نکات اخلاق پژوهش (و نشر مقاله)
اصول اخلاقی انتشار مقاله درنشریه پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی
اصول اخلاقی نشریه و مصادیق سوء رفتار در نشر.
سیاستهای اخلاقی این مجله براساس اصول کمیته بین المللی اخلاق نشر (Cope)و رعایت منشور اخلاقی نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است، و نشریات دانشگاه اصفهان به آنها متعهد هستند. همچنین اداره انتشارات دانشگاه اصفهان بر تمامی مقالات منتشره نشریات این دانشگاه نظارت داده و همگی آنها به رعایت اصول اخلاقی کمیته نشر بین المللی و سیاست های مورد نظر دانشگاه در این خصوص هستند.
مؤلفان، داوران، دبیران علمی و سردبیر هنگام همکاری با این نشریه باید این اصول اخلاقی را رعایت کنند.
وظایف و مسئولیتهای ناشر، سردبیر، دبیران علمی ، داوران، مؤلفان ونویسندگان
وظایف و مسئولیتهای ناشر
این نشریه متعهد است که تصمیمات اتخاذ شده در مورد مقالههای ارسال شده فقط براساس قضاوتهای تخصصی و حرفهای بوده و از علایق شخصی به دور است.
1- این نشریه متعهد به حفظ صیانت از سوابق دانشگاهی و تحقیقاتی است.
2- این نشریه رعایت اصول اخلاقی توسط سردبیر و دبیران علمی، هیات تحریریه، و داوران را مورد کنترل قرار میدهد.
3- این نشریه دائما در حال بررسى مقالات از لحاظ سرقت ادبی و تقلب و سوء رفتارهای احتمالی است.
4- این نشریه در مواقع نیاز اصلاحات، توضیحات، و واپس گیری های لازم را انجام خواهد داد.
5- این نشریه در صورت اثبات هر سوء رفتار با آن برخورد خواهد کرد.
وظایف و مسئولیتهای سردبیر و دبیران علمی
1- دبیران علمی این نشریه باید فایل مقالههای ارسال شده را تا هنگام انتشار، محرمانه نگه دارند.
2- سردبیر، دبیران علمی و داوران تصمیمات موردنظر در خصوص انتشار یا عدم انتشار یک مقاله را اتخاذ میکنند.
3- دبیران علمی این نشریه باید اصل بینامی داوران را حفظ کنند.
4- دبیران علمی این نشریه باید از تعارض منافع جلوگیری کنند.
5- دبیران علمی این نشریه ملزم به رعایت صیانت علمی و تلاش برای رفع نیازهای علمی خوانندگان خود هستند.
دبیران علمی این نشریه سرقت ادبی و تقلب و کلاهبرداریهای احتمالی را شناسایی مىکنند و در موارد نیاز اصلاحات، توضیحات، و واپسگیریها و عذرخواهیها را ارائه مىدهند.
دبیران علمی این نشریه باید ذهن خود را فقط بر روی محتوای عقلانی متمرکز و محدود کنند.
دبیران علمی این نشریه نباید اطلاعات مقالهها را برای افرادی غیر از نویسندگان، نویسنده مسئول و داوران فاش کنند.
فایل مقالههای منتشر نشده توسط دبیران علمی و یا اعضای دیگر برای مقاصد شخصی مورد استفاده قرار نخواهد گرفت.
وظایف و مسئولیتهای داوران
داوران این نشریه میبایست با دبیران علمی برای تصمیمگیری در خصوص انتشار مقالههای ارسال شده همکاری کنند.
داوران این نشریه باید در محرمانه نگه داشتن فایل مقالههای ارسال شده تلاش کنند.
داوران باید نظرات خود را به دبیران علمی برای تصمیم گیری در رابطه با انتشار یا عدم انتشار مقاله، در زمان لازم ارائه دهند.
داوران گرامى ملزم به رعایت محرمانه نگه داشتن فایل مقالههای ارسال شده و عدم استفاده از اطلاعات آنان برای مقاصد شخصی هستند. گویا این مورد تکرارى است
نظرات داوران در خصوص مقالههای ارسال شده باید فنی و تخصصی باشد.
داوران نباید مقالههایی را که در آنها تعارض علایق با یکی از مؤلفان، شرکتها، یا مؤسسات دارند، داوری کنند!
داوران باید تعارضات منافع را افشا کنند.
وظایف و مسئولیتهای مؤلفان
مقاله ارسالى نباید در جای دیگری (بجز در قالب چکیده یا بخشی از یک سخنرانی یا پایان نامه) چاپ شده باشند یا توسط نشریه دیگری تحت بررسی باشند.
1- نویسنده مسئول باید از رضایت دیگر مؤلفان شریک مطمئن شود.
یکی دیگر از مسئولیتهای مؤلفان، حصول اطمینان و کسب اجازۀ مؤسسهای است که مقاله ارسال شده مربوط به آن است.
یکی از شرایط ارسال مقاله این است که مؤلفان اجازۀ ویرایش آنرا برای خوانایی بیشتر بدهند.
از مؤلفان انتظار میرود تا حامی مالی خود را برای اجرا و آماده سازی روند تحقیق به طور خلاصه بیان کنند.
فرم تعهد اخلاقی باید توسط مؤلفان امضا شود.
در نشریههای دسترسی آزاد، مؤلفان حق مالکیت مقالۀ خود را دارند اما در کنار آن به عموم افراد اجازۀ دانلود، چاپ، و توزیع آن را نیز مىدهند.
همۀ مؤلفان یک مقاله باید بر سر اینکه نویسنده مسئول، فرآیندهای بازنگری بعدی را پس از ارسال مقاله بر عهده گیرد، توافق کنند.
هنگامیکه مؤلف یا مؤلفین مقاله خطای مهمی را در کارشان دیدند، میبایست سریعا دبیر علمی نشریه را برای تصحیح آن مطلع کنند.
از آنجا که سرقت ادبی یکی از خطاهای جدی و غیراخلاقی محسوب میشود، همۀ مؤلفان میبایست بدانند که مقالههای ارسال شده به این نشریه ممکن است توسط نرم افزارهای سرقت ادبی مورد بررسى شود.
همۀ مؤلفان میبایست فرآیند ارسال مقاله را در این نشریه مطالعه کنند.
مصادیق نقض اصول اخلاقی انتشار توسط نویسندگان
سرقت ادبی: سرقت ادبی به معنای استفاده ی عمدی از مقالات یا ایدههای شخص دیگر به نام خود است. حتی استفاده از یک جمله شخص دیگر یا جملات قبلی خود بدون ذکر منبع، سرقت محسوب میشود. تمامی مقالههای ارسال شده به این نشریه توسط نرم افزارهای سرقت ادبی مورد بازبینی قرار میگیرند.
دادهسازی و تحریف: دادهسازی هنگامی است که محقق در عمل مطالعهای را انجام نداده اما داده و نتیجهگیری ارائه میدهد. تحریف نیز هنگامی رخ میدهد که تحقیقی را انجام داده اما دادهها و نتایج آن را تغییر میدهد.
ارسال همزمان: هنگامی است که یک مقاله به دو نشریه ارسال میشود.
ارسال دونسخهای (المثنی): هنگامی رخ میدهد که دو یا چند مقاله فرضیات، دادهها، و نتایج یکسان دارند.
ارسال تکراری (اضافی): به معنی تقسیم یک مطالعه به مقالات متعدد و ارسال آنهاست.
سهیم کردن نادرست مؤلف دیگر: همۀ مؤلفان یاد شده در مقاله میبایست در انجام آن سهیم باشند.
دستکاری منابع: هنگامیست که در قسمت پایانی یک مقاله منابع متعددی ذکر میشود، در حالی که در محتوای متن نامی از آنها برده نشده است.
سیاستهای پسگیری مقالات:
مقالاتی که در آن به صورت واضح، تخلفات عمده ای در انتشار مشاهده می شود، مانند انتشار مجدد بدون ارجاع مناسب، جعل و تحریف دادهها، عدم افشای تعارض منافع عمده، نقض حق تکثیر، «سرقت علمی»، مسائل غیراخلاقی در پژوهش، یافتههای غیرقابل اعتماد و اشتباهات عمده، استفاده از دادهها یا مطالب نیازمند مجوز، ادعاهای جعلی در مورد نویسندگی و موارد مشابه، میتوانند برای «پسگیری»، مورد بررسی قرار گیرند. به طور کلی، انصراف یا پسگیری یک مقاله پذیرفتهشده یا منتشرشده، عمدتاً به منظور اصلاح اشتباهات و حفظ یکپارچگی علمی انجام میشود، نه برای تنبیه نویسنده(گان).
مطابق با راهنمای کمیته اخلاق انتشارات (COPE)، اطلاعیههای مربوط به پسگیری، به صورت عمومی و محترمانه به مقاله(های) پسگیریشده پیوند داده میشوند و شامل مشخصات عنوان، نویسندگان، دلایل انصراف و پسگیرنده خواهند بود. نشانی اینترنتی (URL) مقاله اصلی بدون تغییر باقی میماند، اما هر صفحه از فایل PDF منبع، با یادداشت پسگیری به صورت واترمارک مشخص خواهد شد.
سیاستهای استفاده از هوش مصنوعی:
نویسندگان به طور کامل مسئول اصالت، دقت و صحت مقاله خود هستند و باید اطمینان حاصل کنند که اثرشان از تمامی سیاستهای اخلاق انتشار نشریه پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی تبعیت میکند. این موارد شامل پذیرش مسئولیت کامل در قالب هر محتوای تولیدشده توسط ابزارهای هوش مصنوعی و هرگونه تخلف از اخلاق انتشاراتی است که ممکن است رخ دهد.
اگرچه هوش مصنوعی میتواند در فرآیند نگارش مشارکت داشته باشد، اما نمیتواند مقاله را تالیف کرده و معیارهای نویسندگی را برآورده کند. برنامههای هوش مصنوعی قادر به مدیریت تعارض منافع یا تنظیم موافقتنامههای حق تکثیر و مجوز نیستند.
متون تولیدشده از هوش مصنوعی، یادگیری ماشین یا ابزارهای الگوریتمی مشابه، نمیتوانند در مقالات منتشرشده در نشریه «پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی» استفاده شوند. در صورت استفاده از فناوریهایی مانند چتبات هوش مصنوعی (چتجیپیتی) و دیگر مدلهای زبانی بزرگ در نوشتن کل یا بخشی از مقاله و تولید تصاویر یا عناصر گرافیکی، این موضوع باید به وضوح در بخش «مواد و روشها» یا «سپاسگزاری» قید شود. نویسندگان باید توضیح کاملی در مورد اینکه از کدام ابزارهای هوش مصنوعی و به چه شیوهای استفاده شده است، ارائه دهند.
این راهنما مطابق با راهنمای کمیته اخلاق انتشارات (COPE) در خصوص استفاده از هوش مصنوعی یا فناوریهای مبتنی بر آن در تهیه یا تولید مقاله یک پژوهش علمی است. (منبع:https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/generative-ai-policies-for-journals)
