نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 مربی، گروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، ایران
2 استادیار، گروه علوم اجتماعی دانشگاه کاشان، ایران
چکیده
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
Introduction
Values like truthfulness, Cooperation, Preferring social benefits to individual benefits, social satisfaction, observing rules and regulations and other positive moral values are related to social security and in contrast, values like cheating and conflict are weakening social security. Attempt to extend positive values and ensuring society members about maintaining social security depends on trust in the society and lack of trust has dangerous consequences (Torabi & Godarzi, 2003: 32). Social human needs social security to live in group and achieve high steps of growth and crimes and deviations in society provide insecurity in the society and creates stress (Javid, 2005: 119). Based on this we studied relationship between value attitude and social security feeling of students in Esfahan University.
Materials and Methods
The present study is applied and because it explains the relationship between value attitude and social security is correlational. Statistical population includes all the students of Esfahan University that among them 321 students were selected by Chocharan sampling formula and random sampling of different educational groups of university. To measure variables of research loiser(1993) value attitude questionnaire and social security questionnaire of police station research center (2009) were used.
Discussion, Findings and Conclusion
In this research t- test and correlation were used to analyze data. Results showed that total average mark of value attitude of students is 70/06 that is higher than standard score of 48 and this amount is significant. Results showed that although average mark of social security feeling of students in Esfahan University is 30/24 and is higher than average standard score of 21 and is significant but features of walking along at night and talking to strangers among students of Esfahan University is lower than average.
Regarding first hypothesis and the second one results showed that average of total mark for value attitude of students is higher than average and among presented values; average of social values is higher in comparison to other values. Results showed that the relationship between physical values and financial values with security feeling is not signifying cant but the relationship of other values with security feeling is significant. Results of correlation showed that there is a significant relationship between total marks of value attitude of students with total mark of security feeling.
کلیدواژهها [English]
مقدمه و بیان مسأله
امنیت یکی از مسائل اساسی توسعه در جوامع انسانی محسوب میشود و جزء حیاتیترین نیازهای جامعه بشری است و قوام و پایداری ساختارهای هر جامعهای به میزان امنیت افراد آن جامعه بستگی دارد، زوال امنیت میتواند آرامش خاطر انسان را از بین ببرد و به جای آن اضطراب را در دل انسان وارد کند (مردانی و همکاران، 1391: 38). از آنجایی که داشتن احساس امنیت از ملزومات اساسی توسعه پایدار به شمار میرود، لذا شناخت درست عوامل مؤثر بر آن میتواند احساس امنیت پایداری را به لحاظ فردی و اجتماعی به وجود آورد (دفتر تحقیقات کاربردی نیروی انتظامی استان لرستان، 1389). برای فهم مسأله امنیت اجتماعی نیازمند فهم ارزشهای اجتماعی هستیم، با بررسی ارزشها قادر خواهیم بود تا به درک درستی از احساس امنیت در افراد دست یابیم همچنان که برای فهم نظم اجتماعی از ارزشها بینیاز نیستیم. بررسی ارزشهای جوامع و تحولات آنها ما را قادر به درک نگرشهای اجتماعی اقشار مختلف خواهد کرد. ارزشهای یک فرد با نگرشهای او در ارتباطند و به عنوان معیار و استانداردی برای هدایت رفتار افراد مطرح هستند و به عنوان مجموعهای از دوست داشتنها، نقطه نظرات، بایدها، تمایلات درونی و قضاوتهای افراد که دیدگاه آنان را در مورد جهان تعیین میکنند، تعریف میشوند و از متغیرهایی هستند که بر امنیت اجتماعی تأثیر زیادی دارند (مقیمی، 1386). سؤالی که این جا مطرح است این است که ارزشها که به مثابه سلولهای حیاتی تشکیلدهنده منظومه هویتی فرد و اجتماع هستند و نقش قابل توجهی در انگیزش و رفتار افراد دارند، چه رابطهای با احساس امنیت اجتماعی افراد دارند؟ و آسیبپذیری و تغییر ارزشها چه تأثیری بر احساس امنیت اجتماعی میتواند داشته باشد؟ لذا لازم است تا با تشریح هر یک از مفاهیم، رابطه آن دو مورد بررسی قرار گیرد.
ارزشها مفاهیمی هستند که زندگی آدمی از آنها معنی میگیرد و راهنمای مؤثری برای هدایت فعالیتهای انسانی هستند. در حقیقت در پشت همه رفتارهای جمعی، دنیایی از ارزشهای فردی قرار دارد (گرویچ، 1348) و فقط پس از فهم این ارزشهاست که قادر به توجیه رفتارها خواهیم بود. ارزش را جهتگیری انتخابی مثبت یا منفی از سوی فرد یا گروه درباره هر چیزی تعریف کردهاند (محسنیانراد، 1375: 26). ارزشها می توانند مالی یا اخلاقی است. ارزش مالی همان ارزش پولی است که در ازای انجام خدمتی مادی یا معنوی داده میشود (مطهری، 1380: 439) و ارزش اخلاقی ارزشی است که برای آن نمیتوان معادلی مادی در نظر گرفت (مطهری، 1362: 6). در مورد ارزشهای اجتماعی سه عامل، علاقهمندی افراد جامعه به ارزشها، احترام به آنها و تلاش برای تحقق آنها مورد توجه است (ذوعلم، 1379: 28). باتوجه به نقشی که ارزشها در نظام هنجارهای اجتماعی ایفا میکنند، افراد سعی میکنند بین واقعیتها و ارزشها تعامل و تطابق ایجاد کنند. هرگاه این تطابق به هر علتی بهم بخورد افراد به سمت تغییر در واقعیتهای محیطی کشیده میشوند و اگر نتوانند این کار را انجام دهند، اعتراض میکنند.
ارزشهایی همچون صداقت، همکاری، رجحان منافع جمعی بر منافع فردی، رضایت اجتماعی، رعایت قوانین و مقررات و دیگر ارزشهای اخلاقی مثبت مقوم امنیت اجتماعی است و به عکس ارزشهایی چون کلاهبرداری و نفاق تضعیف کننده امنیت اجتماعی است. تلاش برای بسط ارزشهای مثبت و اطمینان خاطر دادن به اعضای جامعه از حیث حفظ امنیت اجتماعی مقوم اعتماد در جامعه خواهد بود و فقدان آن، پیامدهای خطرناکی به دنبال دارد (ترابی و گودرزی، 1383: 32)، به طوری که، انسان اجتماعی برای زندگی در جمع و دستیابی به مراتب بالای رشد نیازمند امنیت خاطری است که با رشد جرایم و انحرافات اجتماعی زمینههای ناامنی در سطح جامعه بیشترین دلهره را ایجاد میکند (جاوید، 1385: 119). با این توضیحات این مقاله به بررسی رابطه بین دیدگاه ارزشی با احساس امنیت اجتماعی در دانشجویان دانشگاه اصفهان پرداخته است.
ادبیات و پیشینه موضوع
در این مقاله برای تبیین دیدگاه ارزشی از نظریات اینگلهارت، آلن پیرو، شوارتز و باردی، لوسیر و برای تبیین رابطه بین دیدگاه ارزشی با احساس امنیت اجتماعی از نظریات ماکس وبر، پارسونز و آنتونی گیدنز استفاده شده است.
اینگلهارت[1] (2000) ارزشها را دو دسته مادی و غیر مادی میداند (Ingelhart, 2000). شوارتز[2] (1992) نشان داد که با آگاهی از نظام ارزشهای انسانی میتوان به بصیرتی با ارزش در مورد الگوهای رفتاری و انگیزشی پی برد (Schwartz, 1992:17). آلن پیرو (1975) معتقد است که ارزشها چهار دستهاند، اقتصادی، حقوقی، اخلاقی و فرهنگی (Radd, 2007:14). لوسیر[3](1993) نیز ارزشها را به ارزشهای معنوی، فیزیکی، مذهبی، جامعه، اجتماعی، خانوادگی، مالی و حرفهای دستهبندی کرده است (لوسیر، 1372). شوارتز و باردی (2001) نیز ارزشها را در قالب ارزشهای قدرت طلبی، پیشرفت طلبی، لذتجویی، امنیت طلبی، نیکخواهی، هیجان طلبی، خودمحوری، عامگرایی و همنوایی دستهبندی کردهاند (Schwartz & Bardi, 2001:36). در دیدگاه وبر ارزشهای اجتماعی با پذیرش فرد درونی و نهادی شده و بعد از نهادینه شدن ارزشها با قبول فرد روابط اجتماعی را قاعدهمند میسازد، فرد با قرار گرفتن در نقشهای اجتماعی قواعد مربوط به آن را رعایت و منزلت آن را دریافت میکند و از این طریق فرد احساس امنیت میکند (بیات، 1388: 101). از نظر پارسونز جامعه در تدوین ارزشها نقش اساسی ایفا میکند با فرایند انتقال این ارزشها و جامعهپذیر شدن آنها در رفتار و افکار تک تک افراد جامعه، زمینه برای تعریف و تدوین اهداف به منظور حفظ بقا و رفع نیازهای جامعه مهیا میگردد. جامعه برای نیل افراد به اهداف وسایل مناسب را تعبیه کرده و زمینه رفع نیازها در جامعه فراهم میکند. در این فرایند ارزشها و هنجارهای مشترک پذیرفته شده بر رفتار افراد حاکمیت کرده و یکپارچگی و وفاق عمومی حاصل میشود، نتیجه این یکپارچگی و وفاق احساس امنیت افراد در جامعه است ( ترنر، 1372: 53).
به تعبیر آنتونی گیدنز (1993) امنیت اجتماعی، امنیت وجودی است و به مخاطره افتادن آن آسیبپذیری امنیت وجودی است (تاجیک، 1382) و ارزشها به واسطه نقششان در تکوین هویت وجودی و معنا و مفهومیابی هستی انسانها، افراد و گروههای اجتماعی و جامعه، سلولهای تنفسی و حیاتی امنیت اجتماعی تلقی میشوند. نقطه آغازین تغییرات اجتماعی از تغییر ارزشها، باورها و اعتقادات شروع میگردد و رفته رفته در بخشهای دیگری در قالب رفتارها تجلی پیدا میکند و این نکته پیش از پیش در رابطه با تعدل هویتی فرد و اجتماع حایز اهمیت است و تهدید و آسیب در امنیت اجتماعی و امنیت هویتی را رقم میزند و از آن جایی که یکی از کارهای ویژه امنیت اجتماعی، مراقبت از ارزشهای بومی جامعه است، امنیت اجتماعی و ارزشها در یک ارتباط عمیق با یکدیگر قرار داشته و این تأثیرگذاری و تأثیرپذیری متقابل میان امنیت اجتماعی و ارزشها زمینهساز برقراری نوعی تعادل و تعامل کنش در سطح جامعه میشود (گیدنز، 1372).
ضمن بررسیهای به عمل آمده از منابع اطلاعاتی پیرامون موضوع تحقیق (ارتباط میان ارزشها و احساس امنیت) دریافتیم که پیرامون رابطه دیدگاه ارزشی با احساس امنیت اجتماعی تحقیقات متعددی انجام گرفته است، محبی (1380) نشان داد که دینداری و توجه نمودن به ارزشهای مذهبی و دینی بر میزان احساس امنیت اجتماعی و همچنین پیشگیری از ارتکاب جرم اهمیت زیادی دارد، خالقیفر (1381) نشان داد ارزشهای مادی و فیزیکی دانشجویان، رابطه معناداری با احساس امنیت اجتماعی آنان دارد، ترابی و گودرزی (1382) نتیجه گرفتند که میان ارزشها و احساس امنیت اجتماعی ارتباطی عمیق و تنگاتنگ وجود دارد و این تعامل زمینهساز برقراری تعامل و تعادل در سطح جامعه میشود، مدیری (1385) و تقیلو (1385) نشان دادند که ارزشها و هنجارهای جمعی بر میزان احساس امنیت افراد تأثیر معنیداری دارد، ربانی و قاسمی (1386) نشان داد که بین ارزشهای معنوی و مذهبی افراد با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد، وثوقی و آرام (1388) نشان دادند که رضایتمندی افراد از زندگیشان به عنوان یکی از ارزشهای خانوادگی بر میزان احساس امنیت اجتماعی آنان تأثیر معناداری دارد، نوروزی و فولادی سپهر (1388) نشان داد که نگرش مذهبی افراد بر احساس امنیت اجتماعی آنان تأثیر معنیداری دارد، مرادی پردنجانی (1391)، ذاکری هامانه و همکاران (1391) و مرادی پردنجانی و سعیدزاده (1392) نیز نشان دادند که مشارکت در فعالیتهای اجتماعی و همچنین ارتباطات اجتماعی به عنوان ارزشهای اجتماعی تأثیر معناداری بر احساس امنیت اجتماعی افراد دارند، پوراحمد و همکاران (1391) نشان دادند که دینداری، توجه به شعائر اسلامی و توجه به فعالیتهای مذهبی موجب گسترش احساس امنیت در افراد میشود، بیدختی و شریفی (1391) نشان دادند که ارزشهای دینی با واسطه سرمایه اجتماعی بر احساس امنیت اجتماعی اثرگذار است، علیرغم اینکه تحقیقات انجام گرفته موید این هستند که ارزشهای دینداری بر احساس امنیت اجتماعی تأثیر گذاشته و با آن رابطه دارند اما هاشمیانفر و کشاورز (1391) نشان دادند که ارزشهای مذهبی افراد با احساس امنیت اجتماعی رابطه معنیداری ندارد، همچنین رفیعی و حسینی (1391) نشان دادند که خانواده به عنوان اولین نهاد اجتماعی با ایفا کردن مهمترین نقش در شکلگیری شخصیت افراد میتواند به عنوان اصلیترین و اثر گذارترین عامل در امر امنیت افراد مورد مطالعه قرار گیرد. آنها نشان دادند که با بررسی تأثیر روابط خانوادگی در سلامت روانی و اجتماعی افراد میتوان نقش آن در امنیت و آرامش اجتماعی را مشاهده کرد، همچنین آنها نشان دادند که ارزشهای خانوادگی بر احساس امنیت اجتماعی افراد تأثیر معنیداری دارد. مانل و همکاران[4] (2009) نشان دادند که ارزشهای مالی بر میزان احساس امنیت افراد تأثیر معنیداری دارند. راکی مور و همکاران[5] (2011) نشان دادند که ارزشها و احساس امنیت بر یکدیگر اثر متقابلی میگذارند. بالتن اسپرگر[6] (2011) نشان دادند که ارزشهای اقتصادی بر احیای امنیت و رفاه اجتماعی افراد تأثیر معنیداری دارند. بلانچت[7] (2013) ضمن تشریح اهمیت و مزایای احساس امنیت در جامعه به بررسی عواملی پرداخت که به طور ساختاری احساس امنیت اجتماعی را تحتالشعاع قرار میدهند و یکی از این عوامل، ارزشها هستند.
اگر نظری به تحقیقات انجام گرفته پیرامون موضوع بیندازیم، خواهیم دید که پژوهشی که همزمان به بررسی رابطه دیدگاه ارزشی (کلیه ارزشها) با احساس امنیت اجتماعی پرداخته است، تاکنون انجام نگرفته است که در این مقاله سعی شده است تا به تبیین رابطه میان دیدگاه ارزشی دانشجویان دانشگاه اصفهان با احساس امنیت اجتماعی آنان پرداخته شود.
مدل مفهومی
با توجه به دیدگاه مطرح شده توسط لوسیر پیرامون دیدگاه ارزشی و دیدگاههای مطرح شده توسط وبر، پارسونز و آنتونی گیدنز در خصوص تأثیر ارزشها بر احساس امنیت اجتماعی از مدل مفهومی زیر استفاده شده است.
شکل 1- مدل مفهومی
فرضیات
با توجه به مدل مفهومی بالا، فرضیات زیر مورد آزمون قرار گرفته است:
روششناسی
تحقیق حاضر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و از آنجایی که به تبیین رابطه میان دیدگاه ارزشی و احساس امنیت میپردازد از نوع همبستگی به شمار میآید.
جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه دانشجویان دانشگاه اصفهان تشکیل میدهند که تعداد آنها برابر 12000 نفر است که به منظور تعیین رابطه میان دیدگاه ارزشی و احساس امنیت آنان تعداد 321 دانشجو با استفاده از فرمول نمونهگیری کوکران و به روش تصادفی طبقهای[8] و از گروههای مختلف تحصیلی دانشگاه انتخاب شده است. در روش طبقهای محقق جامعه تحقیق (دانشجویان دانشگاه اصفهان) را به گروههای متجانس (گروههای آموزشی بر حسب مدارک تحصیلی) تقسیمبندی نموده و از هر گروه افرادی که دارای ویژگیهای مشابه هستند، نمونهای انتخاب نمود. بر اساس فرمول کوکران و با توجه به اینکه جامعه تحقیق برابر 12000 نفر است حجم نمونه 314 نفر به دست آمده است که برای پیشبینی افت پرسشنامهها تعداد 330 پرسشنامه گردآوری شد که و با توجه به این که تعداد 321 مورد از 330 پرسشنامه هیچ گونه نقصی نداشتند بنابراین هر 321 پرسشنامه در تحلیل نهایی وارد شدند.
برای اندازهگیری متغیرها و گردآوری دادههای مورد نیاز در این تحقیق علاوه بر اطلاعات کتابخانهای که به منظور دستیابی به پیشینه تحقیق انجام شد، در مرحله میدانی و به منظور گردآوری دادههای مورد نیاز از پرسشنامه دیدگاه ارزشی لوسیر (1993) و پرسشنامه احساس امنیت اجتماعی سازمان مطالعات و تحقیقات ناجا (1389) استفاده شده است. برای بررسی ویژگی روایی[9] پرسشنامه با نظر خواهی از متخصصان پرسشنامه نهایی تدوین و روایی صوری و محتوایی آن مورد تأیید قرار گرفت. برای محاسبه پایایی[10] پرسشنامه از روش برآورد ضریب آلفای کرونباخ[11] که یکی از روشهای محاسبه پایایی و تعیین هماهنگی درونی پرسشنامه است، استفاده شده است. بر این اساس پرسشنامه اولیه بر روی نمونهای به حجم 72 نفر (تقریباً 20 درصد از حجم نمونه مورد نیاز) از دانشجویان دانشگاه اصفهان اجرا و بعد از تجزیه و تحلیل پایایی 92/ برای سؤالات دیدگاه ارزشی و پایایی 91/ برای سؤالات احساس امنیت اجتماعی به دست آمد که بر اساس منابع موجود (سیف، 1388) پایایی نسبتاً بالایی است
یافتهها
در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل دادهها و استنتاج از آنها از آزمون t (تعیین دیدگاه ارزشی و احساس امنیت اجتماعی دانشجویان) و آزمون همبستگی (تبیین رابطه بین دیدگاه ارزشی با احساس امنیت اجتماعی) استفاده شده است. در این بخش ابتدا فرضیات تحقیق مورد آزمون قرار گرفته (جدولهای 1 و 2 نتایج آزمون فرضیات 1 و 2 و جدول 3 نیز نتایج مربوط به آزمون فرضیات 3 تا 10 را نشان میدهد) و در ادامه نتایج تحلیل رگرسیونی پیشبینی احساس امنیت اجتماعی دانشجویان با توجه به دیدگاه ارزشی آنان آمده است (جدول 4 نتایج تحلیل رگرسیون را نشان میدهد).
فرضیه 1- دیدگاه ارزشی دانشجویان دانشگاه اصفهان بالاتر از میانگین است.
برای سنجش دیدگاه ارزشی دانشجویان دانشگاه اصفهان هشت متغیر در نظر گرفته و نمره معیار نیز از طریق محاسبه نمره متوسط در هر متغیر به دست آمد (جدول 1)، نتایج نشان میدهد که میانگین نمره کلی دیدگاه ارزشی دانشجویان 06/70 است که از میزان متوسط نمره معیار 48 بالاتر و این مقدار معنادار است. ضمناً نتایج نشان میدهد، با وجودی که میانگین کلیه ارزشهای دانشجویان بالاتر از میانگین است و فرضیه 1 تأیید میشود، اما میانگین ارزشهای اجتماعی و ارزشهای مبتنی بر جامعه در دانشجویان نسبت به ارزشهای دیگر بالاتر است و از اهمیت بیشتری برای دانشجویان برخوردار است، علاوه بر این چون امتیازات هشت بعد به یکدیگر نزدیک هستند، نشاندهنده این است که دانشجویان افرادی کامل و جامع هستند.
فرضیه 2- احساس امنیت اجتماعی دانشجویان دانشگاه اصفهان بالاتر از میانگین است.
برای احساس امنیت اجتماعی دانشجویان دانشگاه اصفهان 20 متغیر در نظر گرفته و نمره معیار نیز از طریق محاسبه نمره متوسط در هر متغیر به دست آمد (جدول 2)، نتایج نشان میدهد با وجودی که میانگین نمره کلی احساس امنیت اجتماعی دانشجویان دانشگاه اصفهان 24/30 است که از میزان متوسط نمره معیار 21 بالاتر و این مقدار معنادار است، اما مؤلفههای راه رفتن به تنهایی در یک مسیر خلوت در شب و صحبت کردن با افراد غریبه در دانشجویان دانشگاه اصفهان پایینتر از میانگین است، بنابراین فرضیه 2 با توجه به دو مؤلفه مذکور رد میشود اما با توجه به این که میانگین مؤلفههای دیگر بالاتر از میانگین شده و همچنین از آنجایی که میانگین نمره احساس امنیت (کلی) دانشجویان بالاتر از میانگین شده است، تأیید میشود.
جدول 1- نتایج آزمون tدیدگاه ارزشی دانشجویان
|
متغیر |
میانگین |
تعداد |
نمره معیار |
t |
درجه آزادی |
معنیداری |
وضعیت |
|
دیدگاه ارزشی (نمره کلی) |
06/70 |
321 |
48 |
44/107 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
ارزشهای معنوی |
29/8 |
321 |
6 |
29/70 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
ارزشهای فیزیکی |
30/8 |
321 |
6 |
13/71 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
ارزشهای مذهبی |
36/8 |
321 |
6 |
41/73 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
ارزشهای جامعه |
41/8 |
321 |
6 |
51/75 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
ارزشهای اجتماعی |
46/8 |
321 |
6 |
60/75 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
ارزشهای خانوادگی |
38/8 |
321 |
6 |
11/74 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
ارزشهای مالی |
32/8 |
321 |
6 |
56/72 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
ارزشهای حرفهای |
26/8 |
321 |
6 |
14/70 |
320 |
000/0 |
بالا |
جدول 2- نتایج آزمون t احساس امنیت اجتماعی
|
متغیر |
میانگین |
تعداد |
نمره معیار |
t |
درجه آزادی |
معنیداری |
وضعیت |
|
احساس امنیت اجتماعی (نمره کلی) |
24/30 |
321 |
21 |
88/102 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
رفتن و نشستن در مکانهای تفریحی شهر به تنهایی |
35/4 |
321 |
3 |
70/68 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
راه رفتن به تنهایی در یک مسیر خلوت در شب |
36/2 |
321 |
3 |
77/53 |
320 |
226/0 |
پائین |
|
دوستی با افراد غریبه |
20/4 |
321 |
3 |
71/63 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
به همراه داشتن پول نقد به مقدار زیاد یا وسایل قیمتی |
00/4 |
321 |
3 |
80/51 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
خوابیدن در منزل و یا خوابگاه موقع شب به تنهایی |
87/4 |
321 |
3 |
12/44 |
320 |
000/0 |
بالا |
|
صحبت کردن با افراد غریبه |
02/2 |
321 |
3 |
54/47 |
320 |
432/0 |
پائین |
|
رفت و آمد کردن با افراد دیگر |
17/3 |
321 |
3 |
35/58 |
320 |
000/0 |
بالا |
فرضیه 3- بین ارزشهای معنوی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد.
ضریب همبستگی (34/) و سطح معنیداری (000/0) به دست آمده نشاندهنده رابطه معنیدار میان دو متغیر در سطح 01/ و 05/ است و این فرضیه که بین ارزشهای معنوی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معناداری وجود دارد پذیرفته میشود.
فرضیه 4- بین ارزشهای فیزیکی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. ضریب همبستگی (13/) و سطح معنیداری (094/0) به دست آمده نشاندهنده رابطه معنیدار میان دو متغیر در سطح 01/ و 05/ است و این فرضیه که بین ارزشهای فیزیکی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معناداری وجود دارد، رد میشود.
فرضیه 5- بین ارزشهای مذهبی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. ضریب همبستگی (35/) و سطح معنیداری (000/0) به دست آمده نشاندهنده رابطه معنیدار میان دو متغیر در سطح 01/ و 05/ است و این فرضیه که بین ارزشهای مذهبی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معناداری وجود دارد پذیرفته میشود.
فرضیه 6- بین ارزشهای مبتنی بر جامعه دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. ضریب همبستگی (49/) و سطح معنیداری (006/0) به دست آمده نشاندهنده رابطه معنیدار میان دو متغیر در سطح 01/ و 05/ است و این فرضیه که بین ارزشهای جامعه دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معناداری وجود دارد پذیرفته میشود.
فرضیه 7- بین ارزشهای اجتماعی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. ضریب همبستگی (51/) و سطح معنیداری (000/0) به دست آمده نشاندهنده رابطه معنیدار میان دو متغیر در سطح 01/ و 05/ است و این فرضیه که بین ارزشهای اجتماعی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معناداری وجود دارد پذیرفته میشود.
فرضیه 8- بین ارزشهای خانوادگی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. ضریب همبستگی (27/) و سطح معنیداری (222/0) به دست آمده نشاندهنده رابطه غیر معنیدار میان دو متغیر در سطح 01/ و 05/ است و این فرضیه که بین ارزشهای دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه وجود دارد، رد میشود.
فرضیه 9- بین ارزشهای مالی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. ضریب همبستگی (14/) و سطح معنیداری (071/0) به دست آمده نشاندهنده رابطه معنیدار میان دو متغیر در سطح 01/ و 05/ است و این فرضیه که بین ارزشهای مالی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معناداری وجود دارد، رد میشود.
فرضیه 10- بین ارزشهای حرفهای دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. ضریب همبستگی (32/) و سطح معنیداری (000/0) به دست آمده نشاندهنده رابطه معنیدار میان دو متغیر در سطح 01/ و 05/ است و این فرضیه که بین ارزشهای حرفهای با احساس امنیت اجتماعی دانشجویان رابطه وجود دارد، پذیرفته میشود.
همچنین نتایج نشان داده که ارزشهای اجتماعی و ارزشهای مبتنی بر جامعه بیشترین ارتباط را با احساس امنیت اجتماعی دانشجویان دارد و ارزشهای فیزیکی و مالی با احساس امنیت اجتماعی دانشجویان رابطه معنیدار ندارد. جدول3 نتایج مربوط به آزمون فرضیه 3 تا 10 را نشان میدهد. با توجه به نتایج به دست آمده میتوان نتیجه گرفت که بین نمره دیدگاه ارزشی (کلی) دانشجویان دانشگاه اصفهان با احساس امنیت اجتماعی (کلی) آنان با ضریب همبستگی 47/ رابطهای معنادار وجود دارد، بنابراین هر چه دانشجویان اهمیت بیشتری برای ارزشهای معنوی، مذهبی، جامعه، اجتماعی، خانوادگی، و حرفهای قائل هستند به همان نسبت نیز احساس امنیت اجتماعی بیشتری خواهند داشت.
جدول 3- نتایج آزمون همبستگی بین متغیرها
|
متغیر پیشبین |
متغیر ملاک |
ضریب همبستگی |
معنیداری |
نتیجه |
|
دیدگاه ارزشی (نمره کلی) |
احساس امنیت اجتماعی |
47/ |
000/ |
تأیید فرضیه |
|
ارزشهای معنوی |
احساس امنیت اجتماعی |
34/ |
000/ |
تأیید فرضیه |
|
ارزشهای فیزیکی |
احساس امنیت اجتماعی |
13/ |
094/ |
رد فرضیه |
|
ارزشهای مذهبی |
احساس امنیت اجتماعی |
35/ |
000/ |
تأیید فرضیه |
|
ارزشهای جامعه |
احساس امنیت اجتماعی |
49/ |
000/ |
تأیید فرضیه |
|
ارزشهای اجتماعی |
احساس امنیت اجتماعی |
51/ |
000/ |
تأیید فرضیه |
|
ارزشهای خانوادگی |
احساس امنیت اجتماعی |
27/ |
000/ |
تأیید فرضیه |
|
ارزشهای مالی |
احساس امنیت اجتماعی |
14/ |
071/ |
رد فرضیه |
|
ارزشهای حرفهای |
احساس امنیت اجتماعی |
32/ |
000/ |
تأیید فرضیه |
تحلیل رگرسیون تأثیر دیدگاه ارزشی بر احساس امنیت اجتماعی
در جدول 4 خلاصه نتایج تحلیل رگرسیونی اثر دیدگاه ارزشی بر احساس امنیت اجتماعی دانشجویان آمده است. همانگونه که نتایج نشان میدهد ضریب تعیین 23/ نشان میدهد که 23 درصد از تغییرات مربوط به احساس امنیت اجتماعی دانشجویان با دیدگاه ارزشی آنها توضیح داده میشود و بقیه تغییرات به متغیرهای دیگری خارج از این تحقیق ربط دارد. در جدول 4 همچنین ضرایب رگرسیونی متغیرها آمده است، با توجه به ستون معنیداری ملاحظه میشود که فقط تأثیر متغیر ارزشهای معنوی، مذهبی، اجتماعی و ارزشهای مبتنی بر جامعه بر احساس امنیت اجتماعی دانشجویان معنیدار است و تأثیر مابقی متغیرها (ارزشها) به لحاظ آماری معنیدار نشده است. به نظر میرسد که نتایج مندرج در جدول 4 با نتایج جدول 3 در تناقض هستند اما باید توجه داشت که در جدول 3 ارتباط متغیرها با آزمون همبستگی معنیدار شده اما در تحلیل رگرسیون تأثیر از لحاظ آماری معنیدار نشده است.
جدول 4- ضرایب رگرسیونی متغیرها
|
معنیداری |
t |
ضریب Beta |
ضریب B |
ضریب تعیین |
ضریب همبستگی |
مدل |
|
000/0 |
142/7 |
|
221/38 |
|
|
(ثابت) |
|
042/0 |
068/2 |
187/ |
588/ |
|
|
ارزشهای معنوی |
|
037/0 |
123/2 |
213/ |
767/1 |
|
|
ارزشهای مذهبی |
|
019/0 |
821/2 |
225/ |
878/1 |
231/ |
48/ |
ارزشهای جامعه |
|
000/0 |
10/3 |
345/ |
178/2 |
|
|
ارزشهای اجتماعی |
|
412/0 |
125/ |
087/ |
557/ |
|
|
ارزشهای خانوادگی |
|
094/0 |
688/1 |
146/ |
05/1 |
|
|
ارزشهای حرفهای |
بحث و نتیجه
امنیت از مفاهیم با اهمیت و از نیازها و ضرورتهای پایهای فرد و جامعه تلقی میشود و فقدان آن، پیامدهای خطر ناکی به دنبال دارد. این تحقیق که با هدف بررسی رابطه میان دیدگاه ارزشی با احساس امنیت انجام شده است به دنبال این بود تا نقش یکی از عوامل مهم فرهنگی (دیدگاه ارزشی) را با میزان احساس امنیت دانشجویان مورد بررسی قرار دهد. بر این اساس 10 فرضیه مورد آزمون قرار گرفت، که نتایج آن به شرح زیر است:
در رابطه با فرضیه اول و دوم نتایج نشان داد که میانگین نمره کلی دیدگاه ارزشی دانشجویان از میزان متوسط نمره معیار بالاتر و از میان ارزشهای مطرح شده، میانگین ارزشهای اجتماعی دانشجویان نسبت به ارزشهای دیگر بالاتر است. همچنین نتایج نشان داد که میانگین نمره کلی احساس امنیت اجتماعی دانشجویان از میزان متوسط نمره معیار بالاتر و از میان مؤلفههای احساس امنیت اجتماعی دانشجویان بعد خوابیدن در منزل یا خوابگاه موقع شب به تنهایی نسبت به ابعاد دیگر میانگین بالاتری دارند.
در رابطه با فرضیه سوم نتایج نشان داد که بین ارزشهای معنوی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد، نتایج این تحقیق با نتایج حاصل از تحقیقات ربانی و قاسمی (1386) که نشان دادند ارزشهای معنوی افراد با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه دارد، همخوانی داشته و هم جهت است و نتایج آنها را تأیید میکند.
در رابطه با فرضیه چهارم نتایج نشان داد که بین ارزشهای فیزیکی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود ندارد. نتایج این تحقیق با نتایج تحقیق خالقیفر (1382) که نشان داد ارزشهای مادی و فیزیکی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه دارد، در تضاد بوده و نتایج ایشان را رد میکند.
در رابطه با فرضیه پنجم نتایج نشان داد که ارزشهای مذهبی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری دارند، نتایج این تحقیق با نتایج حاصل از تحقیقات محبی (1380)، ربانی و قاسمی (1386)، نوروزی و فولادی سپهر (1386)، پوراحمد و همکاران (1391)، بیدختی و شریفی (1391)، هاشمیانفر و کشاورز (1391) که نشان دادند توجه به ارزشهای مذهبی و دینی، نگرش مذهبی و پرداختن به فعالیتهای مذهبی احساس امنیت اجتماعی را افزایش خواهد داد، همخوانی داشته و همجهت است و نتایج آنها را تأیید میکند.
در رابطه با فرضیه ششم نتایج نشان داد که بین ارزشهای مبتنی بر جامعه با احساس امنیت اجتماعی دانشجویان رابطه معنیداری وجود دارد. نتایج این تحقیق با نتایج تحقیقات مدیری (1385) و تقیلو (1385) که نشان دادند بین ارزشها و هنجارهای جمعی جامعه با احساس امنیت اجتماعی افراد رابطه معنیداری وجود دارد همخوانی داشته و همجهت است و نتایج آنها را تأیید میکند.
در رابطه با فرضیه هفتم نتایج نشان داد که بین ارزشهای اجتماعی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. نتایج این تحقیق با نتایج حاصل از تحقیقات مرادی پردنجانی (1390)، ذاکری هامانه و همکاران (1391) و مرادی پردنجانی و سعیدزاده (1392) که نشان دادند توجه به ارزشهای اجتماعی و مشارکت اجتماعی و ارتباطات اجتماعی بر احساس امنیت اجتماعی افراد تأثیر مثبت و معنیداری دارند، همسو و همجهت بوده و نتایج آنها را تأیید میکند.
در رابطه با فرضیه هشتم نتایج تحقیق نشان داد که بین ارزشهای خانوادگی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. نتایج این تحقیق با نتایج تحقیق وثوقی و آرام (1386) که نشان دادند رضایتمندی افراد از زندگی خود به عنوان یکی از ارزشهای خانوادگی بر احساس امنیت اجتماعی تأثیر مثبت دارد و همچنین تحقیقات رفیعی و صدیقی (1392) که نشان دادند ارزشهای خانوادگی افراد بر احساس امنیت اجتماعی آنان تأثیر معنیداری دارد همسو و همجهت بوده و همخوانی دارد و نتایج آنها را تأیید میکند.
در رابطه با فرضیه نهم نتایج نشان داد که ارزشهای مالی دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری با یکدیگر ندارند. نتایج این تحقیق با نتایج حاصل از تحقیقات خالقیفر (1381)، مانل و همکاران (2009) و بالتن اسپرگر (2011) که نشان داد ارزش های اقتصادی، مادی و مالی افراد با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری دارد، همخوانی نداشته و با آن مغایرت دارد و نتایج آن را تأیید نمیکند.
در رابطه با فرضیه دهم نتایج تحقیق نشان داد که ارزشهای حرفهای دانشجویان با احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری دارند.
نتایج آزمون همبستگی نیز نشان داد که بین نمره کلی دیدگاه ارزشی دانشجویان با نمره کلی احساس امنیت اجتماعی آنان رابطه معنیداری وجود دارد. نتایج این تحقیق با نتایج تحقیقات ترابی و گودرزی (1382) که نشان دادند ارزش ها با احساس امنیت اجتماعی رابطه دارد، همخوانی داشته و همجهت است و نتایج آنها را تأیید میکند.
نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که 27 درصد از تغییرات مربوط به احساس امنیت اجتماعی دانشجویان با دیدگاه ارزشی آنها توضیح داده میشود و بقیه تغییرات به متغیرهای دیگری خارج از این تحقیق ارتباط دارد. ضمناً فقط تأثیر ارزشهای معنوی، مذهبی، اجتماعی و جامعه بر احساس امنیت اجتماعی معنیدار است و تأثیر مابقی متغیرها (ارزشها) بر احساس امنیت اجتماعی دانشجویان معنیدار نشده است ضمناً با وجودی که ارتباط کلیه متغیرها با آزمون همبستگی معنیدار شده اما در تحلیل رگرسیون تأثیر برخی متغیرها (ارزشهای خانوادگی و حرفهای) بر احساس امنیت اجتماعی دانشجویان (از لحاظ آماری) معنیدار نشده است.
به طور کلی میتوان گفت از آنجا یی که ارزشها، نقشی انگیزشی در زندگی افراد ایفا میکنند و اهداف مطلوب را مشخص میسازند و در نتیجه بر رفتار و اعمال افراد تأثیر میگذارند، بنابراین از اهمیتی زیادی در ارتقای احساس امنیت اجتماعی افراد برخوردارند. با توجه به نتایج مربوط به آزمون فرضیات تحقیقی و همچنین نتایج مربوط به تحلیل رگرسیون و با توجه به اینکه در این مقاله به اهمیت ارزشها در احساس امنیت اجتماعی توجه شده است لذا پیشنهادات زیر در راستای ارتقای احساس امنیت اجتماعی دانشجویان ارایه میشود:
برای افزایش احساس امنیت اجتماعی برنامهریزان فرهنگی (صدا و سیما) با تولید برنامههای مختلف در جهت افزایش و توسعه احساس امنیت در بین دانشجویان، نیروی انتظامی با تأمین امنیت اماکن عمومی مثل پارکها، از طریق افزایش نیرو در این اماکن و یا تأمین امنیت خیابان در شب می تواند باعث افزایش احساس امنیت دانشجویان شود.
دانشجویان را نسبت به پیشرفت و ترقی معنوی خود ترغیب نمایند؛
دانشجویان را نسبت به مشارکت داشتن در فعالیتهای اجتماعی جامعه و دانشگاه ترغیب نمایند؛
دانشجویان برای خانواده خود ارزشمندی زیادی قایل باشند؛
دانشجویان را به انجام فعالیتهای داوطلبانه ترغیب و تشویق نمایند؛
دانشجویان انجام فرایض و واجبات را سرلوحه فعالیتهای خود قرار دهد؛
روحیه استواری، استحکام و شکستناپذیری را در دانشجویان تقویت کنند؛
تفکرات ارزشی و اخلاقی دانشجویان را ارتقاء دهند.