Systematic Review of the Factors Affecting Environmental Crimes

Document Type : Research Paper

Author

Assistant Professor, Department of Sociology, Faculty of Humanities, Arak University, Arak, Iran

Abstract

Introduction:
Environmental crimes are one of the important topics of green criminology. Green criminology deals with crimes and damages that affect the environment, plants, and lives of domestic and wild animals. The results of various reports indicate that the 5 areas of illegal trade in wildlife, timber and forest trees, substances that destroy the ozone layer, discharge of hazardous waste, and illegal fishing outside of the prescribed time are among the most important and common types of environmental crimes in the world. Crimes against the environment are one of the major cases of environmental destruction that have now become important national and global issues. During the recent decades, many studies have been conducted to identify and explain environmental crimes though they have sometimes had conflicting and contradictory results, which create ambiguities in this issue. Due to the abundance and diversity of research conducted in the field of environmental crimes, a combination of research in this area, like a systematic review, is felt to be necessary. The main question of this research was as follows: What are the most important factors affecting environmental crimes?
 
 
Materials and Methods
The research method of this paper was based on a systematic review and meta-analysis. The method of systematic review presents a summary of research results in the form of a table and uses the technique of counting opinions. It is a kind of summary of the existing literature and writings about a specific scientific topic, which uses certain methods to search the literature and critically evaluate each research. In addition to the systematic review, the meta-analysis method was used in this study. The term ‘meta-analysis’ means analysis of analyses. A particular topic may have been replicated in various ways by using, for example, differently sized samples and conducting research in different countries under varied environmental, social, and economic conditions. Sometimes, the results appear to be reasonably consistent; others less so. Meta-analysis enables a rigorous comparison to be made rather than focusing on a subjective 'eyeballing'. However, the technique relies on all the relevant information being available for each of the examined studies. If some crucial factors like sample size and methodology are missing, then, no comparison is feasible. Meta-analysis allows us to compare or combine results across a set of similar studies. The units of analysis in individual studies are individual observations. In meta-analysis, the units of analysis are the results of individual studies. Meta-analysis is an objective and quantitative methodology for synthesizing the previous studies and research on a particular topic into an overall finding.
In meta-analysis, literature from written sources is placed in a systematic review to determine, based on previous studies, how much is the effect of one variable on another variable. Meta-analysis involves the results of studies as the unit of analysis, specifically results in the form of effect sizes. Obtaining these effect sizes does not require having access to the raw data, which are all-too-often unavailable. It is usually possible to compute these effect sizes from the data reported in papers resulting from the original, primary, or secondary analysis. Meta-analysis is a literature review to summarize the findings of various studies conducted on the same subject matter. It is used only when the examined studies are in the form of quantity studies.
In this study, articles were reviewed by using a systematic review, in which topics, such as research method, used variables, and the geographical area or territory under investigation are addressed. After the systematic review, the effect size of each variable is assessed. The population of this study included almost all scientific papers with the subject of factors related to environmental crimes published between 2001 and 2021. Finally, 44 papers were selected and analyzed. For analyzing the data collected from the relevant research, the comprehensive meta-analysis software was used for meta-analysis statistical calculations after coding the data. Also, Cohen's table was applied for interpreting the effect sizes.
 
Discussion of Results and Conclusion
The results of the systematic review showed that illegal wildlife hunters and then illegal wildlife dealers were among the most frequently investigated populations in the field of environmental crimes. Most of the research related to environmental crimes had been done in African regions. The regions of East Asia, North America, and Eastern and Western Europe were in the next ranks. The results showed that the process of law enforcement, market demand, and unemployment, compared to other variables, had a significant impact on environmental crimes.
The findings revealed that the relationship between market demand and environmental crimes in the studies reviewed was positive and significant (effect size = 0.51). The relationship between unemployment and livelihoods and environmental crimes in the studies reviewed was positive and significant (effect size = 0.38) as well. These results demonstrated that the combined effects of the relationship between the process of law enforcement and environmental crimes in the reviewed studies were equivalent to 0.32, thus being positive and significant.

Keywords

Main Subjects

Full Text

مقدمه

اسلیتر و تونکیس (1390) تقسیم کار، کالایی‌شدن، پولی‌‌شدن و محاسبه‎‍گری را از ویژگی‎‍های اصلی جامعۀ مدرن می‎‍دانند. ازنظر آنها این ویژگی‎‍ها، بسیاری از رفتارهای افراد جامعه را تنظیم می‌کند و از این طریق، نظم نوینی مبتنی بر بازار در جامعه شکل می‌گیرد. شکل‎‍گیری نظم نوین مبتنی بر بازار، بیشتر در تقسیم کار صدق می‎‍کرد و کالایی‌شدن و محاسبه‎‍گری، از ویژگی‎‍های جامعۀ بازار بودند که نقش کمتری در نظم جامعه داشتند. جست‌وجوی سود و منفعت‌طلبی، به شکل‎‍های مختلفی در افراد جامعۀ مدرن رخ می‌دهد. افراد با درگیرشدن در فرایندهای کالایی‌کردن در حوزه‎‍های جدید زندگی بشری و به وجود آوردن بازارهای جدید، به‌دنبال کسب منفعت می‌روند. محیط‌زیست، یکی از این حوزه‎‍های جدید است که به‌عنوان کالا در خدمت بازار و افراد جامعه برای کسب سود بیشتر قرار می‌گیرد (Brisman and South, 2013: 3).

وایت[1] (2010) بیان می‎‍کند که پویایی در کسب سود و کالایی‌کردن طبیعت به‌صورت ذاتی، به فساد، بی‎‍اخلاقی و رفتارهای انحرافی و مجرمانه منجر می‎‍شود. یکی از رفتارهایی که درنتیجۀ کالایی‌شدن طبیعت و محاسبه‎‍گری افراد در جامعۀ بازار اتفاق می‌افتد، جرائم زیست‎‍محیطی[2] است. جرائم محیط‌زیستی یکی از موضوعات مهم جرم‎‍شناسی سبز[3] است. جرم‎‍شناسی سبز، جرائم و آسیب‎‍هایی را بررسی می‌کند که بر محیط‎‍زیست، گیاهان و زندگی حیوانات اهلی و وحشی تأثیر می‎‍گذارد. از اوایل دهۀ 1990 میلادی که لینچ[4] (1990) برای اولین بار از اصطلاح جرم‎‍شناسی سبز استفاده کرد، این حوزه بخش مهمی از مطالعات و تحقیقات جرم‎‍شناسان را به خود اختصاص داد. در همین راستا، گزارش جرائم محیط‌زیستی پلیس بین‎‍الملل[5] (2012)، حکایت از این دارد که پنج حوزۀ تجارت غیرقانونی حیات‎‍وحش، الوار و درختان جنگلی و مواد مخرب لایۀ ازون به‌همراه تخلیۀ زباله‎‍های خطرناک و ماهی‎‍گیری غیرقانونی و خارج از زمان مقرر، از‌جمله مهم‎‍ترین و شایع‎‍ترین انواع جرائم محیط‌زیستی در جهان‌اند.

تراکنش بالای پول در این نوع جرائم، با جایگزین‌کردن فعالیت‎‍های غیرقانونی در اقتصاد به‌جای فعالیت‎‍های تجاری مشروع، به انحلال و نابودی یک جامعه منجر می‎‍شود. در این وضعیت، دولت، سیستم مالیات بر درآمد و کسب و کار مشروع، تحلیل می‎‍روند. همچنین یک درصد نامشخصی از این درآمدهای ناشی از جرائم محیط‌زیستی با پول‌شویی و مصرف متظاهرانه به اقتصاد قانونی وارد می‎‍شود. فرصت‎‍ها، مدیریت و توسعۀ آیندۀ جامعه به‌وسیلۀ افزایش جرائم محیط‌زیستی، در حال تهدید است. این تهدید به‌طوری است که اهداف توسعه و حکمرانی یک حکومت را متزلزل می‌کند. خطر جرائم محیط‌زیستی به‌سرعت محیط‎‍زیست، درآمدهای ناشی از منابع طبیعی، امنیت کشور و توسعۀ پایدار را تهدید می‎‍کند (Nellemann et al., 2015: 15).

برای نشان‌دادن اهمیت جرائم محیط‌زیستی، به نقش و جایگاه آن در توسعۀ پایدار اشاره می‌شود. توسعۀ پایدار به معنای تلفیق اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست‎‍محیطی برای حداکثرسازی رفاه انسان فعلی، بدون آسیب به توانایی نسل‎‍های آتی برای برآوردن نیازهایشان است (Stoddart, 2011: 17). توسعۀ پایدار چهار بعد اقتصادی، اجتماعی، زیست‎‍محیطی و سیاسی دارد. در بعد اقتصادی، رفاه فرد و جامعه باید ازطریق استفادۀ بهینه و کارایی منابع طبیعی و توزیع عادلانۀ منافع حداکثر شود، بعد اجتماعی به رابطۀ انسان و انسان، توسعۀ فرهنگ‎‍های مختلف و برابری و رفع فقر مربوط می‎‍شود، بعد زیست‎‍محیطی با حفاظت و تقویت پایۀ منابع فیزیکی، بیولوژیکی و اکوسیستم مرتبط است و رابطۀ طبیعت و انسان را بررسی می‌کند و بعد سیاسی به قانون، سیاست‌گذاری‎‍ها، برنامه‎‍ریزی، بودجه‎‍بندی، نهادسازی تنوع و تکثرگرایی، احترام به حقوق انسانی و مشارکت مؤثر مردم در تصمیم‌گیری توجه دارد (UN Global Sustainable Development Report, 2014: 43). با توجه به بعد محیط‌زیستی توسعۀ پایدار و هدف اصلی آن که حفاظت از محیط‎‍زیست است، بیان می‌شود که وقوع جرائم محیط‌زیستی در تناقض با هدف حفاظت از محیط‎‍زیست قرار دارد و باید به اهمیت وقوع این نوع جرائم در ایجاد اختلال در دستیابی به توسعۀ پایدار، بیشتر توجه کرد.

با توجه به رشد مطالعات مرتبط با جرائم محیط‌زیستی طی دو دهۀ گذشته و نتایج گاهی متناقض و متضاد، نیاز به یک مطالعه از نوع مروری و مبتنی بر مطالعات پیشین، احساس می‎‍شود تا باعث رفع تناقضات[6] شود و یک نتیجۀ کلی را ارائه کند؛ بنابراین در این مطالعه تلاش شد تا یک جمع‎‍بندی کلی از متغیرهای مستقل مؤثر بر جرائم محیط‌زیستی در اختیار متخصصان این حوزه قرار گیرد. این مطالعه درصدد پاسخ به این سؤال است که «چه متغیرهای مستقلی بیشترین تأثیر را بر جرائم محیط‌زیستی در تحقیقات مرورشده دارند؟» یکی از دلایل اهمیت این تحقیق، این است که با شناسایی جرائم محیط‌زیستی و تبیین آن، می‎‍توان آگاهی عمومی را دربارۀ این نوع جرائم و علل آن به وجود آورد. همچنین این آگاهی زمینه را برای درک عمیق افراد جامعه دربارۀ آثار منفی جرائم محیط‌زیستی بر محیط‎‍زیست طبیعی، توسعۀ پایدار و حقوق بشر فراهم می‎‍کند. افزایش آگاهی نسبت‌به این جرائم، به تشکیل گروه‎‍های محافظ محیط‌زیست و جلوگیری از استمرار ارتکاب این نوع جرائم منجر می‌شود.

 

پیشینۀ نظری

در بخش پژوهش و پیشینۀ تحقیق در مطالعات مروری، بیشتر نظریاتی ارائه می‎‍شود که رابطۀ بین متغیرهای مستقل و وابسته را توضیح می‎‍دهند (Cooper, 2009). در این بخش هم، بیشتر نظریات تبیین‎‍کنندۀ جرائم محیط‌زیستی مرور می‎‍شوند.

جرائم محیط‌زیستی یکی از شاخه‎‍های جرم‎‍شناسی سبز و این حوزه، یک حوزۀ خاص پژوهشی و تخصصی در حال رشد است. در این حوزه، خرده‌حوزه‎‍ها و رویکردهای متفاوتی وجود دارد که مفهوم‎‍بندی‎‍های متفاوت از مسئله و چگونگی پاسخ به آن را نشان می‎‍دهد (White, 2010: 5). وایت (2013) پنج رویکرد نظری مختلف را در حوزۀ جرم‎‍شناسی سبز از هم منفک می‎‍کند که در ادامه، توضیح هرکدام از آنها ارائه می‎‍شود.

1-رویکرد رادیکال جرم‎‍شناسی سبز: این رویکرد با ماهیت رادیکال، دامنه‎‍ای از موضوعات مرتبط با آسیب‎‍های محیط‌زیستی و جرائم علیه طبیعت را شامل می‎‍شود. در این رویکرد، نظریات مهمی وجود دارد که از مهم‎‍ترین آنها به نظریۀ اقتصاد سیاسی جرائم سبز لینچ و استریتسکی[7] (2002)، نظریۀ چرخۀ ادواری تولید[8] اشنایبرگ[9] (2008) و نظریۀ انتخاب عاقلانه اشاره می‌شود. مدل رادیکال اقتصاد سیاسی بر عوامل اصلی سیاسی و اقتصادی-‎‍اجتماعی متمرکز است که به جرم منجر می‎‍شوند. لینچ[10] (1990) برای بررسی جرائم محیط‌زیستی، بیشتر بر نظریات اقتصاد سیاسی تأکید دارد. در دیدگاه او، ابعاد اقتصاد سیاسی جرائم محیط‌زیستی به‌همراه درک مشکلات محیط‌زیستی زمان حاضر و ارتباط آن با اقتصاد سیاسی جامعه، باید بررسی شوند. لینچ و استریتسکی (2002) دامنۀ جرم‎‍شناسی محیط‌زیستی را گسترش می‎‍دهند تا عدالت محیطی را در این جرائم مطالعه کنند.

اشنایبرگ (2008) در قالب نظریۀ چرخۀ ادواری تولید، معتقد است که مشکلات محیط‎‍زیستی از چرخۀ تولید تازه ظهور پدیدار می‎‍شوند و در مرکز آن، این سیستم بر مبنای محرک قوی برای گسترش تولید و بازارها در نظام سرمایه‎‍داری بر پا شده است. در منطق چرخۀ ادواری تولید، سرمایه هم جایگزین کارگران شد و هم مستلزم مقادیر رو به رشدی از منابع طبیعی به‌عنوان مواد خام، برای به حرکت درآوردن ماشین‎‍آلات جدید (انرژی، آب) و مکان‎‍های زباله بود. در همین راستا استریتسکی و همکاران[11] (2013) اقتصاد سیاسیِ جرائم محیط‌زیستی و تأثیر ساختاری نظام سرمایه‎‍داری را بر شکار و تجارت غیرقانونی حیات‌وحش به‌صورت تجربی بررسی کردند.

 2-رویکرد جرم‎‍شناسی جهان بوم[12]: ازنظر وایت (2013)، تمرکز اصلی در جرم‎‍شناسی جهان بوم بر ماهیت بین‎‍المللی آسیب‎‍های محیط‌زیستی، راه‎‍های تخریب اکوسیستم و جانداران وحشی و اهلی در سطح جهانی است. وایت (2011) بیان می‎‍کند که معیارهای اکولوژیکی بررسی‌شده، باید در آسیب‎‍های محیط‌زیستی تحلیل شوند. در این تحلیل‎‍ها باید اهمیت مقیاس در نظر گرفته شود و سطوح محلی، ملی و بین‎‍المللی این مقیاس‎‍ها در آسیب‎‍های محیط‌زیستی لحاظ شود. نظریۀ جرم‎‍شناسی تغییرات آب و هوایی اگنیو[13] (2012)، یکی از مهم‎‍ترین و جدیدترین نظریات این رویکرد است که در سطح خرد و کلان قرار دارد. سطح خرد این نظریه به ادراک افراد از تغییرات آب و هوایی اشاره دارد که چطور به جرائم محیط‌زیستی منجر می‌شود.

3-رویکرد جرم‎‍شناسی محیطی[14]: یکی از رویکردها در نظریات جرم‎‍شناسی مرسوم، برای بررسی جرائم زیست‎‍محیطی، رویکرد جرم‎‍شناسی محیطی است که بیشتر بر جرم‎‍شناسی مبتنی بر مکان، فرصت‎‍های محیطی ارتکاب جرم و پیشگیری موقعیتی از جرائم محیط‌زیستی تمرکز دارد (White, 2013: 51).

با توجه به ماهیت جرائم محیط‌زیستی و ارتباط آن با مکان، فضا و موقعیت ارتکاب این نوع جرائم، رویکرد جرم‎‍شناسی محیطی می‎‍تواند تبیین‎‍کنندۀ مناسبی برای این نوع از جرائم باشد؛ برای مثال، ول اسمیت[15] (2010) مدعی است که پیشگیری موقعیتی از جرم، به کاهش جرائم محیط‌زیستی، به‎‍خصوص جرائم مرتبط با تجارت غیرقانونی حیوانات وحشی منجر می‎‍شود. در این رویکرد، نظریات مهمی وجود دارد که از مهم‎‍ترین آنها به نظریۀ فعالیت روزمره[16] و نظریۀ کاهش تقاضای بازار[17] اشاره می‌شود.

4-رویکرد جرم‎‍شناسی حفاظتی[18]: با وجود پیشرفت‎‍های چشمگیر جرم‎‍شناسان در زمینۀ جرم‎‍شناسی سبز و تعریف از آسیب‎‍ها و جرائم محیط‌زیستی در دهۀ اخیر، هنوز محدودیت‎‍هایی در جرم‎‍شناسی و جامعه‎‍شناسی برای بررسی جرائم محیط‌زیستی وجود دارد. با وجود بررسی مناسب مفاهیم قدرت، تضاد، نژاد و بی‎‍عدالتی توسط نظریات جرم‎‍شناسی، این نظریات هنوز محدودیت‎‍هایی دربارۀ بررسی آسیب‎‍ها، هزینه‎‍ها و فواید رفتارهای بشری مؤثر بر طبیعت دارد. با وجود این محدودیت‎‍ها، وجود رویکردی چند رشته‎‍ای در جرم‎‍شناسی سبز، ضروری به نظر می‎‍رسد (White, 2008: 134).

گیبز و همکاران[19] (2010) چهارچوب جرم‎‍شناسی حفاظتی را پیشنهاد می‎‍دهند که درصدد بررسی محدودیت‎‍های برخی رویکردهای جرم‎‍شناسی سبز است. جرم‎‍شناسی حفاظتی یک تلاش اولیه برای ساختن رهیافتی برای تعمیم آگاهی و دانش دربارۀ جرائم و خطرات محیط‌زیستی، با استفاده از اصول قیاسی در رشته‎‍های جرم‎‍شناسی، مدیریت منابع طبیعی و مدیریت بحران است. چهارچوب جرم‎‍شناسی حفاظتی برای جرائم محیط‌زیستی و موضوعات مرتبط با خطر و جرم به کار برده می‌شود؛ برای مثال به خطراتی اشاره می‌شود که آسیب‎‍های محیط‌زیستی یا قانونی درنتیجۀ فعالیت‎‍های مجرمانه و رفتارهای پرخطر به بار می‎‍آورد. در اینجا به مشکلات قانونی یا نحوۀ اجرای آن هم اشاره می‌شود که نه‌تنها مانع وقوع جرائم محیط‌زیستی نمی‎‍شود، در برخی موارد به وقوع بیشتر آن هم منجر می‎‍شود (Apel, 2013: 71).

5-رویکرد فرهنگی جرم‎‍شناسی سبز[20]: با توجه به گسترۀ حوزۀ مفهوم و نظری جرم‎‍شناسی سبز، سوث و بریثمن[21] (2014) پیشنهاد ترکیب این حوزه از جرم‎‍شناسی را با حوزۀ جرم‎‍شناسی فرهنگی در قالب رویکرد فرهنگی جرم‎‍شناسی سبز ارائه داده‎‍اند. جرم‎‍شناسان فرهنگی، جرم را به‌عنوان یک پدیدۀ خرده‎‍فرهنگی مفهوم‎‍بندی می‎‍کنند و بر پویایی سبک‎‍های خرده‎‍فرهنگ‎‍ها، به‌عنوان تعریف‎‍ از خصوصیات درونی و برونی آنها متمرکز می‎‍شوند. آنها توجهات زیادی را به پویایی‎‍های رسانه و اقدامات فرهنگی مشوق رفتارهای مجرمانه، مبذول می‎‍دارند (Brisman and South, 2013: 119).

در این رویکرد بر فرایندهای جامعه‎‍پذیری تأکید فراوانی می‎‍شود. در این فرایند استدلال می‎‍شود که جرائم محیط‌زیستی به‌علت تأثیر فرهنگ، خرده‎‍فرهنگ و گروه بر رفتار افراد است. بیشتر تبیین‌ها در این قسمت بر نظریۀ پیوند افتراقی ساترلند[22] (1947) استوار است. جونز و همکاران[23] (2008) دربارۀ جرائم محیط‌زیستی بیان می‎‍کنند که در تعامل با دیگران و شرایط اجتماعی، هم آموزش‎‍هایی برای ارتکاب جرائم محیط‌زیستی، مثل شکار غیرقانونی داده می‎‍شود و هم ارزش‎‍ها و مکانیزم‎‍های دفاعی روان‌شناختی، از ارتکاب جرائم محیط‌زیستی قبح‎‍زدایی می‎‍کنند. رویکردهای نظری مرورشده به‌طور خلاصه، در جدول 1 نشان داده می‎‍شود.

 

روش

مرور نظام‌مند[24]، روشی است که خلاصه‎‍ای از نتایج پژوهش‎‍ها را در قالب جدول ارائه و از تکنیک شمارش نظرها استفاده می‎‍کند. مرور نظام‌مند، نوعی تلخیص پژوهش‌ها و نوشته‎‍های موجود دربارۀ موضوع مشخص علمی است که روش‎‍های معینی را برای جست‌وجو در پیشینه و ارزیابی انتقادی تک‌تک تحقیقات به کار می‎‍برد (Littell et al., 2008). در کنار مرور نظام‌مند در این مطالعه به‌عنوان روش اصلی، از روش فراتحلیل[25] هم استفاده شده است. فراتحلیل، ترکیب نتایجِ مطالعات کمی متعدد است که تمامی یک سؤال خاص را بررسی کرده‌اند. تحلیل‎‍ها بر همۀ مطالعات موجود در این موضوع متمرکز است که این تحلیل‎‍ها یا خلاصه‌ای از نتایج منتشر‌شده است و یا از داده‎‍های به‌ دست ‌آمده از مطالعات انجام می‎‍شود (Petitti, 2001). فراتحلیل، نوع پیشرفته‎‍ و روش‎‍مند مرور نظام‌مند است که از ابزارهای آماری، بیشتر استفاده می‎‍کند (Burns & Burns, 2008).

چهارچوب نمونه‌گیری این مقاله، همۀ مطالعات منتشر‌شده طی سال‎‍های 1380 (2001 میلادی) تا 1400 (2021 میلادی) با موضوع جرائم محیط‌زیستی در پایگاه‎‍های نمایۀ مقالات در داخل (مقالات موجود در پایگاه مگیران) و خارج از کشور (مقالات موجود در پایگاه الزویر) است. دلیل انتخاب این پایگاه‎‍ها، گستردگی و نمایه‌شدن تعداد بیشتر مقالات در این پایگاه‎‍ها، نسبت‌به دیگر پایگاه‎‍هاست. معیارهای ورود و خروج هم بررسی موضوع جرائم محیط‌زیستی در عنوان مقالات است. در ابتدا 12 مقالۀ داخلی و 87 مقالۀ خارجی مرتبط با موضوع پیدا شد؛ سپس با توجه به معیارهای مرتبط‌بودن متن مقاله، به موضوع جرائم محیط‌زیستی و وجود داده‎‍های مورد نیاز برای محاسبۀ اندازۀ اثر[26]، این تعداد پالایش و درنهایت 7 مقالۀ داخلی و 37 مقالۀ خارجی تجزیه و تحلیل شد. مهم‌ترین اطلاعاتی که در مرحلۀ استخراج داده‎‍ها باید به دست آید، اطلاعات مربوط به محاسبۀ اندازة اثر است. در این مقاله اطلاعاتی مثل ضریب همبستگی، حجم نمونه و جهت رابطه از مطالعات مرورشده استخراج شد. در مرحلۀ چهارم، اندازۀ آثار متغیرهای مستقل مؤثر بر جرائم محیط‌زیستی با استفاده از نرم‌افزار فراتحلیل جامع[27] محاسبه شد. در مرحلۀ پنجم، برای تفسیر اندازۀ آثار محاسبه‌شده از جدول کوهن[28] (1988) استفاده شد که اندازۀ آثار کمتر از 3/0، از 3/0 تا 5/0 و 5/0 و بیشتر از آن را به ترتیب در حد کم، متوسط و زیاد ارزیابی می‎‍کند.

 

جدول 1- خلاصۀ رویکردهای نظری مرور‌شده

Table 1- Summary of reviewed theoretical approaches

رویکردها

نظریات موجود در رویکرد

گزاره‎‍های اصلی

رویکرد رادیکال

جرم‎‍شناسی سبز

 

-نظریۀ اقتصاد سیاسی جرائم سبز لینچ و استریتسکی (2002)

-نظریۀ چرخۀ ادواری تولید اشنایبرگ (2008)

 

-منفعت‎‍طلبی افراد و شرکت‎‍ها در جامعۀ سرمایه‎‍داری، به آسیب و تخریب محیط‎‍زیست منجر می‌شود.

-افزایش تولید و بازار در نظام سرمایه‎‍داری، ازطریق افزایش استفاده از مواد خام، به تخریب محیط‎‍زیست منجر می‎‍شود.

-برداشت بیش از حد مواد خام از طبیعت، به بی‎‍عدالتی اکولوژیک و محیط‎‍زیستی و درنهایت تخریب محیط‎‍زیست منجر می‌شود.

رویکرد

جرم‎‍شناسی جهان بوم

-نظریۀ جرم‎‍شناسی تغییرات آب و هوایی اگنیو (2012)

-برخی از تغییرات آب و هوایی به‌سبب فعالیت‎‍های مخرب محیط‎‍زیست افراد و شرکت‎‍هاست.

-افزایش فشار و کاهش کنترل اجتماعی بر اثر تغییرات آب و هوایی، زمینه‎‍ را برای ارتکاب جرائم محیط‌زیستی در افراد فراهم می‌کند.

رویکرد

جرم‎‍شناسی محیطی

-نظریۀ فعالیت‎‍های روزمره

-نظریۀ کاهش تقاضای بازار

-وجود هدف مناسب، مجرم با انگیزه و نداشتن نگهبان، احتمال ارتکاب جرائم محیط‌زیستی را افزایش می‎‍دهد.

-فرصت‎‍های ارتکاب جرائم در توزیع جرم در فضا و زمان اهمیت دارد.

-وجود بازار و عرضه و تقاضا برای کالاهای غیرقانونی، یکی از محرک‎‍های ارتکاب جرائم است.

رویکرد

جرم‎‍شناسی حفاظتی

-نظریۀ بازدارندگی مجازات

-نظریۀ فرایند اجرای قوانین محیط‌زیستی وایت (2008)

-ترس از اجرای دقیق قانون و مجازات، احتمال ارتکاب جرائم محیط‌زیستی را کاهش می‎‍دهد.

-وضع‌نکردن قوانین محیط‌زیستی مناسب، اجرای مؤثر آن را دچار مشکل کرده است.

-مشکلات در وضع، اجرا و ضمانت اجرای قوانین محیط‌زیستی، به افزایش جرائم محیط‌زیستی منجر می‎‍شود.

رویکرد فرهنگی

جرم‎‍شناسی سبز

-بازنمایی رسانه‎‍ای فرال[29] (2003)

-نظریۀ کالایی‌شدن طبیعت بریثمن و سوث[30] (2013)

-نظریۀ پیوند افتراقی ساترلند (1947)

-فنون خنثی‌سازی سایکز و ماتزا[31] (1957)

-بازنمایی رسانه‎‍ای جرائم محیط‌زیستی، بر توجه افراد به محیط‎‍زیست و تخریب آن تأثیر می‎‍گذارد.

-کالایی‌شدن طبیعت به تخریب محیط‎‍زیست و بی‎‍عدالتی اکولوژیکی منجر می‎‍شود.

-فرهنگ ازطریق جامعه‎‍پذیری، رفتارهای مخرب محیط‎‍زیست را تقویت می‌کند.

-فرهنگ ازطریق جامعه‎‍پذیری، رفتارهای مخرب محیط‎‍زیست را توجیه می‌کند.

 

 

یافته‎‍های تحقیق

نتایج جدول 2 نشان می‎‍دهد 84درصد (37 مورد) از تحقیقات انجام‌شدۀ مورد بررسی، در خارج از کشور انجام شدند. همچنین تحقیقات انجام‌شده در داخل کشور با موضوع جرائم محیط‌زیستی با 16درصد (7 مورد) در ردۀ بعدی قرار دارند. این نتایج حکایت از این دارد که هنوز در داخل کشور به‌عنوان مسئله و موضوع پژوهشی، به انجام تحقیقات مرتبط با جرائم محیط‌زیستی توجه نمی‌شود.

 

جدول 2- توزیع فراوانی و درصدی برحسب محل انجام تحقیق

Table 2- Distribution of frequency and percentage according to the location of the research

محل انجام تحقیق

تعداد

درصد

خارجی

37

84

داخلی

7

16

جمع کل

44

100

 

نتایج جدول 3 دربارۀ حوزۀ مطالعاتی در تحقیقات مرور‌شده در زمینۀ جرائم محیط‌زیستی، حکایت از این دارد که 25 مورد (57درصد) از مطالعات مرور‌شده توسط محققان جامعه‌شناس و حدود 8 مورد (18درصد) از مطالعات توسط محققان علوم زیستی و محیط‌زیستی نگارش شده است. کمترین میزان به محققان رشتۀ اقتصاد با 5 مورد (11درصد) مربوط است.

 

جدول 3- توزیع فراوانی و درصدی برحسب حوزۀ مطالعاتی تحقیقات مرورشده[32]

Table 3- Distribution of frequency and percentage according to the field of study of the reviewed researches

حوزۀ مطالعاتی

تعداد

درصد

جامعه‌شناسی

25

57

علوم زیستی و زیست‌محیطی

8

18

حقوق

6

14

اقتصاد

5

11

جمع کل

16

100

 

مطابق نتایج جدول 4 [33] در تحقیقات مرور‌شده، داده‌ها بیشتر از روش‎‍های کیفی مثل نظریۀ زمینه‎‍ای و تکنیک مصاحبه جمع‎‍آوری شد، به‌طوری که حدود 7/48درصد از تحقیقات مرور‌شده از تکنیک مصاحبه برای جمع‎‍آوری داده استفاده کردند. بعد از مصاحبه، داده‎‍های ثانویه بیشترین میزان را با حدود 36درصد به خود اختصاص داد. پرسش‌نامه و روش‎‍های اسنادی به ترتیب با 34 و 5/29درصد، رتبه‎‍های بعدی ابزار تحقیق استفاده‌شده را به خود اختصاص دادند.

 

جدول 4- انواع تکنیک جمع‎‍آوری اطلاعات در تحقیقات مرور‌شده

Table 4- Types of data collection techniques in reviewed research

تکنیک جمع‌آوری داده

تعداد

درصد (از 44 تحقیق)

مصاحبه (روش نظریۀ زمینه‎‍ای)

21

7/48

دادۀ ثانویه (روش سری زمانی)

16

36

پرسش‌نامه (روش پیمایش)

15

34

اسنادی (روش تحلیل محتوا)

13

5/29

 

نتایج جدول 5 دربارۀ متغیرهای مستقل، نشان می‎‍دهد متغیر اجرای نامناسب قانون، یکی از مهم‎‍ترین متغیرهای مؤثر بر ارتکاب جرائم محیط‌زیستی است، به‌طوری که حدود 25درصد از تحقیقات مرور‌شده به این عامل به‌عنوان عامل مؤثر بر جرائم محیط‌زیستی اشاره کردند. بعد از این مورد، متغیر تقاضای بازار یکی از انگیزه‎‍های مهم مجرمان محیط‎‍زیست برای ارتکاب جرم بود. بیکاری، فساد سازمان‌یافته، عادات سنتی و در‌نهایت مصرف شخصی، جزء عوامل بعدی مؤثر بر این نوع جرائم‌اند. به‌طور کلی در قسمت عوامل مؤثر بر انواع جرائم محیط‌زیستی، بیان می‌شود که عوامل اقتصادی، محیطی و حقوقی، نقش مهمی در ارتکاب این نوع از جرائم دارند.

جدول 5- متغیرهای مستقل حاضر در فرضیات در تحقیقات مرور‌شده[34]

Table 5- The independent variables included in the hypotheses in the reviewed research

متغیرهای مستقل حاضر در فرضیات

تعداد

درصد (از 44 تحقیق)

اجرای نامناسب قانون

11

25

تقاضای بازار

7

16

بیکاری

6

14

فساد سازمان‌یافته

5

11

عادات سنتی

5

11

مصرف شخصی

4

9

 

نتایج جدول 6 دربارۀ جامعۀ آماری، نشان می‎‍دهد شکارچیان غیرقانونی حیات‌وحش، یکی از پرتکرارترین جوامع آماری بررسی‌شده در حوزۀ جرائم محیط‌زیستی است، به‌طوری که حدود 5/29درصد از تحقیقات مرور‌شده، این جامعۀ آماری را بررسی کرده‎‍اند. بعد از این مورد، دلالان غیرقانونی حیات‌وحش، یکی از پرتکرارترین جوامع آماری در این حوزه بود. ماهی‌گیران غیرقانونی، کشاورزان و دانشجویان در رده‎‍های بعدی، بیشترین تعداد تکرار جامعۀ آماری قرار گرفتند.

 

جدول 6- جامعۀ آماری در تحقیقات مرور‌شده

Table 6- Statistical population in reviewed research

جامعۀ آماری تحقیقات

تعداد

درصد (از 44 تحقیق)

شکارچیان غیرقانونی حیات ‌وحش

13

5/29

دلالان غیرقانونی حیات‌وحش

12

28

ماهی‌گیران غیرقانونی

7

16

کشاورزان

3

7

دانشجویان

2

5/4

 

نتایج جدول 7 دربارۀ منطقه یا قلمرو جغرافیایی بررسی‌شده، نشان می‎‍دهد بیشتر این تحقیقات در منطقۀ آفریقا (کشورهای تانزانیا، نامیبیا، زیمباوه) با 18درصد انجام شده است. بعد از آن منطقۀ شرق آسیا (کشورهای چین، فیلیپین، ویتنام، اندونزی) با 16درصد قرار دارد. مناطق آمریکای شمالی (کشورهای ایالات‌متحده و کانادا)، شرق (کشور روسیه) و غرب اروپا (کشورهای انگلستان و سوئد) هم در رده‎‍های بعدی قرار دارند.

 

جدول 7- منطقه یا قلمرو جغرافیایی بررسی‌شده

Table 7- The geographical area or territory under investigation

منطقه یا قلمرو جغرافیایی بررسی‌شده

تعداد

درصد (از 44 تحقیق)

آفریقا (تانزانیا، نامیبیا، زیمباوه)

8

18

شرق آسیا (چین، فیلیپین، ویتنام، اندونزی)

7

16

آمریکای شمالی (ایالات‌متحده و کانادا)

6

14

شرق اروپا (روسیه)

4

9

غرب اروپا (انگلستان، سوئد)

4

9

غرب آسیا (ایران)

2

5/4

 

محاسبۀ اندازۀ آثار

شش مورد از بیشترین اندازه‎‍های اثر متغیرهای مؤثر بر جرائم محیط‌زیستی، در جدول 8 نشان داده شده است. معناداری آزمون ناهمگونی برای متغیر مستقل تقاضای بازار نشان می‎‍دهد این مطالعات، همگون نیستند و باید مدل تصادفی و اندازۀ آثار تصادفی را تفسیر کرد. نتایج آثار تصادفی حکایت از این دارد که ارتباط تقاضای بازار با جرائم زیست‎‍محیطی، در هفت مطالعۀ مرور‌شده برابر 51/0 است که مطابق نظر کوهن (1988)، میزان این اندازۀ اثر در حد زیاد قرار دارد. معناداربودن آزمون ناهمگونی ارتباط بیکاری با جرائم محیط‌زیستی نشان می‎‍دهد که باید از اندازۀ آثار تصادفی استفاده کرد و اندازۀ این اثر برابر 38/0 است که با توجه به معیار کوهن در حد متوسط است. نتایج آثار تصادفی برای رابطۀ اجرای نامناسب قانون و جرائم محیط‌زیستی در 11 مطالعه، برابر 32/0 است که با توجه به معیار کوهن، در حد متوسط ارزیابی می‎‍شود. نتایج اندازۀ آثار تصادفی، حکایت از این دارد که ارتباط بین فساد سازمان‌یافته با جرائم محیط‌زیستی در 11 مطالعه برابر با 29/0 است که با توجه به معیار کوهن، در حد کم قرار دارد.

معنادارنبودن آزمون ناهمگونی در متغیر عادات سنتی، حکایت از این دارد که مطالعات همگون‌اند و باید از اندازۀ آثار ثابت استفاده کرد. نتایج آثار ثابت حکایت از این دارد که ارتباط عادات سنتی با جرائم زیست‎‍محیطی، در پنج مطالعۀ مرور‌شده برابر با 15/0  است که در حد کم ارزیابی می‎‍شود. اندازۀ آثار ثابت ارتباط مصرف شخصی با جرائم محیط‌زیستی که در چهار مطالعۀ مرور‌شده برابر 13/0 است که در حد کم قرار دارد.

 

 

جدول 8- اندازۀ آثار متغیرهای مستقل بر جرائم محیط‌زیستی

Table 8- The effects size of the independent variables on environmental crimes

     آمارۀ

متغیرهای

مستقل

تعداد مطالعه

آثار ترکیبی ثابت

آثار ترکیبی تصادفی

فاصلۀ ‎‍اطمینان آثار ثابت

فاصلۀ ‎‍اطمینان آثار تصادفی

آزمون همگنی

درجۀ آزادی

تقاضای بازار

7

*53/0

*51/0

58/0-47/0

65/0-30/0

*1/14

6

بیکاری

6

*40/0

*38/0

43/0-37/0

48/0-24/0

*4/79

5

اجرای نامناسب قانون

11

*30/0

*32/0

33/0-27/0

48/0-14/0

*2/209

10

فساد سازمان‌یافته

5

*27/0

*29/0

32/-22/0

40/0-17/0

*1/17

7

عادات سنتی

5

*15/0

*15/0

20/0-10/0

20/0-10/0

24/0

4

مصرف شخصی

4

*13/0

*13/0

19/0-08/0

19/0-08/0

5/1

3

* به معنای سطح معناداری کمتر از 05/0 است.

 

 

جمع‎‍بندی و نتیجه‎‍گیری

یکی از موضوعات مهم و درخور توجه در حوزۀ محیط‎‍زیست، بررسی جرائم محیط‌زیستی است تا با شناسایی و تبیین آن، گامی در جهت مقابله با تخریب محیط‌زیست برداشته شود که این تحقیق این مسئله را بررسی می‌کند. نتایج اندازۀ آثار نشان می‎‍دهد متغیرهای تقاضای بازار، بیکاری و تأمین معیشت و اجرای نامناسب قانون، بر جرائم محیط‌زیستی تأثیرگذارترند. در تبیین تأثیر تقاضای بازار بر جرائم محیط‌زیستی مبتنی بر نظریۀ اشنایدر[35] (2008)، جرم‎‍شناسان محیطی برای درک و تبیین رفتارهای مجرمانه بر حوادث مجرمانه با تأکید بر مکان، فضا و هدف آن رویداد تأکید می‎‍کنند. این رویکرد بیشتر محققان را تشویق می‎‍کند که بر فرصت‎‍های ساختاری برای تبیین جرم و الگوهای حوادث مجرمانه به‌جای انگیزه‎‍های روانی و اجتماعی متمرکز شوند، به‎‍طور کلی این رویکرد مدعی است که علت جرم، به ماهیت محیط‎‍های فیزیکی بستگی دارد. همچنین مطابق نظر ول اسمیت (2010)، می‎‍توان انتظار داشت که وقتی بازار جرائم محیط‌زیستی وجود داشته باشد، تمایل و انگیزۀ افراد برای ارتکاب این نوع جرائم بیشتر می‌شود. بیشترین جامعۀ آماری بررسی‌شده در تحقیقات مرور‌شده، شکارچیان حیات‌وحش بوده‎‍اند. وارچوال و همکاران[36] (2003) مدعی‌اند که شکارچیان حیات‌وحش عموماً به‌سبب کسب سود، دست به این جرائم می‎‍زنند. نِرس[37] (2011) دلایل ارتکاب جرائم محیط‌زیستی را بیشتر مرتبط با منفعت‎‍طلبی و کسب سود می‎‍داند و مدعی‎‍ است افراد این دسته، شاغلانی‌اند که به‌دلیل مشکلات اقتصادی مرتکب این جرائم می‎‍شوند. بنابراین با توجه به نتایج مطالعات قبلی، انتظار می‎‍رفت که شکارچیان حیات‌وحش به‌دلیل کسب سود و تقاضای بازار، به‌سمت ارتکاب جرائم محیط‌زیستی کشیده شوند که نتایج این تحقیق هم نشان می‎‍دهد بیشترین جامعۀ آماری بررسی‌شده در مطالعات مرورشده، شکارچیان‌اند و تقاضای بازار، یکی از علل اصلی ارتکاب این جرائم است.

 برای بررسی تأثیر بیکاری و تأمین معیشت بر جرائم محیط‌زیستی هم، می‎‍توان بیان کرد که ابعاد اقتصاد سیاسی جرائم محیط‌زیستی به‌همراه درک مشکلات محیط‌زیستی زمان حاضر و ارتباط آن با اقتصاد سیاسی جامعه، باید بررسی شوند. لینچ و استریتسکی (2002) دامنۀ جرم‎‍شناسی محیط‌زیستی را گسترش می‎‍دهند تا عدالت محیطی را در این جرائم مطالعه کنند. تحقیق حاضر هم در تأیید رویکرد رادیکال جرم‎‍شناسی سبز بیان می‎‍کند که بی‌عدالتی در مناطق مختلف و فراهم‌نبودن امکانات و فرصت‎‍های مشروع کسب درآمد، افراد را مجبور می‌کند تا از‌طریق جرائم مرتبط با محیط‌زیست، امرار معاش کنند. علاوه بر این، می‎‍توان این نتیجه را در یک سطح کلان‎‍تر هم تحلیل کرد. در چند دهۀ گذشته مطالعات مختلفی، رابطۀ انواع جرائم با سطوح مختلف توسعه را بررسی کردند که مطابق این نظریات، توسعۀ نامناسب بر جرم تأثیر می‎‍گذارد و سطوح بالای توسعه مانعی برای افزایش میزان جرم است (Bennett, 1991; Ortega et al., 1992). در سال‎‍های اخیر، تحقیقات جدیدی با رویکردهای نظری متفاوت دربارۀ فرایندهای توسعه و جرائم محیط‌زیستی انجام شده است (Del Frate, 1993; Hyatt and Trexler, 1997) . بنابراین می‎‍توان انتظار داشت که جرائم محیط‌زیستی در مناطقی با سطح توسعه‌یافتگی پایین، بیشتر از مناطقی باشد که سطح توسعه‌یافتگی بیشتری دارند. این سطح توسعه‌یافتگی در حوزه‎‍های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است. نتایج این تحقیق هم نشان می‎‍دهد جرائم محیط‌زیستی، بیشتر در مناطقی با سطح توسعه‌یافتگی پایین مثل قارۀ آفریقا انجام می‎‍شود؛ بنابراین می‎‍توان نتیجه گرفت که مناطق کمتر توسعه یافته، خصوصیاتی مثل بیکاری و هزینه‎‍های بالای زندگی را دارند و افراد برای رهایی از این مشکلات اقتصادی، در مقایسه با مناطق توسعه‌یافته، بیشتر به ارتکاب جرائم محیط‌زیستی ترغیب می‎‍شوند.

دربارۀ تأثیر روندهای اجرایی قوانین بر جرائم محیط‌زیستی، آکلا و کانون[38] (2004) بیان می‎‍کنند بیشتر چالش‎‍هایی که محافظان محیط‎‍زیست و سازمان‎‍های مقابله با جرائم محیط‌زیستی در کشورهای غربی با آن روبه‌رویند، در کشورهای جهان سوم، که تغییرات سریع اجتماعی و اقتصادی دارند و اقتدارگرایی و فساد در نهادها و سازمان‎‍های اجتماعی نمایان‎‍تر و با ثبات‎‍تر است، هم وجود دارد. وایت (2010) مواردی مثل همکاری‎‍های ضعیف بین‎‍ سازمانی، نارسایی‎‍ها در وضع و اجرای قوانین محیط‎‍زیستی، مهارت و دانش فنی ناکافی و فقدان نظارت اجرایی مؤثر و نظام مدیریت جامع را ازجمله چالش‎‍های اجرای قوانین محیط‎‍زیستی در کشورهای جهان، به‎‍خصوص کشورهای در حال توسعه می‎‍داند. بنابراین با توجه به اینکه بیشتر تحقیقات در مناطق در حال توسعه یا کمتر توسعه یافته مثل آفریقا، آسیا، شرق اروپا و آمریکای جنوبی انجام شده است، می‎‍توان انتظار داشت که نارسایی‎‍هایی قانونی و چالش‎‍های اجرای دقیق قوانین زیست‌محیطی بیشتر، اهمیت پیدا ‎‍کند.

 

پیشنهادهایی برای کاهش جرائم محیط‌زیستی

با توجه به نتایج حاضر و شناسایی عوامل مؤثر بر جرائم محیط‌زیستی، در ادامه پیشنهادهایی در جهت کاهش جرائم محیط‌زیستی ارائه می‎شود.

  • اختلال و حذف بازارها: در این اقدام دائماً باید بر فعالیت‎‍های بازارها نظارت شود که در آن شکارهای مرتبط با حیات‌وحش، خرید و فروش نشود. همچنین باید پروتیئن‎‍های جایگزین را برای ماهی و پرنده در بازار جایگزین کرد تا افراد برای مصرف آنها، مرتکب جرائم محیط‌زیستی نشوند.
  • کنترل ابزار و اسلحه: در این اقدام باید فروش وسایل شکار، مثل تورهای ماهی‎‍گیری یا شکار پرنده ممنوع شود. همچنین باید نظام مجوزدهی منسجم و قوی برای شکارچیان و صیادان برقرار شود.
  • منابع درآمدی جایگزین برای شکارچیان سنتی، مثل حمایت و تشویق از بوم‎‍گردی[39] و پرنده‌نگری[40]، به‌عنوان یکی از صنایع سبز در حوزۀ محیط‎‍زیست.
  • افزایش آگاهی به مردم دربارۀ اهمیت محیط‌زیست و خطرات احتمالی جرائم محیط‌زیستی ازطریق رسانه‌های گروهی، مثل تلویزیون و شبکه‌های اجتماعی مجازی.
  • تبلیغات رسانه‎‍ای «شکار با مجوز» برای شکار پرنده و «بگیر و رها کن» برای ماهی‎‍گیری.

 

 

جدول ۹- خلاصۀ مطالعات مرورشده

Table 9- Summary of reviewed studies

نویسندگان

سال

عنوان تحقیق

ابزار جمع‎‍‎‍آوری داده

مهم‎‍ترین نتایج

رمضانی قوام‌آبادی

1390

پیشگیری و سرکوب جرائم زیست‌محیطی در پرتو اقدامات سازمان‌های غیردولتی

اسنادی

در نظام حقوقی ایران، نقش کنشی سازمان‎‍های غیردولتی دربارۀ حفاظت از محیط‌زیست انکارناپذیر است؛ اما در مرحلۀ واکنشی، خلأهای بسیاری وجود دارد.

حیدرزاده

و مظفری‌زاده

1392

پیشگیری از جرائم زیست‌‌محیطی

اسنادی

صرف مداخلۀ دولت نیز در حفاظت از منابع آبزی کافی نیست و باید مدل اجتماعی مثل انجمن‎‍های مردم‌نهاد را در این زمینه مداخله کنند.

نجات و دبیری

1394

بررسی چالش‎‍های کیفری ناشی از اجرای مادۀ 688 قانون مجازات اسلامی

اسنادی

وجه تمایز تهدید بهداشت عمومی و آلودگی محیط‌زیست و میزان بازدارندگی مجازات تعیین‌شده نیز، از دیگر چالش‎‍های اجرای این ماده است.

پورهاشمی

و همکاران

1394

جرم‌انگاری تروریسم زیست‌محیط، چالش‎‍ها، هنجارها و راهبردها

اسنادی

جرم‌انگاری سبز نیز به‌عنوان یک راهبرد سبز، می‎‍تواند اقدامی برای مقابله با تروریسم زیست‌محیطی تلقی شود.

دلیری و همکاران[41]

2015

برآورد ماهی‎‍گیری غیرقانونی در سواحل خلیج‌فارس

دادۀ ثانویه

صید غیرقانونی میگو در هرمزگان به تخریب اکوسیستم و رکود اقتصادی منجر می‎‍شد. نتایج تحقیق، لزوم افزایش مدیریت و محافظت از منابع دریایی را هشدار می‎‍دهد.

پوربافرانی

و همتی

1395

نقد سیاست کیفری ایران در قبال جرائم زیست‌محیطی

اسنادی

سیاست کیفری جرائم زیست‌محیطی از مواردی نظیر تشتت قوانین، خلأ ضمانت اجراهای کارآمد، فقدان مراجع تخصصی در رسیدگی و ضعف مشارکت نهادهای مدنی رنج می‎‍برد.

میرمحمدتبار و همکاران[42]

2021

تقاضای بازار، فعالیت‌های روزمره و ماهی‎‍گیری غیرقانونی

پرسش‌نامه

مدل‌های معادلات ساختاری نشان می‌دهد حضور یک سرپرست توانا، حضور متخلف با انگیزۀ اقتصادی و تقاضای بازار، بیشترین تأثیر را بر صید غیرقانونی داشته است.

الیسون[43]

2003

شکار و ماهی‌گیری غیرقانونی: خنثی‌سازی تخلف در حیات‌وحش

مصاحبه

استفاده از عقلانیت و منفعت شخصی و انکار مسئولیت، یکی از محرک‎‍های ارتکاب شکارهای غیرقانونی است.

وارچال و همکاران[44]

2003

بازار غیرقانونی حیات‌وحش در جنوب آفریقا

مصاحبه، مشاهده و

دادۀ ثانویه

انگیزۀ بیشتر صیادان در این تحقیق به ترتیب تأمین معیشت، کسب سود، علاقه به جمع‎‍آوری گونه‎‍های نادر و دفع خطرات حیوانات وحشی در حیات‌وحش، اعلام شده بود.

لی و همکاران[45]

2005

تجارت حیات‌وحش و الزاماتی برای اجرای قانون در اندونزی

دادۀ ثانویه

تجارت حیات‌وحش تحت این برنامه، به محافظت بیشتر از منابع طبیعی و تجارت‎‍های غیرقانونی و خارج از برنامه، به تخریب و انقراض بیشتر گونه‎‍های جانوری منجر شده است.

وات

2009

اکتشاف سازمان‎‍دهی تجارت غیرقانونی حیات‌وحش در روسیه

مصاحبه

افراد فقیر برای رهایی از فقر و به‌دلیل بیکاری، نداشتن شغل ثابت و درآمد مکفی، به فعالیت در این حوزه گرایش دارند.

وات

2011

تجارت غیرقانونی حیوانات وحشی در روسیه

مصاحبه

تجارت غیرقانونی حیات‌وحش در روسیه، به‌دلیل ارتباط آن با فساد، جرائم بین‎‍المللی، جرائم سازمان‎‍یافته و تروریسم، به کاهش امنیت ملی در این کشور منجر می‎‍شود.

انتیکوت[46]

2011

فنون خنثی‎‍سازی جرائم محیط‎‍زیستی در انگلستان و ولز

مصاحبه

خنثی‎‍سازی به کشاورزان اجازه می‎‍دهد بین ارزش‎‍های منحرفانه و هنجارهای اجتماعی، تمایز قائل نشوند و منفعلانه رفتار کنند.

پیرس و کلارک[47]

2011

بررسی شکار غیرقانونی طوطی در بولیوی

مصاحبه

ازجمله مهم‎‍ترین عوامل مؤثر بر شکار غیرقانونی طوطیان‌اند، در دسترس‌ بودن طوطیان برای مردم منطقه، زیستگاه‎‍های باز و بدون محافظت، عادت‎‍های قدیمی مردم و برای لذت و تفریح شکار‌کردن است.

ری و جونز[48]

2011

سلامت روانی با آسیب‎‍های

زیست‎‍محیطی

پرسش‌نامه

نتایج نشان داد سلامت روان و نگرش حمایتی به محیط‎‍زیست، تبیین‎‍کنندۀ مناسبی برای زباله‌پراکنی عمدی‌اند.

سوث و وات[49]

2011

مقایسۀ تجارت غیرقانونی حیات‌وحش و تجارت غیرقانونی‌بودن مواد

اسنادی و داده‎‍ ثانویه

یکی از شباهت‌های این دو تجارت، تصورات سنتی است. همچنین کنشگران این دو تجارت با تکثری از افراد با فعالیت‎‍های مجرمانه سروکار دارند. وجود فساد یکی دیگر از ویژگی‎‍های مشترک تجارت غیرقانونی حیات‌وحش و مواد مخدر است.

بیتانی و همکاران[50]

2012

آگاهی و درک مردم محلی از شکار در حیات‌وحش

پرسش‌نامه

این اجتماعات به‌طور مناسبی از شکار و قوانین محافظت از محیط‎‍زیست آگاه بودند، ولی اطلاعات کمتری دربارۀ نظام قانونی شکار داشتند. آگاهی آنها به این اقدامات و نگرش آنها، به‌شدت متأثر از سن، جنس و سطح تحصیلات آنها بود.

سِساتو و یوتنبوگارد[51]

2013

محیط‎‍زیست و جرائم مرتبط با حیات‌وحش در سوئد

اسنادی و دادۀ ثانویه

روستاها، بیشتر از شهرها مستعد حمل غیرقانونی مواد شیمیایی و سمی برای رها‌کردن در طبیعت‌اند و دفع زباله‎‍های خطرناک در روستاها، شایع‎‍تر است.

کائو نوک و وات[52]

2013

شناسایی تجارت غیرقانونی حیات‌وحش در ویتنام

مصاحبه و دادۀ‎‍ ثانویه

سابقۀ مصرف از حیات‌وحش، رشد سریع اقتصادی و قوانین محیط‌زیستی ناکارا، به ادامه‌دار‌شدن تجارت غیرقانونی حیات‌وحش و تخریب محیط‎‍زیستی‎‍ در سطح جامعه منجر می‎‍شود.

گاندیوا و همکاران[53]

2013

شکار غیرقانونی و اجرای قوانین در دوران رکود اقتصادی

پرسش‌نامه و مصاحبه

مصرف گوشت حیوانات و نیاز برای تجارت محلی برای افزایش درآمد، دلیل اصلی شکار غیرقانونی اعلام شده است. تعداد شکارچیان غیرقانونی دستگیرشده هم با افزایش اجرای قوانین، کاهش یافت.

سیمسون و همکاران[54]

2013

ارزیابی تجربی جرائم محیط‌زیستی سازمان‎‍یافته با بررسی سیاست‎‍های کنترلی

پرسش‌نامه و مصاحبه

نتایج تحقیق نشان داد الزامات سیاست‎‍های منظم و قانونی و تلاش‎‍ها برای پیروی از هنجارهای در محیط‎‍های مرتبط با محیط‌زیست،‎‍ باید بیشتر شود.

فلین[55]

2013

شکار و خشونت غیرقانونی علیه بشر و دیگر جانداران

پرسش‌نامه

شکار غیرقانونی با آسیب‌ وارد کردن به حیوانات و اذیت‌کردن آنها و آسیب به اموال دیگران در ارتباط است، این در حالی است که با اشکال خشونت علیه افراد بشر و سوءاستفاده از حیوانات، در ارتباط نیست.

اسجوتت و ساندستورم[56]

2014

مقابله با ماهی‎‍گیری غیرقانونی: یک بررسی نهادی از موفقیت و شکست در نامیبیا و آفریقای جنوبی

اسنادی و دادۀ‎‍ ثانویه

وابستگی روندهای اجرایی، میراث تاریخی و تلاش‎‍های توزیعی برای اجرای قوانین، به شکل‎‍گیری روندهای متفاوت مسیرهای مدیریت ماهی‎‍گیری غیرقانونی منجر می‎‍شود.

دِسوزار و آلوارز[57]

2014

شکار و استفاده از حیات‌وحش در جنگل‎‍های جنوب شرقی برزیل

مصاحبه

از انگیزه‎‍های اصلی شکار در شکارچیان، عبارت بودند از: استفاده از گوشت حیوانات برای غذا، استفادۀ درمانی، اهلی و رام‌کردن آنها و کنترل حیواناتی که خطراتی برای کشاورزی دارند.

فیچر و همکاران[58]

2014

عوامل مؤثر بر مشغولیت در شکار غیرقانونی حیوانات وحشی در تانزانیا

پرسش‌نامه

ادراک رفاه نسبی، ادراک مؤثر‌بودن اجرای قوانین، فاصله از مناطق حفاظت‌شده و قومیت تبیین‎‍کننده‎‍های قوی‎‍تری از مشغولیت در شکارهای غیرقانونی حیوانات وحشی‌اند.

مونتش[59]

2014

شکار غیرقانونی کرگدن به‌عنوان شکل جدیدی از جرائم سازمان‎‍یافته

مصاحبه

سابقۀ شکار در خانواده، نقش باندهای سازمان‎‍یافته، عرضه و تقاضای شاخ کرگدن به‌همراه اقدامات ناکارا برای مقابله با شکار غیرقانونی کرگدن، ازجمله عوامل مؤثر بر انجام شکار غیرقانونی کرگدن است.

رانسون[60]

2014

جرم، آب و هوا و تغییرات جوی

دادۀ ثانویه

نتایج تحقیق نشان داد آب و هوا تأثیر مثبت و قوی بر فعالیت‎‍های مجرمانه دارد.

زابیلینا[61]

2014

تجارت آبزیان دریایی: تحلیل کیفی از بازارهای غیرقانونی از خاویار سیاه

اسنادی و مصاحبه

شکاف بین فقیر و غنی، مناطق برخوردار و کم‌برخوردار و اجرای قانون به‌صورت لیبرال و غیرلیبرال، بر تجارت غیرقانونی خاویار تأثیر می‌گذارد.

میلنر و همکاران[62]

2014

اتحادیۀ اروپا و قوانین مقابله با ماهی‎‍گیری غیرقانونی و گزارش‌نشده در کشورهای اروپایی

دادۀ ثانویه

قدرت بازار، یک سیاست مقابله‎‍ای خوب برای مقابله با این نوع ماهی‎‍گیری‎‍هاست، ولی قدرت هنجاری باید بیشتر بر مسائلی مثل آموزش و ادراک از مفیدبودن این سیاست‎‍های مقابله‎‍ای در این حوزه کار کند.

وات

2014

سوء‌استفاده از حیوانات و تجارت حیات‌وحش

اسنادی و دادۀ ثانویه

مصرف شخصی افراد و انگیزه‎‍های مالی، از‌جمله دلایل فردی تجارت حیوانات خزدار بوده است. همچنین خلأ قانونی و اجرای نادرست آن به‌همراه فساد اداری، از دلایل نهادی ارتکاب تجارت غیرقانونی است.

آذودو چاگاس و همکاران[63]

2015

شکار و ماهی‎‍گیری غیرقانونی در برزیل

اسنادی و دادۀ ثانویه

وجود منطقۀ حفاظت‌شدۀ محیط‎‍زیستی با شکار غیرقانونی رابطۀ معکوس و معنادار دارد، این در حالی است که وجود چنین مناطقی با ماهی‎‍گیری غیرقانونی رابطۀ معناداری ندارد.

فلپس و وب[64]

2015

ارت نامرئی حیات‌وحش: با تأکید بر تجارت گیاهان زینتی در کشورهای جنوب ‎‍شرقی آسیا

مصاحبه و دادۀ ثانویه

انگیزۀ بیشتر افرادی که در این قسمت فعالیت می‎‍کنند، تقاضای بازار و درآمدهای حاصل از حضور در این بازار است. همچنین وجود فساد در ادارات و کارکنان آنها به افزایش این نوع تجارت غیرقانونی منجر شده است.

بارکلی و بارتل[65]

2015

بررسی جرائم محیط‌زیستی در روستاییان استرالیا

پرسش‌نامه

شکار غیرقانونی، صید ماهی بدون گزارش به مراکز مربوطه، دفع زباله‎‍های شیمیایی در طبیعت و آلودگی آب و خاک، بیشترین میانگین جرائم محیط‌زیستی بودند.

پیل و همکاران[66]

2015

ممانعت از شکارهای غیرقانونی در تانزانیای غربی: بررسی تأثیر حضور محققان حیات‌وحش

اسنادی و دادۀ ثانویه

نرخ رؤیت تله‎‍های شکارچیان در اطراف منطقه‎‍ای که محققان حیات‌وحش حضور داشتند به‌شدت کاهش داشت، این در حالی است که نرخ رؤیت انواع گونه‎‍های پستاندارن در این منطقه، بیشتر شده بود.

سولد و ماهر[67]

2015

تجارت غیرقانونی حیات‌وحش در بریتانیا، نروژ، کلمبیا و برزیل

اسنادی و دادۀ ثانویه

نقش منسجم سازمان‎‍های مردم‌نهاد در فرایندهای اجرای قوانین در بریتانیا بسیار مناسب و کاراست، این در حالی است که سازمان‎‍های مردم‌نهاد در نروژ، کلمبیا و برزیل در این قسمت، زیاد فعال نیستند و کارا عمل نمی‎‍کنند.

وات

2015

شکار غیرقانونی گوزن و بازار سیاه گوشت آن در بریتانیا

پرسش‌نامه

ازنظر مأموران پلیس و محافظان محیط‎‍زیست در بریتانیا، بیشتر افرادی که شکار غیرقانونی گوزن انجام می‎‍دهند، آن را برای فروش در بازارهای سیاه مهیا می‎‍کنند و دلیل اصلی این کار هم، دستیابی به سود اقتصادی و منفعت شخصی است.

وات و کائو نوک[68]

2015

فساد و قاچاق حیات‌وحش در کشورهای در حال توسعه با تأکید بر ویتنام

مصاحبه و دادۀ ثانویه

اهداکنندگان دوجانبه، در کاهش فساد به‌صورت کلی و قاچاق حیات‌وحش به‌صورت خاص، از‌طریق حکومت ملی و سازمان‎‍های بین‎‍المللی، نقش مهمی دارند.

پونیان و همکاران[69]

2016

تنوع زیستی، توزیع زیست‎‍بوم و شکار لاک‎‍پشت در جزایر فیلیپین

مصاحبه و دادۀ ثانویه

فقدان آگاهی و تعهد اجتماعات محلی و درک‌نکردن درست اجتماعی و فرهنگی صیادان از اهمیت وجود لاک‎‍پشت‎‍ها برای اکوسیستم و اقتصاد منطقه، خطر انقراض را جدی‎‍تر می‎‍کند.

وات و بریسمن[70]

2016

نقش انکار در سرقت از طبیعت: مقایسۀ سرقت از منابع دریایی و تغییرات اقلیمی

مصاحبه

به‌دلیل منافع مالی در این جرائم، افراد به‌شدت درگیر آن می‎‍شوند و برای از دست ندادن این منافع، مشکلاتی را انکار می‌کنند که این جرائم به وجود می‎‍آورند.

هوبشل[71]

2016

بررسی اقتصادِ اجتماعیِ شکار کرگدن

مصاحبه

شرایط سیاسی اجتماعی، تاریخی و موقعیت حاشیه‎‍ای شکارچیان، تأثیر ویژه‎‍ای بر ادامۀ شکارهای غیرقانونی آنها دارد.

باکالسو و همکاران[72]

2016

تلاش برای باز تخصیص ماهی‎‍گیری غیرقانونی

مصاحبه و پرسش‌نامه

حذف ماهی‎‍گیری غیرقانونی، بدون فدا‌کردن شغل ماهی‎‍گیری براساس بازار تخصیص ماهی‎‍گیری غیرقانونی، به شکل‎‍های مرسوم و قانونی ماهی‎‍گیری انجام می‌شود.

سریناری و پیترسون[73]

2016

عنوان دیدگاه اجتماعی-سیاسی به ورود غیرقانونی به حیات‌وحش

مصاحبه

بین ورود غیرقانونی به حیات‌وحش ازطریق خرده‎‍فرهنگ‎‍های شکارگر با چهارچوب‎‍های افراطی شامل بی‎‍عدالتی، آسیب‎‍پذیری، اقتدارگرایی و بی‎‍اعتمادی، رابطه وجود دارد.

وات

2016

بررسی مقایسه‎‍ای قاچاق حیات‌وحش در استرالیا، نیوزلند و بریتانیا

داده ثانویه

افزایش نظارت و وجود قوانین مجازاتی شدید برای متخلفان، به کاهش تقاضا برای این محصولات منجر می‎‍شود که در استرالیا بیشتر از دو کشور دیگر این اتفاق می‎‍افتد.

وانگ[74]

2016

سازمان‎‍دهی تجارت غیرقانونی ببر در چین

مصاحبه

یکی از انگیزه‎‍های اصلی تجارت‎‍های غیرقانونی، فروش خوب در بازار و سودآور‌بودن بوده است.

 

 

[1] White

[2] Environmental crime

[3] Green criminology

[4] Lynch

[5] INTERPOL

[6]  برای مثال برخی تحقیقات (Minton, 2020) نشان می‎‍دهند خرده‌فرهنگ‎‍های شکارچی، مشوق ارتکاب جرائم محیط‌زیستی است و این در حالی است که برخی تحقیقات دیگر (Eom et al., 2021; Johnson et al., 2017) نشان می‎‍دهند برخی خرده‎‍فرهنگ‎‍ها، ارتکاب جرائم محیط‌زیستی را منع می‎‍کنند.

[7] Lynch and Stretesky

[8] Treadmill of Production

[9] Schnailberg

[10] Lynch

[11] Stretesky et al.

[12] Eco-global criminology

[13] Agnew

[14] Environmental criminology                                                                                                                                                         

[15] Wellsmith

[16] Routine activity theory

[17] Market demand Reduction

[18] Conservation criminology                                                                                                                                                           

[19] Gibbs et al.

[20] green-cultural criminology

[21] South and Brisman

[22] Sutherland’s differential association theory

[23] Jones et al.

[24] Systematic review

[25] Meta-analysis

[26] Effect size

[27] comprehensive meta-analysis

[28] Cohen

[29] Ferrell

[30] Brisman and South

[31] Sykes & Matza

[32] اطلاعات تکمیلی در جدول 9 گزارش شده است.

[33] از اطلاعات این جدول فقط قسمت پرسش‌نامه (روش پیمایش) در فراتحلیل استفاده شد.

[34] -این متغیرها بیشتر از تحقیقاتی استخراج شده است که به‌صورت کمی و پرسش‌نامه‌ای انجام شدند.

[35] Schneider

[36] Warchol et al.

[37] Nurse

[38] Akella and Cannon

[39] Ecotourism

[40] Birdwatching

[41] Daliri et al.

[42] Mir Mohamad Tabar et al.

[43] Eliason

[44] Warchol et al.

[45] Lee et al.

[46] Enticott

[47] Pires & Clarke

[48] Ray & Jones

[49] South & Wyatt

[50] Bitanyi et al

[51] Ceccato & Uittenbogaard

[52] Cao Ngoc & Wyatt

[53] Gandiwa et al

[54] Simpson et al

[55] Flynn

[56] Sjöstedt & Sundström

[57] De Souza & Alves

[58] Fischer et al

[59] Montesh

[60] Ranson

[61] Zabyelina

[62] Miller et al

[63] Azevedo Chagas et al

[64] Phelps & Webb

[65] Barclay & Bartel

[66] Piel et al

[67] Sollund & Maher

[68] Wyatt and Cao Ngoc

[69] Poonian et al

[70] Wyatt & Brisman

[71] Hübschle

[72] Bacalso et al

[73] Serenari & Peterson

[74] Wong

References

اسلیتر، د. و تونکیس، ف. (1390). جامعۀ بازار: بازار و نظریۀ اجتماعی مدرن، ترجمۀ حسین قاضیان، تهران: نشر نی.
پوربافرانی، ح. و همتی، م. (1395). نقد سیاست کیفری ایران در قبال جرائم زیست‌محیطی، مجلس و راهبرد، 23(87)، 349-373.
پورهاشمی، س.ع.؛ نمامیان، پ. و طیبی، س. (1394). جرم‌انگاری تروریسم زیست‌محیطی؛ چالش‌ها، هنجارها و راهبردها، علوم و تکنولوژی محیط‌زیست، 17(1)، 167-182.
حیدرزاده، ا. و مظفری‌زاده، س. (1392). پیشگیری از جرائم زیست‌‌محیطی، اخلاق زیستی، 3(7)، 163-192.
رمضانی قوام‌آبادی، م.ح. (1390). پیشگیری و سرکوب جرائم زیست‌محیطی در پرتو اقدامات سازمان‎‍های غیر دولتی در نظام حقوقی ایران، حقوق دادگستری، 3(75)، 199 – 226.
نجات، س.ا. و دبیری، ف. (1394). بررسی چالش‌های کیفری ناشی از اجرای مادۀ 688 قانون مجازات اسلامی، مطالعات حقوقی، 7(2)، 173-197.
 
References
Agnew, R. (2012). It’s the end of the world as we know it: the advance of climate change from a criminological perspective, in R. White (ed.) Climate Change from a Criminological Perspective. New York: Springer.
Akella, A., & Cannon, J. (2004). Strengthening the weakest links: strategies for improving the enforcement of environmental laws globally. washington, DC: Center for Conservation and Government.
Apel, R. (2013). Sanctions, perceptions, and crime: implications for criminal deterrence. Journal of Quantitative Criminology, 29(1), 67–101.
Azevedo Chagas, A., Costa, M., & Vimieiro Martins, P. (2015). Illegal hunting and fishing in Brazil: A study based on data provided by environmental military police. Brazilian Journal of Nature Conservation, 13(1), 183–189.
Bacalso, T., Wolff, M., & Rosales, R. (2016). Effort reallocation of illegal fishing operations: A profitable scenario for the municipal fisheries of Danajon Bank, Central Philippines Regina. Ecological Modelling, 331(1), 5-16.
Barclay, E., & Bartel, R. (2015). Defining environmental crime: The perspective of farmers. Journal of Rural Studies, 39(3), 188-198.
Bennett, R.R. (1991). Development and crime: a cross-national, time – series analysis of competing models. The Sociological Quarterly, 32(3), 343–363.
Bitanyi, S., Nesje, M., & Kusiluka, L. (2012). Awareness and perceptions of local people about wildlife hunting in western Serengeti communities. Tropical Conservation Science, 5 (2), 208-224.
Brisman, A., & South, N. (2013). A green-cultural criminology: An exploratory outline. Crime Media Culture, 9(2), 115-135.
Brisman, A., & South, N. (2013). A green-cultural criminology: An exploratory outline. Crime Media Culture, 9(2), 115-135.
Burns, R.P., & Burns, R. (2008). Business research methods and statistics using SPSS. Thousand Oaks, CA: Sage.
Cao Ngoc, A., & Wyatt, T. (2013). A green criminological exploration of illegal wildlife trade in vietnam. Asian Criminology, 8(2), 129–142.
Ceccato, V., & Uittenbogaard, A. (2013). Environmental and wildlife crime in sweden. International Journal of Rural Criminology, 2(1), 25-52.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis in the behavioral sciences. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Cooper, H. M. (2009). Research synthesis and meta-analysis: A step-by-step approach. Thousand Oaks, CA: Sage.
Del Frate, A.A., & Norberry, J. (1993). Environmental crime, sanctioning strategies and sustainable development. United Nations Interregional Crime and Justice Research Institute and Australian Institute of Criminology. Publication No. 50 Rome/Canberra.
Ferrell, J. (2003). Cultural criminology. In: Schwartz MD and Hatty SE (eds) Controversies in critical criminology. Cincinnati, OH: Anderson Publishing Company.
Fischer, A., Naiman, L., & Lowassa, A. (2014). Explanatory factors for household involvement in illegal bushmeat hunting around Serengeti, Tanzania.  Journal for Nature Conservation, 22(6), 1-6.
Flynn, C. P. (2013). Hunting and illegal violence against humans and other animals: Exploring the relationship. Society & Animals, 20 (2), 137-156.
Gandiwa, E., Heitkönig, I., Lokhorst, A., Prinsa, M. (2013). Illegal hunting and law enforcement during a period of economic decline in Zimbabwe: A case study of northern Gonarezhou National Park. Journal for Nature Conservation, 21(3), 133– 142.
Gibbs, C., Gore, M., McGarrell, E., & Rivers, III L. (2010). Introducing conservation criminology: towards interdisciplinary scholarship on environmental crimes and risks. British Journal of Criminology, 50(1), 124–144.
Heydarzadeh, A., & Mozaffarizadeh, S. (2012). Prevention of environmental crimes, Biological Ethics, 3(7), 163-192. [In Persian]
Hyatt, W.D., & Trexler, T.L. (1997). Environmental crime and organized crime: what will the future hold? in S.M. Edwards, T.D. Edwards and C.B. Fields (eds.), Environmental Crime and Criminality (New York: Garland Publishing, Inc.).
Hübschle, A. M. (2016). The social economy of rhino poaching: Of economic freedom fighters, professional hunters and marginalized local people. Current Sociology, 13(1), 1-21.
INTERPOL, (2012). Environmental crime. Lyon, France. Available from: http://www.interpol.int/Crime-areas/Environmental-crime/Environmental-crime) (accessed 27.12.2012).
Jones, J., Andriamarovololona, M., & Hockley, N. (2008). The importance of taboos and social norms to conservation in madagascar. Journal of Conservation Biology, 22(4), 796–986.
Johnson, K. A., Liu, R. L., Minton, E. A., Bartholomew, D. E., Peterson, M., Cohen, A. B., & Kees, J. (2017). U.S. citizens’ representations of god and support for sustainability policies. Journal of Public Policy & Marketing 36(2), 362–378.
Lee, R.J., Gorog, A. J., Dwiyahreni, A., & Siwu S. (2005). Wildlife trade and implications for law enforcement in Indonesia: A case study from North Sulawesi. Biological Conservation, 123(4), 477–488.
Lipsey, M. W., & Wilson, D. B. (2001). Practical meta-analysis. Thousand Oaks, CA: Sage.
Littell, J. H., Corcoran, J., & Pillai, V. (2008). Systematic reviews and meta-analysis. New York: Oxford University Press
Lynch, M. (1990). The greening of criminology: a perspective on the 1990s. The Critical Criminologist, 2(3). 1–4 and 11–12.
Lynch, M., & Stretesky. P. (2002). The meaning of green: Contrasting criminological perspectives. Theoretical Criminology, 7(2), 217-238.
Miller, A., Bush, S., & Mol, A. (2014). Power europe: EU and the illegal, unreported and unregulated tuna fisheries regulation in the West and Central Pacific Ocean. Marine Policy, 45(1), 138–145.
Minton, E. A. (2020). Reducing crimes against wildlife through promoting animal–human continuity beliefs: The role of consumers’ religiosity. [10.1002/mar.21415]. Psychology & Marketing, 37(12), 1731–1742. https://doi.org/10.1002/mar.21415.
Mir Mohamad Tabar, S.A., Petrossian, G., Mazlom Khorasani, M., & Noghani, M. (2021). Market demand, routine activity, and illegal fishing: An empirical test of routine activity theory in Iran. Deviant Behavior, 42(6), 762-776, DOI: 10.1080/01639625.2021.1927885.
Montesh, M. (2014). Rhino poaching: A new form of organised crime. Report to College of Law Research and Innovation Committee of the University of South Africa: 1-23.
Nellemann, C., Henriksen, R., Raxter, P., Ash, N., & Mrema, E. (2015). The environmental crime crisis threats to sustainable development from illegal exploitation and trade in wildlife and forest resources. A UNEP Rapid Response Assessment. United Nations Environment Programme. New York.
Nellemann, C., Henriksen, R., Raxter, P., Ash, N., & Mrema, E. (2014). The environmental crime crisis – threats to sustainable development from illegal exploitation and trade in wildlife and forest resources, A UNEP Rapid Response Assessment. United Nations Environment Programme and GRID-Arendal, Nairobi and Arendal, www.grida.no.
Nejat, S. A., & Debiri, F. (2014). Investigation of criminal challenges arising from the implementation of Article 688 of the Islamic Penal Code. Journal of Legal Studies, 7(2), 173-197. [In Persian]
Nurse, A. (2011). Policing wildlife: Perspectives on criminality in wildlife crime. Papers from the British Criminology Conference, 11(2), 38-53.
Ortega, S. T., Corzine, J., Burnett, C., & Poyer, T. (1992). Modernization, age structure, and regional context: A cross‐national study of crime. Sociological Spectrum, 12 (3), 257-277.
Petitti, D.B. (2001). Approaches to heterogeneity in meta-analysis. Statistics in Medicine, 20 (1), 3625-3633.
Phelps, J., Webb, E. (2015). ‘‘Invisible’’ wildlife trades: Southeast Asia’s undocumented illegal trade in wild ornamental plants. Biological Conservation, 183(1), 296–305.
Piel, A., Lenoel, C., & Stewart, F. (2015), Deterring poaching in western Tanzania: The presence of wildlife researchers. Global Ecology and Conservation, 3(1), 188–199.
Pires, S.F., & Clarke, R. (2011). Sequential foraging, itinerant fences and parrot poaching in bolivia. British Journal of Criminology, 51(2), 314–335.
Poonian, Ch., Ramilo, V., & Lopez, D. (2016). Diversity, habitat distribution, and indigenous hunting of marine turtles in the Calamian Islands, Palawan, Republic of the Philippines. Journal of Asia-Pacific Biodiversity, 23(1), 1-5.
Porhashmi, S.A., Namamian, P., & Tayibi, S. (2014). Criminalization of environmental terrorism; Challenges, norms and strategies. Environmental Science and Technology Quarterly, 17(1), 167-182. [In Persian]
Pourbafrani, H., & Hemati, M. (2016 ). A critique on iranian criminal policy towards environmental crimes. Majles & Rahbord, 23(87), 349-373. [In Persian]
Ramezani Gavamabadi, M. H. (2018). Prevention and suppression of environmental crimes in the light of the actions of non-governmental organizations in Iran's legal system, Judicial Law Journal, 75(1), 199-226. [In Persian]
Ranson, M. (2014). Crime, weather and climate change. Journal Environmental Economics and Management, 67(3), 274–302.
Ray, J. V., & Jones, Sh. (2011). Self-reported psychopathic traits and their relation to intentions to engage in environmental offending. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 55(3), 370-391.
Serenari, Ch., & Peterson, M. (2016). A sociopolitical perspective on the illegal take of wildlife in the southeastern, USA. International Journal of Rural Criminology, 3(1), 29-49.
Schnaiberg, A. (2008). Treadmill of Production: Injustice and Unsustainability in the Global Economy (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315631479.
Schneider, J. L. (2008). Reducing the Illicit Trade in Endangered Wildlife: The Market Reduction Approach. Journal of Contemporary Criminal Justice, 24(3), 274-295.
Simpson, S., Gibbs, C., Rorie, M., & Slocum, L. (2013). An empirical assessment of corporate environmental crime-control strategies. The Journal of Criminal Law and Criminology, 103(1), 231–278.
Sjöstedt, M., & Sundström, A. (2014). Coping with illegal fishing: An institutional account of success and failure in Namibia and South Africa. Biol. Conserv. Biological Conservation, 178(1), 1–8.
Slater, D., & Tonkis, F. (2016). Market society: Market and modern social theory, translated by Hossein Ghazian, Tehran, Ny publication. [In Persian]
Sollund, R., & Maher, J. (2015). The illegal wildlife trade: A case study report on the illegal wildlife trade in the United Kingdom, Norway, Colombia and Brazil, A study compiled as part of the EFFACE project. Oslo & Whales: University of Oslo and University of South Whales.
South, N., & Wyatt, T. (2011). Comparing illicit trades in wildlife and drugs: An exploratory study. Deviant Behavior, 32(6), 538-561.
Sykes, G. M., & Matza, D. (1957). Techniques of neutralization: A theory of delinquency. American Sociological Review, 6(22), 664–670.
South, N., & Brisman, A. (2014). The routledge international handbook of green criminology. London: Routledge.
Stoddart, H. (2011). A pocket guide to sustainable development governance. Stakeholder Forum.
Stretesky, P., Long, M., & Lynch, M. (2013). The treadmill of crime: Political economy and green criminology (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203077092.
Sutherland, E. (1947). Principles of criminology. Lippincott, Philadelphia.
United Nations. (2014). Prototype global sustainable development report (Online unedited ed.). New York: United Nations Department of Economic and Social Affairs, Division for Sustainable Development.
United Nations Global Sustainable Development (2015). Towards a green economy: pathways to sustainable development and poverty eradication, United Nations Environment Programme. New York. Available from: www.unep.org/greeneconomy.
White, R. (2013). Environmental harm: An eco-justice perspective, Policy Press, Great Britain
White, R. (2008). Crimes against nature: environmental criminology and ecological justice. Devon: Willan Publishing.
White, R. (2010). Global environmental harm: Criminological perspectives. Portland: Willan Publishing.
White, R. (2011). Transnational environmental crime: Toward an eco-global criminology. UK: Routledge.
Warchol, G., Zupan, L., & Clarke, W. (2003). Transnational Criminality: An analysis of the illegal wildlife market in Southern Africa. International Criminal Justice Review, 13(1), 1-26.
Warchol, G., Zupan, L., & Clarke W. (2003). Transnational criminality: An analysis of the illegal wildlife market in Southern Africa. International Criminal Justice Review, 13(1), 1-26.
Wellsmith, M. (2010). The applicability of crime prevention to problems of environmental harm: A consideration of illicit trade in endangered species, in R. White (ed.) Global Environmental Harm: Criminological Perspectives. Devon: Willan Publishing.
Wong, R. (2016). The organization of the illegal tiger parts trade in China. British Journal of Criminology, 56 (5), 995-1013.
Wyatt, T. (2009). Exploring the organization of Russia Far East's illegal wildlife trade: two case studies of the illegal fur and illegal falcon trades. Global Crime, 10(2), 144-154.
Wyatt, T. (2011). The illegal trade of raptors in the Russian Federation. Contemporary Justice Review, 14(2), 103-123.
Wyatt, T. (2014). Non-human animal abuse and wildlife trade: Harm in the fur and falcon trades. Society & Animals, 22 (1), 137-156.
Wyatt, T. (2015). Hazardous waste and pollution: detecting and preventing green crimes, Springer, Berlin
Wyatt, T. & Cao Ngoc, A. (2015). Corruption and wildlife trafficking. Technical Report for Anti-Corruption Resource Centre, Michelson Institute.
Wyatt, T. (2016). Victimless venison? Deer poaching and black market meat in the UK. Contemporary Justice Review, 19(2), 188-200.
Wyatt, T. & Brisman, A. (2016). The Role of Denial in the ‘Theft of Nature’: Comparing Biopiracy and Climate Change. Critical Criminology, 25(2), 1–17.
Zabyelina, Y. G. (2014). The “fishy” business: a qualitative analysis of the illicit market in black caviar. Trends Organization Crime, 17(1), 181-200.

Files

History

  • Receive Date: 12 February 2023
  • Revise Date: 28 July 2023
  • Accept Date: 06 August 2023
  • Publish Date: 21 March 2023

Share

How to cite

Statistics