گذاری .... و 43- ارائۀ راهکارهای عملی و علمی برای درآمدزایی.

منابع درآمدی پایدار

34

45/39

2

1- تصویب بودجه، 2- پرهیز از محله­گرایی و نگرش مدیریت جامع شهری، 3- حسابداری تعهدی، ... و 22- ارائۀ منظم گزارش تفریغ بودجه.

آماده­سازی بودجه و مدیریت آن

14

18/20

3

1- تأمین اعتبار احداث ترمینال مسافربری، ... و 13- ایجاد ساختار شبیه خیرین مدرسه­ساز برای ساخت مکان­های خدمات شهری.

تأمین مالی دارایی­های زیرساختی

14

01/11

4

1- شفافیت مالی، 2- ارائۀ گزارش عملکردی فصلی، ... و 7- انتشار درآمد و هزینه­کرد شهرداری­ها برای عموم مردم.

شفافیت مالی

6

42/6

5

1- قانون­مندکردن دریافت عوارض، ... و 7- ارائۀ راهکارهای عملی و علمی برای درآمدزایی، بدون تحمیل هزینه­های اضافی بر دوش مردم خصوصاً قشر مستضعف و کم‌درآمد.

عوارض قانون­مند و عادلانه

4

42/6

6

1- وصول مطالبات شهرداری از سایر ادارات و نهادها، ... و 7- پیگیری مطالبات شهرداری از دستگاه­های دولتی.

وصول مطالبات شهرداری از دستگاه­های دولتی

8

42/6

7

1- نظارت بر حساب درآمدها و هزینه­های شهرداری، ... و 6- نظارت دقیق بر دارایی­های نقدی و حساب­های درآمد و هزینه، نحوۀ مصرف آنها.

نظارت دقیق بر عملکرد مالی شهرداری

5

5/5

8

1- پیگیری جذب اعتبارات دولتی با همکاری استانداری، 2- پیگیری برای جذب اعتبارات ملی 3- تعریف پروژه­های ملی برای جذب منابع ملی.

جذب اعتبارات و کمک­های دولتی

3

75/2

9

1- کاهش هزینه­های جاری و 2- افزایش بهره­وری و کاهش هزینه­های جاری.

کاهش هزینه­های جاری

2

83/1

 

 

همۀ نامزدهای شورای شهر به منظر شهروند توجه کرده‌اند؛ اما از 54 نامزد شورای شهر، فقط 37 نفر یا به عبارتی، حدود 67 درصد از نامزدها به منظر مالی اهمیت داده‌اند و از بین این 37 نفر، 34 نفر (حدود 91 درصد) آنان بر راهبرد منابع درآمدی پایدار، که 45/39 درصد از کل راهبردها در منظر مالی را شامل می‌شود، تأکید کرده‌اند؛ اما به نظر می‌رسد با توجه به درونمایۀ مفاهیم منابع درآمدی پایدار، در پایداری منابع درآمدی، خصیصۀ مطلوب‌بودن منابع درآمدی به‌لحاظ عدالت اجتماعی بیشتر تأکید شده است؛ به عبارت دیگر، ازنظر اکثریت نامزدهای شورای شهر بجنورد، کسب درآمد صرفاً با تکیه بر مالیات­ها و عوارض دریافتی از مردم به‌ویژه ساکنان سکونتگاه­های غیررسمی و اقشار ضعیف جامعه، مطلوب نیست و شهرداری بجنورد باید با دستیابی به روش­های جدید و با متنوع‌کردن منابع درآمدی به سمت عدالت­محوری در تأمین منابع مالی ضروری خود حرکت کند و شیوۀ فقط مردم به‌عنوان منبع مالی تأمین هزینه­های شهرداری را تغییر دهد. معیار عدالت در توزیع منابع مالی، تعادل و توازن در توزیع آن برحسب فضاست. معیار عدالت در تأمین منابع مالی نیز، تعادل و توازن در ترکیب درآمدها با متنوع‌کردن منابع درآمدی و تکیه‌نکردن صرف بر مردم است.

 

 

 

شکل 4- مضمون استراتژیک در منظر مالی

 

 

منظر فرایندهای داخلی

از بین 1175 مفهوم مستخرج از شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی 54 نامزد شورای شهر بجنورد، تعداد 243 مفهوم در ذیل منظر فرایندهای داخلی به 13 هدف کلان استراتژیک قابل دسته­بندی است (مطابق جدول شمارۀ 6) که به‌ترتیب برحسب تعداد فراوانی شامل هماهنگی و یکپارچگی کلیۀ نهادهای بخشی مؤثر در توسعه و عمران شهر (99/13 درصد)، توسعۀ ماشین­آلات و تجهیزات سازمانی (58/13 درصد)، مشارکت‌دادن شهروندان در ادارۀ امور شهر (17/13 درصد)، عمل‌کردن شورا به وظایف ذاتی و قانونی خود (35/12 درصد)، شفافیت و پاسخگویی (11/11 درصد)، توجه به امور رفاهی و حقوق کارکنان شهرداری (82/8 درصد)، اصلاح ساختار سازمانی شهرداری (23/8 درصد)، تهیۀ طرح و انواع طرح­ها برای توسعه و عمران شهری (17/ 6 درصد)، تدوین چشم­انداز برای شهر و شهرداری (12/4 درصد)، پایبندی به اجرای طرح­های توسعۀ شهری مصوب و بازنگری آن (88/2 درصد)،تدوین برنامۀ راهبردی توسعه و عمران شهری شهرداری (88/2 درصد)، رابطۀ تعاملی شورای شهر و شهرداری (06/2 درصد) و تکمیل طرح­ها و پروژه­های در دست اقدام (65/1 درصد) است.

 

جدول 6- اهداف کلان استراتژیک در منظر فرایندهای داخلی

ردیف

شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی نامزدهای شورای شهر بجنورد در منظر فرایندهای داخلی

اهداف کلان استراتژیک

تعداد نامزدها

(49 نفر)

درصد از کل راهبردها

(100 %)

1

1- ایجاد کمیسیون مدیریت واحد شهری با همکاری کلیۀ ادارات ارائه­دهندۀ خدمات به شهروندان برای جلوگیری از دوباره­کاری و مدیریت هزینه، 2- ایجاد مدیریت واحد و یکپارچه در شهر، ... 34- توجه ویژه به بافت فرسودۀ شهر و هماهنگی با سازمان­های مربوط.

هماهنگی و یکپارچگی کلیۀ نهادهای بخشی مؤثر در توسعه و عمران شهر

21

99/13 %

2

1- ایجاد سامانۀ شهرداری الکترونیک، 2- تجهیز و به‌روزرسانی سازمان خدمات موتوری شهرداری، 3- پیگیری خرید ماشین برف‌روب، لجن‌کشی و ...، ... 33- تأمین تجهیزات ضروری سازمان آتش­نشانی برای مدیریت بحران.

توسعه ماشین‌آلات و تجهیزات سازمانی

15

58/13 %

3

1- استفاده از مشارکت مردم در زمینۀ شهری، 2- برنامه‌ریزی محله­محور و مسجدمحور با کمک اعضای هر محله و جمع­بندی نظرات برای ارائه به کمیسیون­های شورا، ... 32- پیگیری تشکیل انجمن­های شورایاران در 60 محلۀ شهر بجنورد.

مشارکت‌دادن شهروندان در ادارۀ امور شهر

25

17/13 %

4

1- تلاش برای تحقق‌یافتن وظایف شورا، 2- نظارت بر حسن انجام تمامی طرح­ها و بودجه­ها، 3- نظارت و پیگیری بر استخدام­ها و امور پیمانکاری شهرداری، ... 30- حرکت در مسیر قانون و وظایف شورای اسلامی.

عمل‌کردن شورا به وظایف ذاتی و قانونی خود

23

35/12 %

5

1- ارائۀ گزارش سه‌ماهه در جلسات دوره­ای با محلات شهر، 2- شفاف­سازی فرایندهای خدماتی و پاسخگوبودن شورای شهر و ارکان شهرداری به مردم، ... 27- برگزاری جلسۀ پرسش و پاسخ شهردار و ارائۀ گزارش به مردم در پایان هر فصل به‌طور رودررو و پوشش خبری رسانه­ها.

شفافیت و پاسخگویی

20

11/11 %

6

1- برقراری عدالت و یکسان­سازی پرداخت به‌موقع حقوق و مزایای نیروهای شرکتی، پیمانی و رسمی در شهرداری، 2- توجه ویژه دربارۀ پرداخت به‌موقع حقوق و مزایای نیروهای کارگری در سازمان­های پسماند، اتوبوسرانی، پارک­ها و فضای سبز، ... 19- حمایت از کلیۀ کارکنان شهرداری در تمام بخش‌ها.

توجه به امور رفاهی و حقوق کارکنان شهرداری

13

82/8 %

7

1- تقویت شهرداری مهر در راستای تحول در ساختار حاشیه­نشینی و ارتقای سطح فرهنگی اجتماعی و اقتصادی آن مناطق، 3- پیگیری جدی اصلاح ساختار سازمانی شهرداری برای افزایش بهره­وری و کاهش هزینه­های جاری، ... 20- پیگیری ویژه برای ایجاد ادارۀ حقوقی کارآمد.

اصلاح ساختار سازمانی شهرداری

13

23/8 %

8

1- پیگیری تدوین برنامۀ جامع برای افق بیست‌سالۀ گورستان پارک جاوید، 2- تدوین و پایه­گذاری طرح جامع شهر فرهنگی، 3- پیگیری تهیۀ نقشۀ جامع فضاهای سبز در شهر بجنورد، ... 15- پیگیری و اجراکردن طرح بانک زمین.

تهیۀ طرح و انواع طرح­ها برای توسعه و عمران شهری

13

17/6 %

9

1- تدوین سند چشم‌انداز بیست‌سالۀ شهر بجنورد در حوزه‌های مختلف فرهنگی، 5- پیگیری تدوین چشم‌انداز بیست‌سالۀ شهرداری بجنورد، ... 10- پیش­بینی و تدوین چشم­انداز مناسب برای توسعۀ شهر.

تدوین چشم­انداز برای شهر و شهرداری

8

12/4 %

10

1- بازنگری در طرح جامع و تفصیلی شهر، 2- اجرای طرح جامع ترافیک برای رفع معضل ترافیک شهری، ... 7- پیگیری اجرای دقیق طرح تفصیلی و در صورت نیاز، بازنگری در طرح تفصیلی شهر بجنورد مطابق نیازهای روز شهروندان و با توجه به مرکزیت استان.

پایبندی به اجرای طرح­های توسعۀ شهری مصوب و بازنگری آنها

5

88/2 %

11

1- برنامۀ راهبردی عملیات اجرایی عمران شهری، 2- تدوین و اجرای برنامه­های راهبردی و عملیاتی ...، 3- پیگیری تدوین برنامۀ پنج‌ساله شهرداری بجنورد، ... 7- پیگیری تهیه و تصویب برنامۀ چهارسالۀ مدیریت شهر.

تدوین برنامۀ راهبردی توسعه و عمران شهری شهرداری

6

88/2 %

12

1- تنظیم روابط شورای اسلامی شهر و شهرداری برای ثبات مدیریت، 3- همسوبودن تلاش­ها برای زندگی بهتر که همۀ شهروندان خواهان آن هستند، ... 5- تلاش برای ایجاد ثبات مدیریتی در امور شهری.

رابطۀ تعاملی شورای شهر و شهرداری

4

06/2 %

13

1- اولویت­بندی پروژه­ها و تکمیل پروژه­های در دست اقدام، 2- برنامه­ریزی صحیح و مطالعه‌شده برای اجرای تمام طرح‌ها و پروژه­های نیمه‌تمام برای جلوگیری از بایکوت و هدررفت سرمایه، ... 4- توجه به تکمیل پروژه­های سرمایه‌گذاری شهری با محوریت حقوق شهر و شهروندان.

تکمیل طرح‌ها و پروژه­های در دست اقدام

4

65/1 %

 

از بین 13 هدف کلان استراتژیک در منظر فرایندهای داخلی، مقولۀ اصلی «برنامۀ اجرایی همسو با شهر و شهروند» قابل استخراج است، که منبعث از سه مقولۀ فرعی «برنامۀ اجرایی در چارچوب طرح­های توسعۀ شهری»، «برنامۀ اجرایی در افق چشم­انداز شهر و شهرداری» و «جای‌دهی شهروند در نظام تصمیم­گیری و تصمیم­سازی» است. از مجموع 49 نامزدی که به منظر فرایندهای داخلی توجه کرده­اند، اهداف، برنامه­ها و شعارهای 28 نفر از آنان، با قرارگرفتن در زیر چتر مقولۀ «برنامۀ اجرایی همسو با شهر و شهروند»، روال معمول مدیریت شهرها در کشور را مردود دانسته­اند. روال معمول، بر پروژه­های اختصاصی شهردار و اعضای شورای شهر متکی است و با تغییر مدیریت­ها (شهرداری و شورای شهر) کنار گذاشته می­شود. جای‌دهی شهروند در فرایند تصمیم­گیری و تصمیم­سازی، تدوین نظام برنامه اجرایی به تناسب ویژگی­های تعیین‌شده در طرح­های توسعه شهری (طرح جامع، طرح تفصیلی، طرح جامع ترافیک و ...) و چشم­انداز شهر و شهرداری، شرایطی هستند که زمینه را برای همسویی برنامۀ اجرایی شهرداری با نیازهای شهر و شهروندان فراهم می‌کند، از پروژه­های اختصاصی مدنظر آقای شهردار و تک‌تک اعضای شورای شهر، رهایی می‌بخشد و موجب می‌شود شوراهای شهر برحسب منافع قومی، محله‌ای و...، شهر را مرزبندی نکنند؛ وجهی که بی‌گمان در دو منظر مالی و منظر شهروند نیز تسری می‌یابد و توزیع منابع و منافع را از ویژگی تعادل و توازن برخوردار می‌کند.

 

 

 

 

شکل 5- مضمون استراتژیک در منظر فرایندهای داخلی

 

 

منظر یادگیری و رشد

از بین 1175 مفهوم مستخرج از شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی 54 نامزد شورای شهر بجنورد، تعداد 70 مفهوم در ذیل منظر یادگیری و رشد به 5 هدف کلان استراتژیک قابل دسته­بندی است (مطابق جدول شمارۀ 7) که به‌ترتیب برحسب تعداد فراوانی شامل استفاده از دانش و تجربۀ شهروندان (70 درصد)، انتخاب شهردار شایسته (43/11 درصد)، انجام پژوهش (57/8 درصد)، کارکنان شایسته برای شهرداری (71/5 درصد) و ایجاد پایگاه داده­ها و اطلاعات (29/4 درصد) است.

 

 

جدول 7- اهداف کلان استراتژیک در منظر یادگیری و رشد

ردیف

شعارها، اهداف و برنامه­های پیشنهادی نامزدهای شورای شهر بجنورد در منظر یادگیری و رشد

اهداف کلان استراتژیک

تعداد نامزدها

(از 38 نفر)

درصد از کل راهبردها

(100 %)

1

1- فعال‌کردن کمیسیون­های مختلف شورای شهر و دعوت از نخبگان و استادان محترم به‌ویژه جوانان و استفاده از تخصص، تجربه‌ها، طرح­ها و نظرهای سازندۀ این عزیزان برای پیشبرد برنامه­های شهر، 2- استقرار نظام پیشنهادها برای استفاده از نظرات شهروندان و استفاده از طرح‌های پیشنهادی و اجرایی‌کردن طرح‌های مناسب، با ذکر نام پیشنهاددهندگان، .. و 49- پیگیری ایجاد اتاق فکر در شورای اسلامی شهر و شهرداری با جذب افراد متدین، دلسوز و علاقه­مند به امور شهرسازی و با تخصص زیاد.

استفاده از دانش و تجربۀ شهروندان

32

70 %

2

1- انتخاب شهردار متعهد، متخصص، مردمی و خدمتگزار و قوی، 2- انتخاب شهردار شایسته، ... و 8- پیگیری انتخاب شهردار با معیارهای علمی و تخصصی.

انتخاب شهردار شایسته

8

43/11 %

3

1- فعال­ترکردن کمیسیون­ها و مرکز پژوهش­های شورای اسلامی شهر، 2- پیگیری پژوهش­محوری طرح­ها و پروژه­های شهرداری، ... و 6- مطالعۀ پژوهشی برای بهبود ترافیک.

انجام پژوهش

5

57/8 %

4

1- افزایش بهره­وری کارگاه­های تولیدی وابسته (کارخانه آسفالت، سنگ­شکن و ...) از نیروهای کارآمد، 2- افزایش سطح آگاهی و حرفه­ای تخصص و تعهد در بدنۀ شهرداری، 3- پیگیری افزایش سطح سواد در شهرداری با جذب کارشناس و کارشناس ارشد و 4- پیگیری شکل­گیری بدنۀ شهرداری از نیروهای متخصص شهرسازی و معماری.

کارکنان شایسته برای شهرداری

3

71/5 %

5

1- استفاده از فناوری اطلاعات و IT در مدیریت شهری، 2- ایجاد بانک اطلاعاتی برای استفاده در برنامه­ریزی­های شهری و شهرداری و ارتقای کمّی و کیفی بازده سیستم­های موجود و 3- تحول اداری و فناوری اطلاعات سازمان شهرداری برای تسهیل در ارائۀ خدمات شهری.

ایجاد پایگاه داده‌ها و اطلاعات

2

29/4 %

 

 

از بین 5 هدف کلان استراتژیک در منظر یادگیری و رشد، مقولۀ اصلی، «ارتقای سرمایه­های فکری» به‌عنوان مضمون استراتژیک اهداف کلان استراتژیک 38 نامزد شورای شهر بجنورد، قابل استخراج‌ است که متشکل از سه مقولۀ فرعی «ارتقای سرمایۀ انسانی»، «ارتقای سرمایۀ ساختاری» و «ارتقای سرمایۀ ارتباطی» است. از مجموع 38 نفر نامزد شورای شهر بجنورد، که به منظر یادگیری و رشد توجه کرده­اند، درونمایۀ اهداف، برنامه‌ها و شعارهای همۀ آنان، توسعه و به‌کارگیری منابع دانش برای بهبود عملکرد شهرداری و شورای شهر است؛ به عبارت دیگر، ازنظر حدود 70 درصد از 54 نفر نامزد برای شورای شهر بجنورد، موفقیت در ادارۀ شهر به ارتقای ابعاد سه‌گانۀ سرمایۀ فکری[23] یعنی سرمایۀ انسانی،[24] سرمایۀ ساختاری[25]، و سرمایۀ رابطه‌ای[26]وابسته است. ازنظر آنان در بعد سرمایۀ انسانی، سرمایۀ فکری در مجموعۀ مدیریت شهرداری با شایستگی فرد شهردار با صفات متعهد، متخصص، مردمی، خدمتگزار، قوی، توانمند، شایسته، علمی و تخصصی، آشنا به مسائل شهر، مدیر، مدبر، دلسوز و متخصص و شایستگی کارکنان شهرداری با صفات سطح سواد، متخصص شهرسازی و معماری، کارآمد، سطح آگاهی، حرفه­ای، تخصص و تعهد ارتقا می­یابد. دانش حاصل از انجام‌دادن پژوهش و ایجاد پایگاه داده و اطلاعات به‌عنوان سرمایۀ ساختاری نیز به فرد شهردار و کارکنان شهرداری در عملکرد فکری بهینه کمک می‌کند تا شایستگی در عملکرد را بهبود بخشند. سرمایۀ ساختاری ضمن اینکه بر ذخایر غیرانسانی دانش در شهرداری می‌افزاید، در تعیین استراتژی­های اصلی مدیریت شهری نیز مؤثر است؛ اما ازنظر نامزدهای شورای شهر بجنورد، سرمایۀ رابطه­ای، مهم­ترین بعد باارزش سرمایۀ فکری برای ایجاد ارزش بیشتر در مجموعۀ مدیریت شهری است و آنان موفقیت مدیریت شهر در عملکرد را در داشتن دانش‌های مفید و کاربردی در نزد شهروندان می­دانند. به‌نظر آنان، ایجاد شبکۀ روابط تعاملی با شهروندان و به‌تبع آن، دانش فراگرفته‌شده از آنان، فهم مدیریت شهری از شهر و شهروند و انطباق عملکرد مدیریت شهری با نیازهای واقعی شهر و شهروندان را افزایش می­دهد.

 

 

 

 

شکل 6- مضمون استراتژیک در منظر یادگیری و رشد

 

 

نتیجه‌

محتوای اقلام تبلیغاتی نامزدهای پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد، پیام­های ارتباطی در نسبت با ضرورت بهبود عملکرد شورای اسلامی و شهرداری بجنورد در چهار منظر کارت امتیازی متوازن دارد و به چهار پرسش اساسی «برای شهروندان چه ارزش­هایی خلق کنیم؟ (منظر مشتری/ شهروند)؛ منابع مالی لازم برای خلق ارزش برای شهروندان چگونه تأمین و توزیع شود؟ (منظر مالی)؛ نظام انجام‌دادن کارها برای خلق ارزش برای شهروندان چگونه باشد؟ (منظر فرایندهای داخلی)؛ و چگونه می‎توانیم یاد بگیریم و در سه منظر مالی، فرایندهای داخلی و مشتری/ شهروند بهبود یابیم؟ (منظر یادگیری و رشد)» مطابق شکل شمارۀ 7 پاسخ می‌دهد.

یافته­های این پژوهش نشان می­دهند از 1175 شعار تبلیغاتی 54 نامزد شورای شهر بجنورد، به‌لحاظ فراوانی به‌ترتیب، منظر شهروند (64 درصد)، منظر فرایندهای داخلی (68/20 درصد)، منظر مالی (36/9 درصد) و منظر یادگیری و رشد (96/5 درصد)، بیشترین و کمترین مفاهیم موجود در محتوای متنی اقلام تبلیغاتی را به خود اختصاص داده‌اند. ازآنجایی‌که مسائل و مشکلات مطرح‌شده در منظر شهروند، آشکارترین و ملموس­ترین مسائل زندگی شهری برای رأی‎دهندگان در مقایسه با مسائل سه منظر مالی، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد است، به نظر می‌رسد فراوانی شعارهای تبلیغاتی نامزدهای شورای شهر بجنورد در منظر شهروند با تأکید بر آشکارترین و ملموس­ترین مسائل زندگی شهری برای رأی­دهندگان، رفتاری انتخاباتی برای کسب آرای بیشتر باشد. طالب و همکاران (1392) نیز در تحلیل محتوای کیفی شعارهای تبلیغاتی نامزدهای نهمین دورۀ انتخابات مجلس شورای اسلامی در شهر خرم‌آباد به این نتیجه دست یافتند که نامزدها برای دست‌یافتن به اهداف انتخاباتی خویش می‌کوشند با تأکید بر مسائل و مشکلات جامعه، توجه رأی‎دهندگان را به خود جلب کنند. صدیق سروستانی و همکاران (1386) نیز با مقایسة فراوانی شعارهای مطرح‌شدة نامزدهای سومین دورۀ شورای اسلامی شهر تهران به این نتیجه رسیدند که مقولة رفاهی- خدماتی با 5/64 درصد از کل شعارهای مطرح‌شدۀ نامزدها در رتبۀ نخست قرار می‌گیرد. پژوهش طالب و همکاران (1390) دربارۀ رویکردهای توسعه در شعارهای تبلیغاتی هشتمین انتخابات مجلس شورای اسلامی در شهر تهران نیز نشان داد گفتمان «رفاهی- اجتماعی» در شعارهای تبلیغاتی غالب است و محتوای اهداف و برنامه­ها به رویکرد توسعه‌ای «نیازهای اساسی»، نزدیکی بیشتری دارد.

با وجود اینکه منظر شهروند – مشتری، بیشترین مفاهیم موجود در محتوای اقلام تبلیغاتی نامزدهای پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد را شامل شده و 752 مفهوم از 1175 مفهوم را به خود اختصاص داده است، در مقابل، منظر فرایندهای داخلی با داشتن 243 مفهوم – از مجموع 1175 مفهوم - که تقریباً برابر یک‌سوم مفاهیم منظر شهروند است، با 13 هدف کلان استراتژیک در مقایسه با سه منظر مشتری، مالی و یادگیری و رشد، که به‌ترتیب 11، 7 و 5 هدف کلان استراتژیک دارند، اهمیت و ضرورت نظام انجام‌دادن کارها توسط مدیریت شهری را در نظرگاه نامزدها نشان می­دهد. ازآنجاکه عملیات اصلی اجرای استراتژی­های منظرهای مالی و مشتری در منظر فرایندهای داخلی اتفاق می‌افتد، تعداد بیشتر اهداف کلان استراتژیک در منظر فرایندهای داخلی، بیان‌کنندۀ این واقعیت است که ازنظر نامزدهای پنجمین دورۀ شورای اسلامی شهر بجنورد، نظام انجام‌دادن کارها توسط شهرداری و شورای اسلامی شهر بجنورد در حال حاضر در همراهی با منظرهای مالی و مشتری نیست و به همین علت، نتیجة کارهای مدیریت شهری (شهرداری و شورای شهر)، نتوانسته است به الزامات و خواسته­های شهروندان پاسخ لازم را بدهد؛ اما راه‌حل برون‌رفت از این مشکل یا مسئله چیست؟

تحلیل مضمون شعارهای تبلیغاتی نامزدهای شورای اسلامی شهر نشان می‌دهد ازنظر آنان، مشکل توزیع نامتوازن و نامتعادل منابع و منافع در شهر، که ناشی از فرایند انجام کارها (تحمیل پروژه‌های مدنظر شورای شهر و شهرداری به شهر و شهروندان و همچنین مرزبندی شهر توسط اعضای شورای شهر برحسب منافع قومی، محله­ای و ...) است، با مردمی‌شدن مدیریت شهری حل خواهد شد؛ به عبارت دیگر، راه­حل برون‌رفت از مشکل، دگرش­پذیری در مدیریت شهری با ارتقای سرمایه­های فکری و همسویی نظام انجام‌دادن کارها با شهر و شهروندان است.

 

 

شکل 7- اهداف کلان و مضامین استراتژیک مکنون در شعارهای تبلیغاتی پنجمین دورۀ انتخابات شورای اسلامی شهر بجنورد برحسب چهار منظر کارت امتیازی متوازن



[1] Alignment

[2] Balanced Scorecard (BSC)

این مدل در منابع مختلف به دو شکل کارت امتیازی متوازن و یا کارت ارزیابی متوازن ترجمه شده است. در این نوشتار برای وحدت کلمه از کارت امتیازی متوازن استفاده شده است.

[3] Perspective

[4] Kavanagh

[5] Social Media

[6] Carlton

[7] Christchurch

[8] Robert Samuel Kaplan

1.                    [9] David P. Norton

[10]Harvard Business Review

[11] Financial Perspective

[12] Customer Perspective

[13] Internal Perspective

[14] Learning and Growth Perspective

[15] Myopia

[16] Short-Termism

[17] Strategic Themes

[18] Load Bearing Walls

[19] Strategy Maps

[20] Public Sector Organizations (PSOs)

[21] Efficiency and Effectiveness

[22] Enabler

[23] Intellectual Capital

[24] Human Capital

[25] Structural Capital

[26] Relation Capital

ابراهیمی، م. (1397) «میزان توجه به گروه­های در معرض طرد اجتماعی در تبلیغات دهمین دورۀ انتخابات مجلس شورای اسلامی (مورد مطالعه: شهر تهران)»، مجلس و راهبرد، د 25، ش 94، ص 115-148.

بابایی چمازکتی، م. و مختاری، ح. (1395) «ارزیابی عملکرد کتابخانه­های عمومی استان گلستان با کارت ارزیابی متوازن (سال 1392)». تحقیقات اطلاع­رسانی و کتابخانه­های عمومی، د 22، ش 86، ص 335-353.

تبریزی، م. (1393) «تحلیل محتوای کیفی از منظر رویکردهای قیاسی و استقرایی»، علوم اجتماعی، د 21، ش 64، ص 105-138.

حمیدیان، م.؛ خسروی­پور، ن. و عبدی، م. (1396) «ارزیابی شاخص­های برنامۀ راهبردی با رویکرد کارت امتیازی متوازن و روش سلسله­مراتبی AHP (مطالعۀ موردی: سازمان امور مالیاتی کشور)». پژوهشنامۀ مالیات، د 25، ش 34، ص 171-209.

صدیق سروستانی، ر.؛ ایمانی جاجرمی، ح. و فیروزآبادی، ا. (1386) «تحلیل مدل­های حکمرانی شهری در انتخابات سومین دورة شورای اسلامی شهر تهران»، رفاه اجتماعی، د 7، ش 26، ص 9-33.

طالب، م.؛ ایمانی جاجرمی، ح.؛ فیروزآبادی، ا. و صادقی، ع. (1390) «رویکردهای توسعه در شعارهای تبلیغاتی هشتمین انتخابات مجلس شورای اسلامی در شهر تهران»، مطالعات جامعه‌شناختی، د 18، ش 38، ص 167-192.

طالب، م.؛ فیروزآبادی، ا.؛ ایمانی جاجرمی، ح. و صادقی، ع. (1387) «بررسی گروه­های هدف در تبلیغات هشتمین انتخابات مجلس شورای اسلامی در شهر تهران»، جامعه­شناسی ایران، د 9، ش 1 و 2، ص 165-183.

طالب، م.؛ یوسفوند، س. و یوسفوند، ع. (1392) «تحلیل محتوای کیفی شعارهای تبلیغاتی نامزدهای نهمین دورۀ انتخابات مجلس شورای اسلامی در شهر خرم‌آباد: از منظر رویکردهای توسعه‌محور»، فصلنامۀ علوم اجتماعی، د 20، ش 60، ص 49-84.

طبیعی، م.؛ امینی‌زاده، س. و کریمی، م. (1397) «نشانه­شناسی هویت ملی در پوسترهای انتخاباتی شورای شهر شیراز»، مطالعات ملی، د 19، ش 3، ص 141-154.

علوی­پور، م. (1391) «تبلیغات انتخاباتی: شیوه­های کلاسیک و مدرن»، فصلنامۀ مطالعات انتخابات، د 1، ش 1، ص 35-47.

کاوانگ، د. (1380) «پیکارهای انتخاباتی و وسایل نوین ارتباطی»، فصل ششم از کتاب مبارزات انتخاباتی: آموزه­های نوین در بازاریابی سیاسی، ترجمۀ: رضا حائر، راهبرد، د 9، ش 19، ص 171-186.

نظری، م. (1392) «گسست دانشی در پژوهش­های مولد چگونه رصد می­شود؟ پیشنهاد ترسیم دو نقشه: نقشۀ دانش و نقشۀ پژوهش»، تحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی، د 47، ش 1، ص 27-48.

یزدخواستی، ب.؛ ربانی خوراسگانی، ع. و کشاورز، ز. (1394) «بررسی تأثیر دین­داری بر گرایش به رفتار انتخاباتی شهروندان اصفهانی با تأکید بر نظام مردم‌سالاری دینی»، جامعه‌شناسی کاربردی، د 26، ش 2، ص 17-40.

Carlton, S. (2014) “Like You, I Want to Feel Excitement and Hope About Our City: ‘Christchurch the City’ in Campaign Material of the 2013 Christchurch City Council Election”. Journal of Architecture and Urbanism, 38(1): 11–23.

Crabtree, A. D. and DeBusk, G. K. (2008) “The Effects of Adopting the Balanced Scorecard on Shareholder Returns”. Advances in Accounting, 24 (1): 8–15. DOI:10.1016/j.adiac.2008.05.016.

Hajnal, Z. L. and Lewis, P. G. (2003) “Municipal Institutions and Voter Turnout in Local Elections”. Urban Affairs Review, 38 (5): 645–668. doi:10.1177/1078087403038005002.

Houston, D. and Ong, P. M. (2011) “Determinants of Voter Participation in Neighborhood Council Elections”. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 41 (4): 686–703. doi:10.1177/0899764011425705

Isoraitė, M. (2008) “The Balanced Scorecard Method: From Theory to Practice”. Intellectual Economics, 1 (3): 18-28.

Kaplan, R. S. (1999) The Balanced Scorecard for Public-Sector Organizations. Balanced Scorecard Report, Article Reprint No. B9911C.

Kaplan, R. S. and Norton, D. P. (1993) “Putting the Balanced Scorecard to Work”.Harvard Business Review, 71 (5): 134-147.

Kaplan, R. S. and Norton, D. P. (1996) “Linking the Balanced Scorecard to Strategy”. California management Review, 39 (1): 53-79.

Kaplan, R. S. and Jackson, C. (2007) "Managing by Strategic Themes." Balanced Scorecard Report, 9 (5): 1-6.

Lappas, G. Triantafillidou, A. Yannas, P. Kavada, A. Kleftodimos, A. and Vasileiadou, O. (2016) “Social Media Battles: Their Impact During the 2014 Greek Municipal Elections”. Journal of Universal Computer Science, 22 (3): 375-393. DOI:10.3217/jucs-022-03-0375

Madsen, D. Q. Azizi, B. Rushiti, A. and Stenheim, T. (2019) “The Diffusion and Implementation of the Balanced Scorecard in the Norwegian Municipality Sector: A Descriptive Analysis”. Social Sciences, 8 (5):1-31. DOI: 10.3390/socsci8050152.

Perry, G. S. (2011) Strategic Themes – How Are They Used and WHY? Retrieved from:https://www.balancedscorecard.org

Shangahaidonhi, T. (2014) “The Applicability of the Balanced Scorecard Approach to Performance Management in the Modern Day Organisations, A Case of a Rural District Council in Gokwe, Zimbabwe”. Researchjournali’s Journal of Human Resource (RJOHR), 2 (3): 1-17.

Vanti, A. A. Espin, R. Perez-Soltero, A. and Ciotta, D. (2008) “Strategic Themes for Balanced Scorecard Construction Based on Fuzzy Logic”. The International Journal of Applied Management and Technology, 6 (2): 4-38.

Wisniewski, M. and Olafsson, S. (2004) “Developing Balanced Scorecards in Local Authorities: A Comparison of Experience”. International Journal of Productivity and Performance Management, 53 (7): 602-610. DOI: 10.1108/17410400410561222.

Wood, C. (2002) “Voter Turnout in City Elections”. Urban Affairs Review, 38 (2): 209–231. doi:10.1177/107808702237659.