زنانگی در گذار: مطالعه‌ای کیفی از بازتعریف هویت جنسیتی در میان زنان دهه شصتی شهر یزد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی، گروه جمعیت شناسی و مردم شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشیار، گروه جمعیت شناسی و مردم شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 دانشیار جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

4 دانشیار جمعیت شناسی، گروه جمعیت شناسی و مردم شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف فهم چگونگی شکل‌گیری آگاهی جنسیتی و تجربه زنانگی در میان زنان متولد دهه شصت شهر یزد انجام شده‌ است. مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش نظریه‌پردازی زمینه‌ای انجام گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۳ نفر از زنان دهه شصت ساکن یزد در سال 1404 گردآوری شد و نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و نظری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌ها نشان می‌دهد که تجربه کودکی و نوجوانی این زنان در فضایی از «سکوت جنسیتی» شکل گرفته است؛ فضایی که در آن آگاهی درباره بدن، جنسیت و نیازهای جنسی به‌طور گسترده در چارچوب تابوهای فرهنگی پنهان شده و هم‌زمان الگوی سخت‌گیرانه‌ای از زنانگی هنجارمند از سوی خانواده، مدرسه و جامعه بازتولید شده‌ است. در این نظم اجتماعی، ازدواج به‌عنوان تنها مسیر مشروع برای عبور از محدودیت‌های دخترانگی و دستیابی به برخی آزادی‌های نسبی تعریف می‌شود. با این حال، گسترش تحصیلات، رسانه‌ها و تحولات اجتماعی از اواخر نوجوانی به بعد، زمینه نوعی بازاندیشی در تجربه زنانگی را برای این نسل فراهم کرده است. در نتیجه، بسیاری از زنان دهه شصت در فرآیندی تدریجی که در این پژوهش «شکافتن پوسته جنسیت» مفهوم‌گذاری شده، به بازتعریف هویت زنانه، بازیابی عاملیت فردی و تلاش برای تجربه زیستی خودآیین‌تر روی آورده‌اند. این نسل را می‌توان نسلی در میانه گذار میان نظم جنسیتی سنتی و افق‌های مدرن‌تر دانست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Womanhood in Transition: A Qualitative Study of Gender Identity Reconstruction Among Women Born in the 1980s in Yazd

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Jafari Naeimi 1
  • Maliheh Alimondegari 2
  • Ali Ruhani 3
  • Mohammad Torkashvand Moradabadi 4
1 PhD Student in Demography, Department of Demography and Anthropology, Faculty of Social sciences, Yazd University, Yazd, Iran.
2 Associate Professor, Department of Demography and Anthropology, Faculty of Social Sciences. Yazd University, Yazd, Iran.
3 Associate Professor of Sociology, Faculty of Social sciences, Yazd University, Yazd, Iran.
4 Associate Professor, Department of Demography and Anthropology, Faculty of Social Sciences. Yazd University, Yazd, Iran.
چکیده [English]

This research aims to understand how gender awareness and the experience of femininity are formed among women born in the 1960s in Yazd. The study was conducted with a qualitative approach and using the grounded theory method. Data were collected through semi-structured interviews with 23 women from the 1960s living in Yazd in 1404 AH, and the sampling was purposeful and theoretical until theoretical saturation was reached. The findings show that the childhood and adolescence experience of these women was formed in an atmosphere of “gender silence”; an atmosphere in which awareness of the body, gender, and sexual needs was largely hidden within the framework of cultural taboos, and at the same time, a strict model of normative femininity was reproduced by the family, school, and society. In this social order, marriage is defined as the only legitimate path to overcome the limitations of girlhood and achieve some relative freedoms. However, the expansion of education, media, and social changes from late adolescence onwards have provided the basis for a kind of rethinking of the experience of femininity for this generation. As a result, many women of the sixties, in a gradual process conceptualized in this study as “splitting the gender shell,” have begun to redefine their feminine identity, reclaim individual agency, and strive for a more autonomous life experience. This generation can be seen as a generation in transition between the traditional gender order and more modern horizons.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Experience of Femininity
  • Gender Identity Reconstruction
  • Grounded Theory
  • Women of the 1980s Cohort
  • City of Yazd (Iran)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 07 شهریور 1405
  • تاریخ دریافت: 05 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری: 10 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 07 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار: 07 شهریور 1405