https://ssoss.ui.ac.ir/ پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی fa daily 1 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 https://ssoss.ui.ac.ir/article_29848.html سلامت جنسی، مفهومی چندبُعدی و پویا است که در بستر فرهنگی و اجتماعی نوجوانان ایرانی، معنا و تجربه خاصی می‌یابد. هدف پژوهش حاضر علاوه‌بر درک نوجوانان از سلامت جنسی، شناسایی تجربۀ زیسته و راهبردهای نوجوانان برای تقویت سلامت جنسی در مواجهه با چالش‌های ساختاری و فرهنگی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، بر پایۀ مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ نوجوان ۱۵ تا ۱۹ساله از طبقات مختلف اجتماعی شهر مشهد و با روش نمونه‌گیری هدفمند انجام شد. یافته‌ها نشان داد که سلامت جنسی از دیدگاه نوجوانان در دو لایه تحلیل می‌شود: در لایۀ جنسی، سلامت جنسی تلفیقی از حفاظت جنسی، کامیابی روانی–جنسی، تعاملات عاطفی–جنسی، یکپارچگی زیستی–روانی و تحقق‌مندی جنسی است و در لایۀ جنسیتی، سلامت جنسی در قالب هنجارمندی بازنمایی می‌شود. راهبردهای نوجوانان در مواجهه با چالش‌های سلامت جنسی نیز در دو سطح شناسایی شد: در لایۀ جنسی، سلامت جنسی در قالب مضامینی همچون مهارگری جنسی، بهزیستی حمایتی، ادراک جنسی و کنشگری نیازمحور معنا یافته است و در لایۀ جنسیتی، سلامت جنسی از خلال پیوندهای هدفمند، زیست ‌دینی و مهارگری جنسیتی تبیین می‌شود. براساس نتایج، تقویت آموزش بومی، حمایت ساختاری و ارتقای سواد جنسی متناسب با زمینۀ فرهنگی از الزامات ارتقای سلامت جنسی نوجوانان است. پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان، آموزش سلامت جنسی را با رویکردی جامع، تدریجی و حساس به زمینه‌های فرهنگی و دینی در برنامه‌های رسمی و غیررسمی نوجوانان لحاظ کنند. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30027.html مقدمه: هدف اصلی این تحقیق بررسی تجربی و تعمیم نظریه‌ای داده‌بنیاد است که در آن عوامل ایجادکنندۀ فساد در نظام بهداشت و درمان در سطحی محدود تبیین شده‌اند. روش کار: روش این پژوهش کمّی با شیوۀ پیمایشی و ابزار جمع‎‌آوری داده‎‌ها پرسشنامۀ محقق‌ساخته است. جامعۀ آماری این پژوهش کادر بهداشت و درمان شهر شیراز و یاسوج بودند که تعداد 384 نفر از آنان به شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای به‌عنوان نمونه انتخاب و مصاحبه شدند. برای آزمون فرضیه‌ها از تکنیک مدل‌سازی معادلۀ ساختاری واریانس‌محور با نرم‌افزار Smart- PLS3  استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که همۀ عواملی که در نظریۀ داده‌بنیاد تبیین‌کنندۀ فساد در نظام بهداشت و درمان ایران (در سطح محدود) استخراج شده بودند، شامل عوامل تقنینی، اقتصادی، تصمیم‌گیری، سازمانی، اجتماعی و فرهنگی و زمینه‌های فردی و سطح خرد، در سطح وسیع و تعمیم‌یافته نیز اثر معناداری بر ادراک فساد دارند. درمجموع متغیرهای مستقل این تحقیق می‌توانند در کنار هم 9/76درصد از واریانس ادراک فساد در این مجموعه را تبیین کنند. ضمن اینکه اثر عوامل تقنینی روی ادراک فساد بسیار بیشتر از بقیۀ عوامل و زمینه‌ها است. نتبجه‌گیری: آنچه به‌عنوان فساد در سیستم بهداشت و درمان ایران دیده می‌شود، منفک از شرایط فسادزا در جامعۀ ایران نیست و برای برخورد جدی با آن نیز چاره‌ای جز اصلاح رویه‌ها و ساختار رسمی و غیررسمی فسادزا نیست. https://ssoss.ui.ac.ir/article_29775.html هدف مطالعۀ حاضر بررسی میزان تنبلی اجتماعی در بین جوانان شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن است. تنبلی اجتماعی به معنای طفره‌روی، تن‌پروری، کاهلی، اهمال و سستی تعریف می‌شود. همچنین نوعی ویژگی رفتاری و نگرشی در افراد است که موجب می‌شود افراد باوجود داشتن توانایی و امکان فعالیت، تمایلی به فعالیت نداشته باشند و معمولاً کارهای مهم و فوری را به نفع کارهای ساده‌تر، لذت‌بخش‌تر و کم‌اهمیت‌تر به تعویق بیندازند. در پژوهش حاضر با استنباط از نظریه‌های بیگانگی اجتماعی، رضایت اجتماعی، تقدیرگرایی، تعهد اجتماعی و نظریۀ مصرف متظاهرانه چارچوب نظری تدوین و از آن فرضیه‌های پژوهش استخراج شد و با روش اسنادی-کتابخانه‌ای و پیمایشی و با استفاده از پرسشنامۀ محقق‌ساخته اطلاعات لازم جمع آوری ‌شد. جامعۀ آماری شامل جوانان شهر سنندج است که از بین آنها با استفاده از فرمول کوکران نمونه‌ای با حجم 383 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب ‌شد. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین متغیرهای بیگانگی اجتماعی، تقدیرگرایی، گرایش به مصرف نمایشی (متظاهرانه) و میزان تنبلی اجتماعی جوانان شهر سنندج همبستگی مستقیم و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج حاصل از تحلیل رگرسیونی چندمتغیرۀ توأم نشان می‌دهد که از میان متغیرهای مذکور، به ترتیب بیگانگی اجتماعی، مصرف متظاهرانه و تقدیرگرایی بیشترین تأثیر را بر تنبلی اجتماعی جوانان می‌گذارند و به میزان 28درصد از کل واریانس متغیر وابسته را تبیین ‌می‌کنند. https://ssoss.ui.ac.ir/article_29895.html باوجود پیشرفت‌های علمی و گسترش عقلانیت در دوران مدرن، باور به امور فراطبیعی مانند فال‌گیری و پیش‌گویی آینده همچنان رواج دارد و در قالب‌های نوینی چون فال آنلاین، اپلیکیشن‌های فال‌گیری، صفحات اینستاگرامی و کانال‌های تلگرامی گسترش یافته است. از منظر جامعه‌شناختی، مطالعۀ این باورها ازآن‌رو اهمیت دارد که شالوده‌های هستی‌شناختی یک جامعه یا گروه را آشکار می‌کند و تحلیل محتوای آن‌ها می‌تواند دریچه‌ای به سوی درک نیازهای وجودی انسان معاصر باشد. این پژوهش با هدف واکاوی مضامین فال‌گفته‌ها، ویژگی‌های روایت فال‌گیر از زندگی و آیندۀ مراجعان، انطباق این روایت‌ها با نیازها و انتظارات مراجعان، و نحوۀ بازنمایی آن‌ها را بررسی کرده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، گفته‌های یک فال‌گوی زن در شهر نیشابور را در مواجهه با 10 مشتری (7 زن و 3 مرد) با استفاده از نمونه‌گیری حداکثر تنوع تحلیل کرده است. داده‌ها ازطریق ضبط و پیاده‌سازی جلسات فال‌گیری جمع‌آوری و با روش تحلیل مضمونی براون و کلارک (2006) بررسی شدند. یافته‌ها در قالب چهار مضمون اصلی بازنمایی شده است: شناسایی مشکلات (با زیرمضمون‌های تهدیدات ناملموس، بلاتکلیفی و آشفتگی، تهدیدات بیرونی، و رویدادهای ناخوشایند)، پیش‌گویی (با زیرمضمون‌های ازدواج و تشکیل خانواده، فرزندآوری، کار و شغل، تحصیل، ثروت و مسائل قانونی)، تجویز راهکار (با زیرمضمون‌های انجام مناسک دینی، صبر و سپردن به زمان، و اجتناب از تهدیدات بیرونی) و فرجام (با زیرمضمون نتیجۀ مثبت). این مضامین نشان‌دهندۀ نقش فال‌گیری به‌عنوان مکانیزمی فرهنگی برای پاسخ به نیازهای روانی-اجتماعی و مدیریت بلاتکلیفی در زندگی مراجعان است. https://ssoss.ui.ac.ir/article_29981.html این پژوهش با رویکرد کیفی و روش مردم‌نگاری به واکاوی شیوه‌های گذران اوقات فراغت دختران جوان در شهر یزد پرداخته است. داده‌ها ازطریق مشاهدۀ غیرمشارکتی و ۱۴ مصاحبۀ نیمه‌ساخت‌یافته با دختران ۱۹ تا ۲۹ساله گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شد. نتایج نشان داد که فراغت دختران یزدی تحت تأثیر دو عامل کلیدی «عادت‌واره‌های شخصی» و «دلزدگی شهری» شکل می‌گیرد؛ عادت‌واره‌های شخصی برگرفته از بافت فرهنگی و خانوادگی، آنان را به فعالیت‌های کم‌ریسک و محیط‌های امن سوق می‌دهد؛ درحالی‌که دلزدگی شهری ناشی از محدودیت‌های کالبدی، تفریحی و اجتماعی، امکان بهره‌مندی برابر از فضاهای عمومی را کاهش می‌دهد. براساس یافته‌ها، الگوهای فراغتی دختران در دو دستۀ اصلی «فراغت بیرون منزل» (زمان برای خود و زمان با دیگران) و «فراغت درون منزل» (زمان فردی و خانوادگی) بازنمایی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که فراغت دختران یزدی نه صرفاً عرصه‌ای برای سرگرمی، میدانی برای تعامل با ساختارهای اجتماعی، محدودیت‌های جنسیتی و چانه‌زنی فرهنگی است و نتایج آن پیامدهایی ارزشمند برای سیاست‌گذاری شهری و فرهنگی دارد. توسعۀ زیرساخت‌های شهری، افزایش امنیت و روشنایی فضاهای عمومی، توانمندسازی مهارتی و اقتصادی، ایجاد فضاهای سوم برای تعامل اجتماعی و توجه به فراغت دیجیتال و رسانه‌ای، ازجمله راهبردهای سیاستی مؤثر برای ارتقای کیفیت زندگی دختران جوان یزدی است. از منظر پژوهشی، مطالعات تطبیقی میان‌شهری، پژوهش‌های طولی و تحلیل متغیرهای متقاطع همچون طبقۀ اجتماعی، قومیت و مذهب می‌تواند تصویر جامع‌تری از تنوع تجربه‌های فراغتی ارائه دهد. https://ssoss.ui.ac.ir/article_29997.html این پژوهش با هدف بررسی نابرابری جنسیتی در ارتقای شغلی زنان در دانشگاه پیام‌نور مرکز اصفهان انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع تحلیل مضمون است. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۳ زن شاغل با سابقۀ حداقل ۵ سال بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها ازطریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافتۀ عمیق گردآوری و با رویکرد براون و کلارک (2006) تحلیل شد. یافته‌ها پنج مضمون اصلی را شناسایی کردند: سقف شیشه‌ای ارتقاء، کلیشه‌های جنسیتی در تقسیم وظایف، بی‌ارزش‌سازی نامحسوس دستاوردها، بار مضاعف مسئولیت‌های خانوادگی_شغلی و فرسایش تدریجی انگیزه و خودباوری. سقف شیشه‌ای ازطریق معیارهای پنهان در انتصاب‌ها، ارزش‌گذاری متفاوت به مهارت‌ها و دسترسی محدود به شبکه‌های غیررسمی قدرت نمود می‌یابد. کلیشه‌های جنسیتی زنان را به نقش‌های پشتیبانی محدود کرده و از مشارکت در پروژه‌های چالش‌برانگیز محروم می‌کند. بی‌ارزش‌سازی دستاوردها ازطریق نسبت‌دادن موفقیت به عوامل بیرونی و استانداردهای دوگانه در ارزیابی عملکرد رخ می‌دهد. بار مضاعف مسئولیت‌ها به دلیل انعطاف‌ناپذیری سازمانی و قضاوت‌های منفی دربارۀ نقش مادری تشدید می‌شود. این موانع به درونی‌سازی احساس عدم‌شایستگی و کاهش آرزوهای شغلی منجر می‌شوند. زنان از استراتژی‌های مقابله‌ای مانند پذیرش منفعلانه، تلاش مضاعف، ایجاد شبکه‌های حمایتی و آگاهی‌بخشی استفاده می‌کنند. این پژوهش بر ضرورت اصلاح فرایندهای انتصاب، حمایت از توازن کار_خانواده و آموزش آگاهی جنسیتی تأکید دارد. نتایج به غنای نظری در حوزۀ نابرابری جنسیتی کمک می‌کند و راهکارهای عملی برای بهبود مشارکت زنان در سطوح مدیریتی ارائه می‌دهد. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30007.html هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور است. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و روش آن سنتزپزوهی است. جامعه پژوهش کلیه مقالاتی هستند (93 مقاله) که از سال 1392 تا 1403 در مورد مهاجرت به خارج از کشور در پایگاه های تخصصی و علمی داخل کشور ارائه شده‌اند. نمونه پژوهش 28 مقاله است که این تعداد بر اساس پایش موضوعی، اشباع نظری داده‌ها و به صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. با تجزیه و تحلیل داده‌ها، عوامل موثر بر مهاجرت دانشجوان ایرانی به خارج از کشور در 7 عامل و 30مقوله شامل عوامل آموزشی ( بالابودن استانداردهای آموزشی، اساتید مجرب و متخصص، دسترسی به امکانات آموزشی باکیفیت، امنیت تحصیلی)؛ عوامل پژوهشی (اعتبارات و تسهیلات پژوهشی، حمایت معنوی از پژوهشگران، امکانات و زیرساخت‌های پژوهشی)؛ عوامل فرهنگی (ساختارهای فرهنگی، سبک زندگی، احترام به ارزش‌ها و نگرش‌ها، باارزش تلقی‌شدن فعالیت‌های علمی، قانون‌مداری)؛ عوامل اجتماعی (آزادی‌های مدنی، شان و منزلت اجتماعی، عدالت‌های اجتماعی)؛ عوامل اقتصادی (امید به زندگی، امکانات مادی، درآمد بالا، امنیت شغلی)؛ عوامل سیاسی (ساختار قانونی منظم و شفاف، ثبات سیاسی، آزادی بیان، شایسته‌سالاری، عدم تأثیر سیاست بر محیط علمی، ارتباط و تعامل با سایر ملل) و عوامل فردی (وضعیت تأهل، تعلقات خانوادگی، تعلقات دینی، جنسیت، سابقه سفر به خارج از کشور) طبقه بندی شدند. نتایج نشان داد که مهاجرت دانشجویان ایرانی منحصر به یک عامل نبوده و نیاز به توجه به ابعاد و جوانب مختلف پیرامون مهاجرت وجود دارد. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30035.html نیازهای انسانی با مهاجرت بطور کلی و به ویژه مهاجرت بین المللی رابطه عمیقی دارد. برآورده نشدن نیازهای مختلف انسانی منجر به شکل‌گیری تمایلات برای ایجاد فرصت‌هایی جهت رشد، بهبود و تغییر در زندگی در مکان‌های دیگر در بین جوانان می‌شود. مطالعه حاضر به بررسی رابطه بین نیازهای انسانی و تمایل به مهاجرت بین المللی در بین جوانان ساکن شهر شیرازی پرداخته است. نمونه تحقیق شامل ۴۰۰ جوان ۱۵ تا ۲۹ ساله است که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب گردیدند. ترکیبی از نظریه‌های رابینز و مدانز، گلاسر و دی هاس برای طراحی چارچوب نظری مطالعه مورد استفاده قرار گرفت. با استفاده از روش پیمایشی و پرسشنامه محقق ساخته اطلاعات مورد نیاز در سال ۱۴۰۲ جمع‌آوری شد. نتایج نشان می‌دهد که نیاز فیزیولوژیک و نیاز به پذیرش و احترام، قوی‌ترین همبستگی را با تمایل به مهاجرت دارند. علاوه بر این، نیاز به رشد و موفقیت همبستگی معناداری با تمایل به مهاجرت نداشته اند. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30036.html مطالعه حاضر به بررسی رابطه بین قرار گرفتن در معرض بزهکاران آنلاین، ارتباطات و تعاملات آنلاین و آفلاین با دوستان و خودکنترلی با رفتارهای بزهکارانه (سنتی و سایبری) دانشجویان دانشگاه کاشان می‌پردازد. در این پژوهش با استفاده از نظریه‌های جرم‌شناسی، سه دیدگاه اصلی شامل تأثیر اجتماعی، انتخاب اجتماعی و موقعیتی را بررسی کرده است. داده‌های جمع‌آوری‌شده نشان می‌دهد که هم تعاملات آفلاین و هم مجاورت با مجرمان انگیزه‌دار نقش مهمی در افزایش احتمال ارتکاب جرایم سنتی و سایبری دارند، در حالی که خودکنترلی تنها به‌عنوان یک عامل پیشگیری‌کننده در جرایم سایبری، تأثیرگذار بوده است. این نتایج نشان می‌دهد که اگرچه تعاملات آنلاین با دوستان تأثیر مستقل و مثبتی بر رفتار بزهکارانه دارد، تعاملات آفلاین همچنان نقش مهم‌تری در این زمینه ایفا می‌کند. نتایج تحلیل مسیر نیز نشان می‌دهد 41 درصد از واریانس بزهکاری سنتی و سایبری سایبری با استفاده از واریانس‌های ترکیب خطی متغیرهای مستقل حاضر در مدل قابل تبیین می‌باشد. بر اساس این یافته‌ها، اهمیت برنامه‌های پیشگیری از جرم که شامل نظارت دقیق‌تر بر تعاملات اجتماعی و تقویت مهارت‌های خودکنترلی است، تأکید شده است. علاوه براین، این مطالعه نه تنها نیاز به تحقیقات بیشتر را نشان می‌دهد، بلکه مفید بودن روش‌ها و رویکردهای جدید برای بررسی ارتباطات آنلاین و آفلاین با دوستان و مواجهه با بزهکاران آنلاین را نیز نشان می‌دهد. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30086.html در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، شمار مهاجران افغان در ایران به شکل قابل توجهی افزایش یافته است؛ از این‌رو مطالعه و تحلیل وضعیت آنان در بستر جامعه ایرانی اهمیت ویژه‌ای دارد. این پژوهش با رویکردی هویتی در طراحی معماری، به بررسی امکان تعامل فرهنگی مهاجران افغان در جامعه ایرانی پرداخته است. با بهره‌گیری از نظریه فرآیند هویتی بریکول و رویکرد کیفی، نیازها و شیوه‌های زیست افغان‌ها در کوره‌های آجرپزی محمودآباد تهران مورد شناسایی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مهاجران افغان ضمن حفظ مؤلفه‌های هویتی خود، به واسطه شبکه‌های اجتماعی موجود در محیط کوره‌ها، نوعی تعامل فرهنگی با جامعه ایرانی برقرار کرده‌اند. این تحقیق بر نقش مؤلفه‌های هویتی در شکل‌گیری ساختارهای معمارانه تأکید دارد و چهار شاخص تداوم، تمایز، عزت‌نفس و خودکفایی را مورد بررسی قرار می‌دهد. در پایان، راهبردهای طراحی برگرفته از داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها ارائه شده است تا زمینه حفظ و تقویت هویت فردی و اجتماعی مهاجران فراهم شود. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30089.html این مقاله رقابت خصمانه میان اسرائیل و ایران را از منظر جامعه‌شناسی سیاسی در ابعاد تاریخی، ایدئولوژیک و ژئوپلیتیکی تحلیل می‌کند. نقطه‌ آغاز بررسی، حمله‌ی اسرائیل به خاک ایران در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ است که نمادی از چرخه‌ای طولانی از تنش‌ها محسوب می‌شود. مقاله نشان می‌دهد اسرائیل با ساختن تصویر دشمن از ایران اهداف امنیتی و هژمونیک خود را پی می‌گیرد، در حالی که ایران رویکردی تدافعی داشته و بر حفظ حاکمیت ملی و نظم چندقطبی منطقه تأکید می‌کند. با بررسی الگوهای مشروعیت‌بخشی دینی-ایدئولوژیک (مانند مفهوم «قوم برگزیده» و ایده‌ی «اسرائیل بزرگ») و با تکیه بر دینامیک‌های پسااستعماری، تقابل اسرائیلِ وابسته به غرب و ایرانِ ضد امپریالیست واکاوی می‌گردد. با بهره‌گیری از نظریه‌ی دشمن‌سازی، معضل امنیت و ژئوپلیتیک پسااستعماری نشان داده می‌شود که این تقابل ریشه‌ای ساختاری دارد و محدود به سیاست معاصر نیست. در پایان مقاله، راهکارهایی برای برقراری آرامش پیشنهاد می‌شود که بر به‌رسمیت شناختن قدرت مقابل، و کاهش تنش‌های ایدئولوژیک استوار است. بازنگری در نظم امنیتی غرب آسیا ضروری دانسته می‌شود؛ نظمی که به‌جای سلطه‌جویی‌های یک‌جانبه، باید بر پایه‌ی بازدارندگی و قدرت مطلق ایران شکل گیرد. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30096.html آسیب‌های اجتماعی نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست، به‌ویژه در مراکز شبه‌خانواده، یکی از مسائل کلیدی امنیت اجتماعی است که می‌تواند به اختلالات روانی، بزهکاری و کاهش همبستگی اجتماعی منجر شود. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی فرایند شکل‌گیری آسیب‌دیدگی نوجوانان (سنین 12 تا 17 سال) در این مراکز است، با تمرکز بر زمینه‌های خانوادگی مانند اعتیاد والدین، طلاق، خشونت خانگی و فقر، که اغلب به بی‌سرپرستی یا بدسرپرستی منجر می‌شود. این مطالعه کیفی با رویکرد گراندد تئوری انجام شد.جامعه اماری شامل نوجوانان ارجاع‌شده به مراکز شبه‌خانواده سازمان بهزیستی استان البرز بود. نمونه‌گیری هدفمند و نظری تا اشباع نظری ادامه یافت و از مجموع 17 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 9 پسر و 8 دختر (با حداکثر تنوع در سن، جنسیت، مدت اقامت و دلایل ارجاع) استفاده شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام گردید. یافته‌ها در قالب مدل پارادایمی نشان داد که آسیب‌دیدگی نوجوانان (مقوله هسته) نتیجه شرایط علی (بی‌سرپرستی، بدسرپرستی، خانواده از هم گسیخته، فقر اقتصادی)، زمینه‌ای (حاشیه‌نشینی، بیکاری والدین، محله‌های جرم‌خیز) و مداخله‌گر (بیماری روانی والدین، عدم پذیرش بستگان، خیانت زناشویی) است. این شرایط به راهبردهایی مانند فرار از منزل یا ارجاع به مراکز منجر می‌شود و پیامدهایی مانند افسردگی، افت تحصیلی، رفتارهای پرخطر و اختلال کارکردی اجتماعی به دنبال دارد. این آسیب‌ها نه تنها نتیجه اختلالات کارکردی هستند، بلکه می‌توانند باعث تشدید آن ها در جامعه شوند. پژوهش پیشنهاد می‌کند که مداخلات حمایتی مبتنی بر تقویت پیوندهای اجتماعی و اموزش مهارت‌های زندگی در مراکز شبه‌خانواده انجام شود تا چرخه آسیب کاهش یابد. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30128.html هدف پژوهش حاضر، شناسایی معانی، شاخصه‌ها و موانع امیدواری در میان دانشجویان و راهکاریابی برای آن بود. برای دستیابی به این هدف، از پارادایم تفسیری، رویکرد کیفی و روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی از نوع پژوهش نظریه‌ای: مولفه‌ها و ساختارها، بهره برده شد. میدان پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان کردستان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، مصاحبه‌نامه نیمه ساخت‌یافته بود. یافته‌های پژوهش در سه گام اصلی حاصل شد. گام نخست، به معانی امیدواری (در ۷ مورد) مانند: توانایی ادامه‌ی زندگی، راه استمرار زندگی، اشتیاق درونی ادامه‌ی زندگی، تلاش برای دستیابی به هدف و... و شاخصه‌های آن میان دانشجومعلمان (در ۱۱ مورد) مانند: اهداف مشخص و از پیش تعیین شده، نقش امید در تسهیل و تقویت ارتباطات اجتماعی، رضایت‌مندی از زندگی و آرامش درونی، توانایی انطباق با شرایط جدید، نقش امید در افزایش تاب‌آوری در چالش‌ها، نقش باورها بر امیدبخشی، پایداری و ارزش شغل معلمی و... پرداخت. گام دوم، عوامل و موانع امیدواری میان دانشجومعلمان (در ۱۱ مورد) مانند: نقش عوامل محیطی بر امیدواری دانشجومعلمان، چالش‌های حضور در فضای مدرسه تحت عنوان معلم کارورز، کمبود آموزش‌های کاربردی برای دانشجومعلمان، شرایط اقتصادی، سختی کار عاملی بر کاهش امید و... را شناسایی کرد. و سرانجام گام سوم، به دنبال راهکارهایی برای افزایش سطح امیدواری میان دانشجومعلمان (در ۱۱ مورد) مانند: آگاه سازی دانشجویان با برگزاری کلاس‌های آموزشی، تغییر نگرش دانشجویان نسبت به دانشگاه، افزایش امکانات رفاهی برای دانشجویان، کشف استعدادهای دانشجویان، اصلاح دروس ارائه شده در دانشگاه و.. بود. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30131.html خشونت علیه کادر درمان یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت است که ریشه در ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و سازمانی دارد. این پدیده بر کیفیت خدمات درمانی، رضایت بیماران و سلامت روانی کارکنان تأثیر منفی می‌گذارد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بر اساس روش داده‌بنیاد، با هدف فهم خشونت و پزشک‌ستیزی در مراکز درمانی شهر اهواز انجام شد. مشارکت‌کنندگان به‌روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در مجموع ۳۰ مصاحبه با کادر درمان بیمارستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی اهواز انجام و در سه مرحله کدگذاری (باز، محوری و گزینشی) تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد خشونت علیه کادر درمان حاصل برهم‌کنش مجموعه‌ای از عوامل ساختاری، فرهنگی و حرفه‌ای است که در قالب 9 مقوله اصلی شناسایی شدند: «عادی پنداری خشونت»، «بوروکراسی فرساینده»، «ضعف تاب‌آوری و همدلی»، «گذار از پزشکی پدرسالارانه به بیمارمحور»، «پزشک غایب»، «بازنمایی رسانه ای منفی»، «فاصله‌گذاری پزشکی»، «شکاف بی‌اعتمادی»، و «فرسودگی شغلی». این مقوله‌ها به‌عنوان مهم‌ترین زمینه‌های شکل‌گیری و بازتولید چرخه معیوب پزشک‌ستیزی شناسایی شدند. بر اساس نتایج، مقابله با این پدیده نیازمند اصلاحات بنیادین در سیاست‌گذاری سلامت، حمایت نهادی و مالی از کادر درمان، بازنمایی مثبت جایگاه اجتماعی آنان، جرم‌انگاری و تدوین قوانین بازدارنده در قبال خشونت، و گذار به الگوهای مشارکتی و جامعه‌محور در روابط پزشک–بیمار است. اتخاذ این اقدامات می‌تواند تاب‌آوری و همدلی اجتماعی را ارتقا داده و زمینه کاهش خشونت در محیط‌های درمانی را فراهم کند. https://ssoss.ui.ac.ir/article_30296.html امروزه فضای مجازی تاثیر گسترده‌ای بر ابعاد زندگی افراد به ویژه عملکرد آنان در خانواده دارد و از آنجایی که خانواده مبنا و بستری است که افراد جهت حضور در اجتماع و جامعه نوع عملکردشان را از آن به عاریه می گیرند بنابراین در این پژوهش به بررسی تاثیر میزان و نوع استفاده از فضای مجازی بر عملکرد خانواده به شیوه فراتحلیل پرداخته شد. بدین منظور ازبین پژوهش‌های مرتبط بین سال‌های 1390-1401 تعداد 128 پژوهش که از نظر روش‌شناختی ملاک‌های لازم جهت ورود به فراتحلیل را داشتند انتخاب و با استفاده از روش مقایسه‌ای(همبستگی) نرم افزارCMA-3 تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که میزان استفاده از فضای مجازی 279/ و نوع استفاده به میزان 05/0 بر عملکرد خانواده تاثیرگذار است که برحسب جدول تفسیری اندازه اثرکوهن میزان استفاده کمتر از متوسط و نوع استفاده به میزان خیلی کم می‌تواند عملکرد کلی خانواده اثرگذار باشد یافته ها حاکی از آن بود که میزان استفاده از فضای مجازی بیشترین تاثیر را بر کاهش رضایت زناشویی دارد. این یافته نشان می دهد که میزان استفاده از فضای مجازی بیش از هرچیزی بر رابطه زوجین تاثیرگذار است علاوه براین میزان استفاده بسیار بااهمیت تر از نوع استفاده از این فضای مجازی می باشد.